Lời hứa hoàn tiền có thể là mồi nhử
Lừa đảo hoàn tiền BHYT là thủ đoạn kẻ gian giả làm cán bộ bảo hiểm xã hội, viện dẫn quyền lợi hoàn trả tiền đóng hoặc cấp thẻ để dụ người dân cung cấp thông tin và làm theo hướng dẫn có thể gây mất an toàn tài khoản. Thời gian gần đây, cơ quan BHXH tỉnh Đồng Tháp tiếp nhận nhiều phản ánh về các cuộc gọi từ số lạ, trong đó người gọi tự xưng là viên chức BHXH và nói người nghe thuộc diện được hoàn tiền hoặc cấp thẻ BHYT theo chính sách an toàn khu. Đây không phải lời mời vô hại: mục tiêu có thể là chiếm dữ liệu cá nhân, rồi lợi dụng thông tin hoặc quyền truy cập thiết bị để lấy tiền trong tài khoản.
Kịch bản thường bắt đầu bằng yêu cầu “cập nhật thông tin cá nhân” hoặc xác minh hồ sơ. Có người gọi còn đọc đúng địa chỉ trụ sở cơ quan BHXH để tạo lòng tin, nhưng biết địa chỉ không chứng minh cuộc gọi là thật. Vì vậy, đừng xem lời hứa về cấp thẻ BHYT điện tử hay hoàn trả tiền là căn cứ để làm theo chỉ dẫn của một người lạ.
Nhận diện các dấu hiệu đáng ngờ
Dấu hiệu quan trọng nhất là người lạ chủ động gọi, nhắn tin hoặc kết bạn Zalo dưới danh nghĩa nhân viên BHXH rồi thúc giục xử lý gấp, nói rằng bạn có thể mất quyền lợi nếu không xác minh ngay. Áp lực thời gian khiến người nhận cuộc gọi dễ bỏ qua việc kiểm tra danh tính và làm theo yêu cầu mà bình thường họ sẽ cân nhắc.
Hãy dừng trao đổi nếu đối phương đòi ảnh căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc mã OTP; yêu cầu chuyển tiền, nộp phí; gửi đường link, mã QR hay tệp cài đặt đuôi “.apk”; hoặc đề nghị chia sẻ màn hình, điều khiển điện thoại từ xa. Các thao tác ấy có thể giúp kẻ gian lấy cắp dữ liệu cá nhân và chiếm đoạt tiền trong tài khoản. Chính sách có thật không làm cho một yêu cầu đáng ngờ trở nên an toàn.
Xác minh qua kênh chính thức, không làm theo cuộc gọi
Cơ quan BHXH khẳng định việc hoàn trả tiền đóng BHYT và cấp thẻ cho người đủ điều kiện được xử lý theo quy trình nghiệp vụ; người dân không phải chuyển tiền cho người gọi, cung cấp mã OTP hay cài ứng dụng lạ để nhận quyền lợi. Khi có thông báo bất ngờ, hãy chủ động dừng cuộc trò chuyện và tự liên hệ cơ quan BHXH cơ sở hoặc gọi Tổng đài chăm sóc khách hàng BHXH Việt Nam theo số 1900 9068 để kiểm tra. Không gọi lại số lạ hoặc dùng đường dẫn, số liên hệ mà người gọi gửi.
Để bảo vệ dữ liệu cá nhân, không gửi giấy tờ hay thông tin tài khoản qua điện thoại, tin nhắn, Zalo và mạng xã hội; không quét mã QR, mở liên kết lạ hoặc cho người khác điều khiển thiết bị. Nếu cần dùng VssID hoặc VNeID, chỉ tải ứng dụng từ Google Play hoặc App Store và kiểm tra kỹ ứng dụng trước khi cài.
Nếu đã làm theo, cần hành động ngay
Nếu đã cung cấp mã OTP hoặc thông tin, hay lỡ cài ứng dụng lạ, hãy ngắt kết nối mạng trên điện thoại đó. Dùng thiết bị khác để liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức hoặc đến quầy giao dịch, đề nghị khóa và bảo vệ tài khoản; đồng thời trình báo công an xã, phường hoặc cơ quan công an gần nhất và báo cho cơ quan BHXH để được hỗ trợ. Đừng tiếp tục trao đổi với người gọi để “khắc phục” sự cố; việc cần ưu tiên là hạn chế nguy cơ truy cập và bảo vệ tài khoản.
Tóm lại, lời hứa hoàn tiền hay cấp thẻ không phải lý do để cung cấp OTP, cài ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc chuyển tiền. Cách an toàn là tự xác minh quyền lợi qua kênh chính thức, giữ kín dữ liệu và coi mọi yêu cầu gấp từ người tự xưng cán bộ là tín hiệu cần kiểm tra.
