Cỗ máy biến tốc độ hàn thành lợi thế thi công
Robot hàn ray là thiết bị di động tự động nối các thanh ray ngay trên công trường, giúp rút ngắn thao tác hàn và cho phép thi công liên tục dọc tuyến. Trên LRT Phú Quốc, cỗ máy nặng 33 tấn bắt đầu hoạt động từ ngày 5/11/2026, trong bối cảnh các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 bước vào giai đoạn tăng tốc.
Đặt trên hệ thống goòng, máy di chuyển theo đường ray thay vì buộc công nhân đưa các thanh ray về xưởng. Theo ông Nguyễn Huy Thanh, đại diện nhà thầu thi công hàn ray, đây là lần đầu đơn vị đưa thiết bị hàn tự động di động vào sử dụng trên tuyến, đồng thời là bước tiến trong ứng dụng công nghệ và làm chủ thiết bị của thợ Việt. Giá trị lớn nhất của máy không nằm ở vẻ ngoài đồ sộ, mà ở khả năng đưa công đoạn nối ray vào nhịp thi công tại chỗ.

Hơn 20 mối nối mỗi ngày, năng suất tăng nhiều lần
Máy dùng công nghệ hàn chảy giáp mép bằng điện: hai đầu ray được gia nhiệt rồi ép nối bằng hệ thống chuyên dụng. Thao tác hàn tự động mất khoảng 3–4 phút mỗi mối; khi mặt bằng thuận lợi, thiết bị có thể xử lý 250–300 m ray đơn, tương đương hơn 20 mối nối mỗi ngày. Đây là khác biệt đáng kể so với hàn nhiệt nhôm, phương pháp trước đó thường đạt 4–6 mối mỗi ngày với một tổ 6–8 công nhân, tối đa khoảng 8 mối trong điều kiện thuận lợi.
Theo đánh giá của nhà thầu, năng suất có thể cao gấp 3–4 lần. Tuy vậy, con số 3–4 phút chỉ nói về thao tác hàn, không phải toàn bộ thời gian hoàn tất một mối nối: công nhân vẫn phải căn chỉnh, chuẩn bị và kiểm tra ray trước khi máy làm việc, rồi mài hoàn thiện sau đó. Thiết bị vì thế tăng tốc một nút thắt quan trọng, chứ không xóa bỏ các yêu cầu kỹ thuật và nhân lực khác.

Nút thắt được tháo gỡ, nhưng tiến độ còn nhiều chặng
LRT Phú Quốc dài 17,59 km, có 6 nhà ga, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng khu vực Nam đảo. Dự án có tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 10/2026, hơn 11 km trong tổng khối lượng khoảng 35 km ray đơn của tuyến đường đôi đã được lắp đặt; từ khi máy bắt đầu hàn nối, hơn một km ray đã được hàn.
Theo báo cáo đến đầu tháng 11/2026, công trường huy động khoảng 1.300 kỹ sư, công nhân tại 7 mũi thi công; nền đường, cầu, hầm, nhà ga và lắp đặt ray được triển khai song song. Vì vậy, robot hàn ray là đòn bẩy hữu ích nhưng không phải thước đo duy nhất của tiến độ LRT: mặt bằng, lắp đặt và các hạng mục đồng thời vẫn quyết định nhịp hoàn thành. Sau lắp đặt và hàn ray, dự án còn phải hoàn thiện, hiệu chỉnh, kiểm tra hệ thống kỹ thuật; kế hoạch hướng tới khai thác thương mại vào tháng 11/2027 để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Ý nghĩa vượt khỏi tuần lễ hội nghị
Đẩy nhanh thi công để kịp phục vụ APEC là áp lực trước mắt, nhưng giá trị của tuyến không nên chỉ được đánh giá qua mốc sự kiện. LRT được kỳ vọng hình thành trục vận tải công cộng nối sân bay với các khu du lịch, dịch vụ và đô thị phía nam Phú Quốc, qua đó giảm áp lực giao thông đường bộ. Nếu vận hành đúng mục tiêu, người dân và du khách mới là những người hưởng lợi lâu dài từ khoản đầu tư hạ tầng này.
Máy hàn 33 tấn cho thấy công nghệ có thể rút ngắn một công đoạn cụ thể và tăng khả năng thi công liên tục tại hiện trường. Nhưng tốc độ hàn cao chỉ tạo ra giá trị đầy đủ khi đi cùng kiểm soát chất lượng, phối hợp các mũi xây dựng và hoàn tất thử nghiệm hệ thống. Đó là cách nhìn thực tế hơn về tiến độ LRT: thiết bị mới giúp tăng tốc, còn chất lượng và khả năng đưa tuyến vào khai thác mới là kết quả cần được chờ đợi.







