Một phần mã nhỏ, một câu hỏi lớn
AI tạo sinh trong game là việc dùng các công cụ như mô hình ngôn ngữ lớn để hỗ trợ một hay nhiều khâu phát triển, từ xử lý vấn đề kỹ thuật đến tạo nội dung. Điều khiến công nghệ này gây tranh cãi không chỉ là nó xuất hiện ở đâu, mà còn là cách studio công khai và chịu trách nhiệm về việc sử dụng nó. House House xác nhận đã dùng mô hình ngôn ngữ lớn trong giai đoạn cuối phát triển Big Walk để xử lý một số lỗi và thách thức kỹ thuật. Studio ước tính phần mã liên quan chiếm ít hơn 0,1% tổng mã nguồn; AI không được dùng cho mục đích nào khác trong quá trình làm game. Một ví dụ là nhóm dùng chatbot tìm hướng sửa lỗi khiến trò chơi chậm lại vào lúc bình minh và hoàng hôn, sau khi chưa tìm được lời giải từ nội bộ hoặc kỹ sư của Unity. Gợi ý của chatbot phải được chỉnh sửa đáng kể trước khi hoạt động, và phần sửa tương ứng khoảng 10 dòng mã. Con số nhỏ không tự khép lại câu chuyện. Với người chơi, vấn đề còn là liệu họ có được biết điều đó trước khi mua hay không.
Minh bạch đến muộn, phản ứng lan rộng
Thông tin được chú ý sau khi một nhóm giám khảo của Independent Games Festival đăng tuyên bố từ chối bỏ phiếu cho bất kỳ trò chơi nào dùng AI tạo sinh. Nhóm nêu lo ngại về tác động môi trường, ảnh hưởng nhận thức và tâm lý đối với người dùng, cùng nguy cơ làm suy yếu lao động và quyền lực của người làm sáng tạo. Tuyên bố này không đại diện cho ban lãnh đạo lễ hội hay toàn bộ giám khảo, nhưng đã khiến câu hỏi về AI trong game trở nên cấp bách hơn. House House nói đã gửi một phiên bản thông báo cho ban tổ chức như phần đề xuất trong hồ sơ dự thi, nhưng không ghi nhãn AI trên Steam vì nền tảng không yêu cầu khai báo việc dùng mã do chatbot hỗ trợ. Khi thông tin được công bố, đánh giá gần đây của Big Walk có lúc chỉ đạt 36% tích cực, với 156 đánh giá tiêu cực; một số người chơi cho biết đã hoàn tiền. Tuy nhiên, nhiều người có thể đã quá hạn hoàn tiền theo thời gian sở hữu và thời lượng chơi. Sau đó, tỷ lệ đánh giá gần đây phục hồi lên 87%.
Hai cách nhìn về một công cụ đã phổ biến
Cliff Bleszinski, nhà thiết kế chính của bộ ba Gears of War đầu tiên, phản bác làn sóng chỉ trích và cho rằng người chơi cần thôi phản ứng thái quá trước việc Big Walk có dùng AI để hoàn thiện trò chơi. Ông lập luận rằng công nghệ đã được dùng rộng rãi trong ngành, thậm chí nhiều nhà phát triển có thể đang sử dụng nhưng không muốn hoặc không thể thừa nhận vì sợ phản ứng tiêu cực. Lập luận ấy có sức nặng ở một điểm: nếu AI đã thành công cụ quen thuộc, việc giả vờ nó chưa hiện diện không giúp ngành giải quyết rủi ro. Nhưng mức độ phổ biến không phải bằng chứng cho thấy mọi cách dùng đều chấp nhận được. Người chơi có thể phản đối việc dùng AI vì lo ngại về nguồn dữ liệu, điều kiện lao động hoặc giá trị của sức sáng tạo con người; đồng thời, họ có thể xem việc thiếu thông tin là vi phạm niềm tin, ngay cả khi AI chỉ hỗ trợ một phần rất nhỏ của mã nguồn. Tranh cãi AI game vì thế không chỉ là cuộc bỏ phiếu thuận hay chống công nghệ.
Từ lời xin lỗi đến chính sách rõ ràng
House House nhấn mạnh việc thừa nhận sử dụng AI không phải là sự ủng hộ công nghệ. Studio nói lo ngại rằng công khai tự nguyện có thể góp phần bình thường hóa AI hoặc khiến nó bị xem là điều không thể tránh khỏi; đồng thời, họ ủng hộ những nỗ lực hạn chế tác hại của AI tạo sinh đối với trò chơi điện tử và thế giới. Nhóm cũng xin lỗi vì cách sử dụng trong Big Walk có thể không đáp ứng tiêu chuẩn của những người phản đối công nghệ này. Studio thừa nhận Big Walk được phát triển khi chưa có chính sách nội bộ về AI và gọi đó là một thiếu sót. House House cho biết sẽ xây dựng chính sách toàn diện hơn trong tương lai. Đây là bước cần thiết, nhưng chỉ có ý nghĩa nếu quy định ấy nêu rõ công cụ nào được phép dùng, dữ liệu và đầu ra được kiểm tra ra sao, cũng như cách công khai cho người chơi. Với nhà phát triển game, bài học không phải là chọn giữa che giấu và cấm tuyệt đối: trách nhiệm bắt đầu từ việc giải thích lựa chọn, lắng nghe tác động và đặt ra giới hạn trước khi khủng hoảng nổ ra.
