Từ chủ trương đến dịch vụ gần người dân
Khám sức khỏe toàn dân là hoạt động tổ chức khám định kỳ hoặc sàng lọc để phát hiện sớm vấn đề sức khỏe, tư vấn chăm sóc và theo dõi người dân liên tục, thay vì chỉ tiếp cận y tế khi đã phát bệnh. Đây là hướng chuyển từ tập trung chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe theo vòng đời được nêu trong Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025. Một số địa phương đang cụ thể hóa định hướng ấy bằng các đợt khám miễn phí, bố trí nhân lực và điểm khám phù hợp với địa bàn. Bảo Lâm 4 tổ chức khám cho 5.192 người dân tại sáu điểm trong ba ngày 20–22/10, trong đó có hội trường thôn và trạm y tế ở các xã cũ. Cách đưa dịch vụ về gần nơi ở đáng chú ý vì người dân làm nông nghiệp, chăn nuôi có thể khó sắp xếp thời gian đi xa. Giá trị của chương trình vì thế không chỉ nằm ở số lượt khám, mà ở khả năng giúp người dân tiếp cận y tế sớm hơn.
Nhiều cách tổ chức, một mục tiêu phòng bệnh
Thực tế ở Bảo Lâm 4 cho thấy chăm sóc sức khỏe cộng đồng không nên bị thu hẹp thành một chiến dịch khám đơn lẻ. Bên cạnh các điểm khám, xã duy trì hoạt động của trạm y tế, bảo đảm cấp cứu, thuốc men và phương tiện phục vụ người dân ở thôn, xóm; các hoạt động thể dục, thể thao và câu lạc bộ văn hóa cũng góp phần nâng cao sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Tại Ea Phê, đoàn công tác của UBND tỉnh do Phó Chủ tịch Y Nhuân Byă dẫn đầu kiểm tra việc triển khai khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc vào sáng 22/10. Đợt đầu tại xã này khám 366 người thuộc nhóm ưu tiên; đợt tiếp theo dự kiến phục vụ 3.126 người tại chín thôn, buôn trong các ngày 20–23/10. Những con số cho thấy quy mô có thể mở rộng, nhưng cách tổ chức phải gắn với nhu cầu, địa bàn và năng lực y tế cơ sở.
Tiến độ phải đi cùng độ bao phủ thực chất
Số lượt khám cao ở một nhóm hoặc một đợt chưa đủ để kết luận chương trình đã bao phủ rộng. Ở Ea Phê, 8.628 trong tổng số 8.738 học sinh dưới 18 tuổi đã được khám, đạt 98,7% kế hoạch; song địa phương cho biết tỷ lệ người dân được khám vẫn thấp so với tổng dân số. Địa bàn rộng, dân cư biến động, số người thuộc nhóm ưu tiên lớn và việc phụ thuộc vào nhân lực của Trung tâm Y tế Krông Pắc khiến tiến độ tại xã chậm khoảng hai tháng so với dự kiến. Đây là lời nhắc rằng cần theo dõi riêng số người đã khám, số người còn thiếu và nhóm khó tiếp cận, thay vì chỉ báo cáo tổng lượt. Với khám sàng lọc cộng đồng, giá trị còn phụ thuộc vào bước tiếp theo: người có dấu hiệu bất thường được hướng dẫn khám chuyên sâu, còn người mắc bệnh mạn tính được tư vấn và theo dõi phù hợp. Khám xong mà không có đường chuyển tiếp thì lợi ích phòng bệnh dễ bị bỏ lỡ.
Hồ sơ sức khỏe và niềm tin cần được xây bằng kết quả
Một đợt khám chỉ tạo nền tảng chăm sóc lâu dài khi kết quả được ghi nhận, cập nhật và dùng để theo dõi. Ea Phê nêu vướng mắc trong đồng bộ dữ liệu lên Sổ sức khỏe điện tử và ứng dụng VNeID, đồng thời kiến nghị hỗ trợ về nhân lực, kinh phí và chuyên môn. Hải Phòng triển khai chương trình theo Kế hoạch 201/KH-UBND ngày 3/6/2026 và xem kết quả thực tế là căn cứ khẳng định ý nghĩa nhân văn của chủ trương; địa phương cũng cần tiếp tục bảo đảm chất lượng khám, quản lý dữ liệu và theo dõi người có dấu hiệu bất thường. Điều cần làm rõ trong thời gian tới không chỉ là bao nhiêu người được khám, mà còn là hồ sơ sức khỏe có đầy đủ, chính xác và được cập nhật hay không; người cần điều trị có được kết nối với cơ sở y tế hay không. Vì vậy, đánh giá khám sức khỏe toàn dân phải dựa trên cả tiến độ, độ bao phủ lẫn chăm sóc sau khám. Đó mới là thước đo thuyết phục để chủ trương trở thành quyền lợi thiết thực.
