Phòng ngừa phải bắt đầu từ kỹ năng thực tế
Giáo dục pháp luật học đường là quá trình giúp học sinh hiểu quy định, nhận diện nguy cơ và biết cách ứng xử an toàn trước những tình huống có thể dẫn đến vi phạm hoặc gây hại cho bản thân và người khác. Đây không nên chỉ là việc đọc điều luật; giá trị của tuyên truyền nằm ở khả năng biến kiến thức thành lựa chọn đúng lúc. Các hoạt động gần đây tại trường học cho thấy cách tiếp cận đó đang được nhấn mạnh qua phối hợp giữa lực lượng công an và ngành giáo dục. Cục Cảnh sát hình sự phối hợp với ngành giáo dục tổ chức tuyên truyền tại Trường THCS Bến Tre và Trường THCS Tiểu Cần trong hai ngày 27 và 28/10/2026. Vĩnh Long là một trong bảy tỉnh được lựa chọn triển khai chương trình quy mô toàn quốc, trong bối cảnh các cơ quan quan tâm hơn đến an toàn trường học và nguy cơ xã hội tác động tới học sinh. Điểm đáng chú ý là học sinh được hướng dẫn cách nhận biết, phòng tránh và tìm trợ giúp, thay vì chỉ nghe cảnh báo chung.
Năm nhóm nội dung gắn với nguy cơ học sinh thường gặp
Tại các buổi tuyên truyền ở Vĩnh Long, học sinh được tiếp cận năm nội dung: phòng, chống bạo lực học đường; phòng, chống xâm hại trẻ em và mua bán người; nhận diện, phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng; kỹ năng bảo đảm an toàn, thoát nạn; cùng những vấn đề liên quan đến hòa nhập cộng đồng. Cách chia nội dung này có ích vì bao quát cả rủi ro trong quan hệ trực tiếp lẫn nguy cơ trên mạng và tình huống khẩn cấp. Các tình huống gần gũi giúp học sinh nhận ra hành vi vi phạm, hiểu hậu quả, giải quyết bất đồng không bằng bạo lực, ứng xử văn minh và sử dụng mạng xã hội an toàn. Quan trọng hơn, các em được nhắc chủ động báo cho gia đình, thầy cô hoặc cơ quan chức năng khi gặp nguy hiểm hay tình huống vượt quá khả năng tự xử lý. Đây là phần thiết thực nhất của tuyên truyền cho học sinh: biết tìm đúng người hỗ trợ cũng là một kỹ năng tự bảo vệ.
Từ ma túy, cháy nổ đến giao thông an toàn
Ở Đắk Lắk, Công an xã Krông Pắc tổ chức phổ biến pháp luật tại Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm cho cán bộ, giáo viên và học sinh. Ba chuyên đề tập trung vào phòng, chống ma túy và bạo lực học đường; phòng cháy chữa cháy, tai nạn thương tích và đuối nước; cùng trật tự, an toàn giao thông và kỹ năng lái xe an toàn. Nội dung đi từ nhận diện thủ đoạn lôi kéo sử dụng ma túy, phòng ngừa bạo lực, đến biện pháp chữa cháy ban đầu và chấp hành quy định giao thông. Học sinh còn được hướng dẫn thực hành kỹ năng lái xe an toàn, giúp kiến thức pháp luật gắn với hành vi hằng ngày. Cách tổ chức trực tiếp, phù hợp lứa tuổi có ưu thế rõ rệt: các em không chỉ nghe điều gì bị cấm mà còn hiểu cách giảm rủi ro trong những tình huống cụ thể. Công an xã cho biết sẽ tiếp tục tuyên truyền tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Phối hợp thường xuyên mới tạo được an toàn trường học
Một buổi tuyên truyền không thể thay thế việc giáo dục liên tục, nhưng có thể tạo điểm khởi đầu chung cho học sinh, nhà trường và gia đình. Lực lượng công an cung cấp kiến thức, hướng dẫn kỹ năng và hỗ trợ xử lý vấn đề an ninh trật tự; nhà trường đưa nội dung ấy vào quản lý, giáo dục và xây dựng văn hóa ứng xử; gia đình cần lắng nghe, đồng hành để nhận ra dấu hiệu bất thường sớm. Các hoạt động tại Vĩnh Long cũng trao 10 suất học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, bên cạnh phần tuyên truyền và trải nghiệm. Sự hỗ trợ này không thay thế nội dung phòng chống vi phạm, nhưng góp phần khích lệ các em tiếp tục học tập và rèn luyện. Muốn pháp luật học đường phát huy tác dụng, cần duy trì phối hợp thay vì chỉ tổ chức theo đợt. Kết luận rất rõ: an toàn trường học bền vững bắt đầu từ kiến thức dễ hiểu, kỹ năng có thể thực hành và một mạng lưới người lớn sẵn sàng hỗ trợ.
