Nước dùng ngon miệng nhưng có thể chiếm trọn hạn mức muối
Muối trong phở là lượng muối có trong bánh phở, thịt và đặc biệt là nước dùng; đây là phần dễ bị bỏ qua vì vị ngọt thơm khiến người ăn khó nhận ra độ mặn. Một bát phở có khoảng 400–500 ml nước dùng, chứa từ 2,5 đến 5 g muối, tương đương 1.000–2.000 mg natri. WHO khuyến nghị người trưởng thành dùng tối đa 5 g muối mỗi ngày, nên húp cạn một tô có thể đưa bạn gần sát, thậm chí chạm mức tối đa. Một chuyên gia dinh dưỡng cũng cảnh báo một bát phở buổi sáng có thể cung cấp lượng muối tương đương 85% mức khuyến nghị trong ngày. Vì vậy, vấn đề không nằm ở việc phải bỏ món ăn quen thuộc, mà ở thói quen uống hết nước dùng và nêm thêm gia vị.
Thói quen ăn mặn làm tăng gánh nặng cho tim và thận
Người trưởng thành từ 18 đến 69 tuổi tại Việt Nam tiêu thụ trung bình 8,1 g muối mỗi ngày, cao hơn nhiều so với khuyến nghị dưới 5 g của WHO. Con số này tính cả muối trong thực phẩm tự nhiên, món ăn ngoài hàng, thực phẩm đóng gói và gia vị chấm, chứ không chỉ phần nêm khi nấu. Đây là lý do một bát phở có thể trở thành phần đáng kể của tổng lượng muối, nhất là khi đi cùng các món mặn khác. Ăn mặn kéo dài làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh tim mạch và bệnh thận. Tỷ lệ tăng huyết áp ở người Việt 18–69 tuổi là 26%, nghĩa là trung bình cứ bốn người trưởng thành thì có một người mắc bệnh. Tăng huyết áp do muối thường tích lũy âm thầm; nước dùng nhiều muối có thể góp phần đẩy nhanh nguy cơ tăng huyết áp, suy thận và xơ vữa động mạch theo thời gian.
Giảm muối trong ăn mà không phải từ bỏ vị phở
Không cần gạch phở khỏi thực đơn để bảo vệ sức khỏe tim mạch. Cách dễ thực hiện nhất là chỉ nếm vài thìa nước dùng, rồi để lại phần còn lại thay vì húp đến giọt cuối. Tránh chan thêm nước mắm, xì dầu hay bột canh vào tô đã được nêm sẵn; mỗi lần thêm gia vị đều có thể làm tổng lượng muối trong bữa tăng lên. Khi tự nấu, hãy nêm nhạt hơn và dựa thêm vào hành, gừng, rau thơm cùng vị ngọt tự nhiên của nguyên liệu để tạo độ thơm ngon. Có thể gọi phần nước dùng ít mặn nếu lựa chọn đó có sẵn, hoặc dùng nhiều rau và thịt nạc để bữa ăn phong phú mà không cần tăng gia vị. Đừng để phở thành món ăn sáng mỗi ngày: luân phiên với những lựa chọn khác giúp giảm mức phơi nhiễm muối lặp lại. Điều quan trọng là điều chỉnh thói quen ăn mặn bền bỉ, không phải kiêng khem cực đoan.
Đọc nhãn và chú ý nhóm cần thận trọng
Muốn kiểm soát muối cả ngày, hãy nhìn vào natri trên nhãn thực phẩm, nhất là với sản phẩm đóng gói sẵn. Thông tư 30/2026 của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, hướng dẫn ghi năng lượng, chất đạm, carbohydrate, chất béo và natri trên nhãn. Hãy so sánh lượng natri giữa các lựa chọn và tính cả gia vị dùng kèm, thay vì chỉ xem món ăn có vị mặn hay không. Người bị tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch, người suy giảm chức năng thận hay có tiền sử bệnh thận, người mắc gout hoặc có acid uric cao và người cao tuổi cần đặc biệt tránh húp sạch nước dùng. Nếu thuộc nhóm này, nên trao đổi với nhân viên y tế về chế độ ăn phù hợp. Muối ẩn trong món quen thuộc không đáng để đánh đổi bằng nguy cơ lâu dài. Ăn phở có chừng mực, giảm gia vị và chủ động đọc nhãn là những bước thiết thực để giữ bữa ăn ngon, đồng thời chăm sóc tim mạch.
