Quy mô lớn, nhưng mới bao phủ hơn một nửa dân số
Khám sức khỏe toàn dân tại TP.HCM là chương trình tầm soát quy mô thành phố nhằm nhận diện vấn đề sức khỏe, lập hồ sơ theo dõi và giúp người dân được tư vấn, chăm sóc sớm hơn. Tại phiên làm việc ngày 30/10, Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng cho biết tính đến 17 giờ ngày 29/10, thành phố đã khám cho 6.833.898 người, tương đương 53,5% dân số; hơn 6,1 triệu người trong số đó có hồ sơ sức khỏe điện tử.
Con số này cho thấy tiến độ đáng kể, nhưng cũng nhắc rằng số lượt khám chưa đồng nghĩa với việc toàn dân đã được bao phủ. Hơn 180.000 người được khám trong đợt cao điểm gần nhất, bình quân hơn 60.000 người mỗi ngày. Giá trị dài hạn của chương trình nằm ở dữ liệu khám trực tiếp trên diện rộng: thành phố có cơ sở thực tế hơn để xác định nhu cầu, thay vì chủ yếu dựa vào điều tra mẫu. Đây là bước cần thiết, nhưng dữ liệu chỉ có ích nếu kéo theo tư vấn, theo dõi và điều trị.
Phát hiện ở học sinh và nguy cơ tim mạch đáng lưu ý
Các kết quả cho thấy sức khỏe học sinh cần được quan tâm vượt ra ngoài những vấn đề dễ nhận thấy trong lớp học. Trong số học sinh đã khám, 35% có tật khúc xạ và 24,9% bị sâu răng. Đây là những tình trạng có thể ảnh hưởng đến việc học và sinh hoạt; phát hiện sớm cần đi cùng hướng dẫn gia đình đưa trẻ đi kiểm tra, điều trị và theo dõi phù hợp.
Ở người trưởng thành, tăng huyết áp được ghi nhận ở 51,58% nhóm từ 60 tuổi trở lên và 18,3% nhóm 18-60 tuổi; phần lớn trường hợp ở nhóm tuổi lao động trước đó chưa được phát hiện. Đáng chú ý hơn, ngành y tế đánh giá gần 2 triệu hồ sơ đủ điều kiện theo phương pháp phân tầng nguy cơ bệnh tim mạch trong 10 năm của WHO, qua đó xác định 355.290 người thuộc nhóm nguy cơ cao và rất cao. Tầm soát chỉ phát huy ý nghĩa khi những người này được kết nối với quản lý và chăm sóc tiếp tục.
Còn học sinh chưa khám, cần khép lại khoảng trống
Học sinh là nhóm có tỷ lệ tham gia cao nhất trong các nhóm trọng tâm: hơn 2,3 triệu trên khoảng 2,6 triệu em đã được khám, gần 90%. Tuy vậy, chiến dịch khám định kỳ miễn phí vẫn còn hơn 57.600 học sinh chưa được khám; nguyên nhân chủ yếu là vắng mặt, nghỉ học hoặc các lý do khác vào ngày trường tổ chức. Tỷ lệ hoàn thành cao không nên che khuất những em còn bị bỏ sót, bởi các trường hợp này có thể cần được rà soát riêng thay vì chờ đợt khám tiếp theo.
Với học sinh cư trú hoặc tạm trú tại thành phố, khám sức khỏe miễn phí được triển khai từ năm học 2026-2027 và do ngân sách nhà nước chi trả. Nhà trường được yêu cầu đối chiếu danh sách theo từng lớp, thông báo cho phụ huynh và bố trí khám bổ sung khi cần. Ngành y tế đặt mục tiêu hoàn tất khám cho khối trường học trong tháng 11. Đây là việc thiết thực: gia đình cần biết trẻ chưa được khám để chủ động phối hợp, còn nhà trường phải bảo đảm lịch bổ sung thuận tiện.
Bài toán tiếp theo là biến tầm soát thành chăm sóc
Khoảng trống còn lớn không chỉ nằm ở học sinh. Nhóm sinh viên, học viên mới có hơn 163.000 người được khám, đạt 37,25%; nhóm lao động chính thức có hơn 1,5 triệu người, đạt 34,4%. Thành phố còn phải tổ chức khám cho hơn 5,9 triệu người trong 63 ngày cuối năm 2026. Mục tiêu này đòi hỏi tăng tốc, nhưng chất lượng không thể chỉ được đo bằng số lượt hoàn thành.
Khám sức khỏe TP.HCM sẽ tạo giá trị bền vững khi người có kết quả bất thường được hướng dẫn rõ nơi cần đến, được theo dõi và không mất dấu sau buổi khám. Với trẻ em, đó là xử lý tật khúc xạ, sâu răng và bảo đảm mọi em đều được kiểm tra; với người lớn, đó là quản lý tăng huyết áp và nguy cơ tim mạch. Kết luận cần rút ra không phải thành phố đã khám được bao nhiêu người, mà là có bao nhiêu người nhận được chăm sóc tiếp nối kịp thời.
