Hư hỏng trước bàn giao là cảnh báo cần được xử lý đến nơi
Đường hư hỏng trước bàn giao là tình trạng mặt đường xuất hiện lún, nứt hoặc bong tróc khi công trình chưa hoàn tất nghiệm thu, đặt ra yêu cầu sửa chữa và kiểm tra chất lượng trước khi đưa vào khai thác chính thức. Trên tuyến từ xã Như Xuân đi xã Thượng Ninh, Thanh Hóa, hơn 30 vị trí đã được xác định có dấu hiệu xuống cấp chỉ vài tháng sau khi công trình cơ bản hoàn thành. Đây không phải lỗi có thể bỏ qua bằng vài mảng vá: đường mới bong tróc sớm khiến người dân có lý do chính đáng để nghi ngại độ bền của công trình. Nhà thầu đang cắt bỏ phần nhựa hư hại, khoanh từng ô và thảm lại bê tông nhựa. Nhưng sửa xong bề mặt chưa đồng nghĩa đã giải quyết được nguyên nhân; điều cần chứng minh là các điểm hư hỏng đã được xử lý đúng kỹ thuật và không tiếp tục lún.
Tuyến kết nối quan trọng, nhưng phát sinh hư hỏng trên diện rộng
Dự án dài 9,4 km, quy mô hai làn xe, mặt đường bê tông nhựa, với tổng mức đầu tư 91 tỷ đồng. Tuyến được xây dựng để kết nối Như Xuân với Thượng Ninh và Thanh Quân, đồng thời góp phần liên thông khu vực miền núi với đường Hồ Chí Minh. Vì vậy, chất lượng không chỉ là chuyện hình thức: đây là hạ tầng phục vụ đi lại, giao thương và sinh kế của các hộ dân dọc tuyến. Trước khi được nâng cấp, nhiều đoạn đường cũ lầy lội vào mùa mưa, bụi bẩn khi trời nắng, gây khó khăn cho phương tiện và người dân. Công trình mới mở ra kỳ vọng cải thiện điều kiện ấy, nhưng những vệt lún bánh xe, nứt rạn và mảng nhựa bong tróc làm niềm vui chưa trọn vẹn. Một tuyến đường có vai trò kết nối càng cần được kiểm soát kỹ, bởi hư hỏng sớm có thể làm giảm lợi ích mà dự án hướng tới.
Nền đường khác nhau không thể thay cho kết luận kiểm định
Theo lãnh đạo UBND xã Như Xuân, dự án nâng cấp và mở rộng tuyến đường cũ nên điều kiện nền đường khác nhau giữa các vị trí; kiểm tra ban đầu cho thấy các điểm nứt rạn, phình lún chủ yếu nằm ở phần mới mở rộng. Đây là thông tin cần được đưa vào đánh giá kỹ thuật, nhưng chưa đủ để kết luận nguyên nhân hay mức độ trách nhiệm. Câu hỏi quan trọng là nền đường, lớp kết cấu và quá trình thi công tại các điểm phát sinh lỗi đã được kiểm tra ra sao. Chủ đầu tư đã yêu cầu nhà thầu rà soát toàn tuyến, sửa các vị trí hư hỏng và tiếp tục theo dõi những đoạn có dấu hiệu lún. Cách làm này cần đi kèm hồ sơ, kết quả kiểm tra cụ thể, thay vì chỉ xử lý phần nhìn thấy được. Với chất lượng công trình đường, những mảng vá là dấu hiệu cần điều tra, không phải bằng chứng rằng vấn đề đã khép lại.
Chỉ nghiệm thu khi sửa chữa được kiểm chứng
Công trình hiện chưa được nghiệm thu, bàn giao; theo kế hoạch, sau khi nhà thầu khắc phục các tồn tại, chủ đầu tư sẽ kiểm tra, nghiệm thu và bàn giao, dự kiến hoàn thành trước tháng 12/2026. Đây là cơ hội để xử lý nghiêm túc những dấu hiệu bất thường trước khi trách nhiệm bảo đảm chất lượng chuyển sang giai đoạn khai thác. Việc nghiệm thu không nên dừng ở việc mặt đường đã được thảm lại hay các ô sửa chữa trông phẳng; cần đánh giá thực chất từng hạng mục, nhất là các vị trí từng lún, nứt và bong tróc. Những đoạn còn dấu hiệu lún cần được theo dõi đủ để có cơ sở kết luận, thay vì vội xác nhận hoàn thành. Người dân cần một con đường sử dụng ổn định, không phải tuyến vừa bàn giao đã tiếp tục vá víu. Kết luận cuối cùng nên dựa trên kiểm tra có căn cứ, và chỉ khi các tồn tại được khắc phục, công trình mới nên được bàn giao.
