Lạc quan không đồng nghĩa với hết trở ngại
Triển vọng thương mại quốc tế là kỳ vọng của doanh nghiệp về khả năng duy trì hoặc mở rộng hoạt động giao thương xuyên biên giới trong tương lai, dù chi phí và điều kiện thị trường có thể thay đổi. Khảo sát HSBC cho thấy doanh nghiệp Việt thuộc nhóm lạc quan nhất trong số các thị trường tham gia: 94% kỳ vọng hoạt động thương mại quốc tế tăng trưởng trong hai năm tới. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng không nên hiểu như dự báo rằng con đường tăng trưởng sẽ bằng phẳng. Khảo sát ghi nhận ý kiến của 10.000 lãnh đạo cấp cao tại doanh nghiệp thuộc 26 thị trường, trong bối cảnh thương mại gián đoạn và chính sách thuế quan còn bất định. Niềm tin vì thế phản ánh quyết tâm tiếp tục tìm kiếm cơ hội, chứ không xóa đi những rủi ro đang hiện hữu.

Chi phí năng lượng bào mòn dư địa kinh doanh
Điểm đáng lo không chỉ là chi phí tăng, mà là nhiều sức ép cùng lúc thu hẹp khả năng giữ lợi nhuận. Trong sáu tháng trước khảo sát, chi phí năng lượng là yếu tố tác động lớn nhất đến cơ cấu chi phí hoạt động: 44% lãnh đạo lựa chọn, so với 43% nêu thuế quan và 41% nêu vận chuyển hàng hóa. Toàn cảnh cũng cho thấy áp lực chưa có dấu hiệu tự giảm: 68% cho biết tổng chi phí đã tăng, còn 72% dự kiến chi phí tiếp tục đi lên trong hai năm tới. Khi 59% nói nhu cầu vốn lưu động tăng kể từ năm 2025, doanh nghiệp phải dành thêm nguồn lực để duy trì hoạt động. Lạc quan về thị trường sẽ khó chuyển thành tăng trưởng nếu chi phí năng lượng và vốn tiếp tục ăn vào biên lợi nhuận.
Thuế quan và đứt gãy chuỗi cung ứng thử sức chịu đựng
Bất định về chính sách thuế quan là rào cản cần được tính vào kế hoạch kinh doanh, chứ không phải biến số có thể gạt sang một bên. Thuế quan đã được 43% người tham gia nêu là yếu tố gây tác động đến chi phí trong sáu tháng qua, đứng ngay sau năng lượng. Cùng lúc, 92% doanh nghiệp dự kiến tình trạng chậm trễ hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng sẽ ảnh hưởng đến doanh thu trong hai năm tới. Kết hợp lại, những con số này cho thấy rủi ro không dừng ở hóa đơn đầu vào: hàng đến muộn có thể làm giảm khả năng đáp ứng đơn hàng và gây sức ép lên doanh thu. Vì vậy, kỳ vọng tăng trưởng chỉ có cơ sở khi doanh nghiệp tính đến cả biến động chính sách lẫn độ tin cậy của nguồn cung.
Niềm tin cần đi cùng những phương án cụ thể
Doanh nghiệp có lý do để lạc quan, nhưng cũng đang phải tự tạo khoảng đệm trước những cú sốc tiếp theo. Trên bình diện khảo sát, 86% lãnh đạo tin vào khả năng mở rộng thương mại quốc tế trong hai năm tới; con số 94% của doanh nghiệp Việt nổi bật hơn mức này. Cách ứng phó phổ biến nhất là cải thiện hiệu quả và năng suất, được 53% lựa chọn; tiếp theo là đàm phán lại thỏa thuận với nhà cung cấp (43%), hấp thụ chi phí tăng vào biên lợi nhuận (38%) hoặc chuyển một phần sang khách hàng (36%). Những lựa chọn cuối có giới hạn: doanh nghiệp không thể liên tục chịu lỗ để giữ giá, cũng không thể mặc định khách hàng sẽ chấp nhận mọi mức tăng. Kỳ vọng tăng trưởng chỉ bền vững khi niềm tin được nâng đỡ bằng kiểm soát chi phí và kế hoạch ứng phó thuế quan.






