Mốc 0 giờ là lời hẹn vận hành, không chỉ là ngày khánh thành
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới đang được chuẩn bị để tiếp nhận hoạt động khai thác thương mại, với kế hoạch vận hành cần đồng bộ giữa hạ tầng, hãng bay và cơ quan quản lý. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa báo cáo Cục Hàng không Việt Nam kế hoạch đưa cảng vào khai thác từ 0 giờ ngày 24/12/2026, theo giờ địa phương. Mốc giờ cụ thể khiến kế hoạch trở thành phép thử về khả năng phối hợp: chuyến bay đầu tiên chỉ có thể diễn ra khi công trình, thủ tục và quy trình khai thác cùng sẵn sàng. Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là Long Thành khai thác vào ngày nào, mà là những điều kiện nào phải được hoàn tất trước thời điểm đó. Kế hoạch của ACV đặt ra một hạn chót rõ ràng cho toàn bộ các bên liên quan.
Khối lượng còn lại khiến tiến độ trở thành cuộc chạy đua
Thời gian chuẩn bị không còn rộng: các công trình thuộc Dự án thành phần 3, nhóm hạng mục thiết yếu phục vụ khai thác, mới đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng. Phần lớn gói thầu đang triển khai được đánh giá có khả năng hoàn thành trong tháng 12, nhưng hoàn thành xây dựng chưa đồng nghĩa với đủ điều kiện mở cửa sân bay. Theo kế hoạch, các công trình trọng yếu cần nghiệm thu trong tháng 11; thủ tục môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực khai thác dự kiến hoàn tất đầu tháng 12. Cấp phép phương tiện hoạt động trong khu bay, đưa hạng mục vào vận hành và hoàn thiện hồ sơ chứng nhận khai thác cũng đang được đẩy nhanh. Đây là chuỗi công việc có thứ tự phụ thuộc lẫn nhau, nên bất kỳ mắt xích nào chậm cũng có thể gây áp lực lên mốc khai thác.
Điều phối chuyến bay quyết định trải nghiệm ban đầu
ACV đã đề nghị các hãng hàng không chủ động xây dựng kế hoạch và phối hợp với đơn vị khai thác cùng cơ quan liên quan để bảo đảm đúng tiến độ, tuân thủ quy định. Việc phân bổ chuyến bay phải tính đến slot và kế hoạch khai thác đồng thời giữa Long Thành với Tân Sơn Nhất, chứ không thể xem hai sân bay như những đầu mối tách biệt. Phương án giai đoạn đầu dự kiến tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần: 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Vietnam Airlines dự kiến khai thác tuyến Long Thành – Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế; Vietjet Air dự kiến kết nối sân bay mới với các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước. Với hành khách, điều này có nghĩa hoạt động sẽ được triển khai từng bước, không phải mọi đường bay và dịch vụ đều xuất hiện cùng lúc.
Mở cửa đúng hạn phải đi cùng vận hành an toàn
Trong tháng 12, thông tin hàng không phục vụ khai thác chính thức dự kiến được công bố, hoàn thiện một phần quan trọng của bộ điều kiện để sân bay sẵn sàng hoạt động. Song song, cơ quan quản lý, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đang huy động nguồn lực hoàn thành hạng mục còn lại, nghiệm thu công trình, hoàn tất thủ tục pháp lý và cấp phép chuyên ngành nhằm bảo đảm vận hành an toàn, thông suốt. Theo tôi, mốc 0 giờ chỉ có ý nghĩa nếu những bước chuẩn bị này đạt yêu cầu; mở cửa đúng lịch nhưng thiếu sẵn sàng sẽ làm giảm niềm tin của hành khách và hãng bay. Về lâu dài, công suất dự kiến tăng theo nhu cầu thị trường, cùng với việc hoàn thiện dịch vụ và hạ tầng kết nối vùng. ACV Long Thành vì thế đang chạy đua với thời gian, nhưng đích đến phải là một sân bay vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu.
