AI trong đại học cần gắn với nhu cầu thực tế
AI trong giáo dục là việc sử dụng các công nghệ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ hoạt động dạy, học, khai thác thông tin, quản lý dữ liệu và vận hành cơ sở đào tạo. Tại hội thảo do Trường Đại học Lạc Hồng đăng cai, câu lạc bộ các trường đại học, cao đẳng Đông Nam Bộ cùng trao đổi cách đưa công nghệ này vào giảng dạy và quản lý.
Điểm đáng chú ý không nằm ở lời hứa công nghệ có thể làm được mọi việc, mà ở câu hỏi trường nào cần giải quyết vấn đề gì trước. Các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng AI tại đơn vị, bàn về đổi mới phương pháp giảng dạy, quản trị dữ liệu và bảo đảm chất lượng. Cách tiếp cận ấy hợp lý hơn việc chạy theo công cụ mới: AI chỉ có giá trị khi phục vụ mục tiêu đào tạo và năng lực vận hành cụ thể.
Từ dữ liệu đến hỗ trợ đào tạo và quản lý
Trong chuyên đề “Công nghệ và ứng dụng công nghệ AI”, ông Phan Hữu Tiếp, Giám đốc Trung tâm Thông tin Tư liệu Trường Đại học Lạc Hồng, trình bày các hướng ứng dụng trong khai thác thông tin, quản lý dữ liệu và hỗ trợ đào tạo. Đây là những mảng có liên hệ trực tiếp: dữ liệu được tổ chức tốt mới có thể giúp nhà trường theo dõi hoạt động, cung cấp thông tin và cải thiện quy trình.
Theo Phó giáo sư, tiến sĩ Lâm Thành Hiển, trường đã xây dựng hệ thống dữ liệu nội bộ từ lâu và phát triển các ứng dụng AI phục vụ quản lý, đào tạo. Riêng giải pháp về chuẩn đầu ra đã được chuyển giao cho 8 trường đại học trên cả nước. Kinh nghiệm này cho thấy AI đại học không nên dừng ở thử nghiệm trình diễn; cần có nền tảng dữ liệu, mục tiêu rõ ràng và khả năng chia sẻ giải pháp có ích.
Hợp tác giúp tránh triển khai manh mún
Một trường khó có thể tự mình kiểm chứng mọi công cụ, xử lý mọi vướng mắc và thiết kế giải pháp phù hợp cho từng khâu. Câu lạc bộ Khối Trường Đại học, cao đẳng miền Đông Nam Bộ, do Hiệp hội các Trường Đại học, cao đẳng Việt Nam thành lập năm 2021, tạo mạng lưới để các cơ sở trong khu vực trao đổi kinh nghiệm quản trị và đào tạo.
Ông Phạm Ngọc Lan, Trưởng Ban Công tác Hội viên, nhấn mạnh rằng những vấn đề như ứng dụng AI, đổi mới giảng dạy, quản trị dữ liệu và bảo đảm chất lượng không còn là chuyện riêng của từng trường; chia sẻ giúp nhận diện khó khăn chung và tránh triển khai công nghệ rời rạc. Đây là lý do kết nối có ý nghĩa thiết thực: trường đi trước có thể chia sẻ bài học, còn trường mới bắt đầu có thêm cơ sở chọn giải pháp phù hợp điều kiện của mình.
Từ tọa đàm đến phối hợp lâu dài
Tại chương trình, Hiệp hội công bố quyết định kiện toàn Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ, nhằm củng cố điều phối và tăng cường phối hợp giữa các thành viên. Các ý kiến từ hoạt động của câu lạc bộ cũng được tổng hợp làm cơ sở kiến nghị tới Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Như vậy, diễn đàn liên trường có thể nối kinh nghiệm thực tế với quá trình tham vấn chính sách.
Hoạt động tọa đàm dự kiến được tiếp nối vào năm 2027. Nhưng duy trì lịch gặp gỡ thôi chưa đủ: mạng lưới cần biến trao đổi thành hướng dẫn, bài học triển khai và hợp tác cụ thể về dữ liệu, giảng dạy, quản lý giáo dục. Khi công nghệ thay đổi nhanh và yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo ngày càng lớn, các trường cần học hỏi lẫn nhau thay vì tự thử nghiệm trong những khoảng trống thông tin. Đó mới là nền tảng để ứng dụng AI đi vào thực chất.
