Hai ngày, hai chiều biến động
Tỷ giá USD là mức quy đổi giữa đồng đô la Mỹ và một đồng tiền khác, nhưng giá niêm yết tại ngân hàng trong nước không nhất thiết biến động cùng nhịp với sức mạnh của USD trên thị trường quốc tế. Điều đó hiện rõ trong hai phiên quanh quyết định của Fed: ngày 28/10, nhiều ngân hàng giảm giá USD dù đồng bạc xanh quốc tế tăng; sang ngày 29/10, tỷ giá ngân hàng đồng loạt nhích lên trong khi USD toàn cầu suy yếu. Đây không phải nghịch lý nếu nhìn vào hai thị trường như những lớp vận động khác nhau, thay vì xem một chỉ số quốc tế là tín hiệu lập tức cho giá trong nước. Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố cũng đổi hướng giữa hai ngày, tạo thêm một điểm tham chiếu nội địa.
Sáng 28/10, tỷ giá trung tâm giảm 2 đồng so với phiên trước. Vietcombank hạ giá mua và bán 20 đồng, còn BIDV giảm 25 đồng ở cả hai chiều; trong khi đó, chỉ số DXY tăng 0,40% lên 102,37 điểm trong phiên quốc tế trước đó. Ngày hôm sau, tỷ giá trung tâm tăng 13 đồng; Vietcombank tăng 20 đồng hai chiều, BIDV tăng 5 đồng, còn DXY giảm 0,16% xuống 102,16 điểm. Các con số cho thấy tỷ giá USD trong nước không phải bản sao tức thời của đồng bạc xanh toàn cầu.
Fed tác động tới kỳ vọng, không ấn định ngay giá ngân hàng
Trước quyết định Fed, USD quốc tế phục hồi khi nhà đầu tư điều chỉnh vị thế trước loạt cuộc họp của các ngân hàng trung ương. Nhưng sau khi Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75–4%, đúng như dự báo, DXY suy yếu; đồng EUR và bảng Anh tăng so với USD, còn đồng yên cũng nhích lên. Phản ứng này phản ánh cách thị trường toàn cầu định giá triển vọng lãi suất và thông điệp chính sách của Mỹ. Trong khi đó, tỷ giá ngân hàng trong nước chịu ảnh hưởng từ cơ chế điều hành và các điều kiện giao dịch nội địa, nên không buộc phải đảo chiều cùng thời điểm hay cùng hướng với DXY. Vì vậy, việc USD ngân hàng tăng sau cuộc họp Fed không đồng nghĩa thị trường trong nước phủ nhận phản ứng quốc tế; chúng đang phản ánh các yếu tố và thời điểm khác nhau.
Điểm đáng chú ý là tỷ giá trung tâm cũng tăng trong ngày 29/10, cùng chiều với các mức niêm yết tại Vietcombank và BIDV, trong lúc DXY đi xuống. Sự đồng thuận giữa tỷ giá trung tâm và giá ngân hàng cho thấy diễn biến nội địa có nhịp điều chỉnh riêng, chứ không chỉ chạy theo biến động của một rổ tiền tệ quốc tế. Bởi vậy, đọc tin tỷ giá chỉ qua DXY dễ dẫn tới kết luận vội rằng giá ngân hàng phải tăng hoặc giảm ngay theo đồng bạc xanh. Hai phiên liên tiếp này nhắc rằng cần phân biệt sức mạnh tương đối của USD toàn cầu với mức giá USD được niêm yết trong hệ thống ngân hàng.
Thị trường còn chờ tín hiệu từ ECB và BoJ
Quyết định Fed không khép lại đợt theo dõi chính sách tiền tệ. Sau cuộc họp ngày 28/10, thị trường hướng sự chú ý tới Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 29/10 và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) ngày 30/10; cả hai được dự báo giữ nguyên lãi suất. Các thông báo này có thể tiếp tục làm thay đổi tương quan giữa USD với những đồng tiền chủ chốt, qua đó tác động tới DXY. Tuy nhiên, điều đó không bảo đảm tỷ giá ngân hàng trong nước sẽ lập tức đi cùng hướng. Bài học từ hai phiên là không nên coi một quyết định của Fed hay một biến động của DXY như lời giải duy nhất cho giá USD nội địa.
Kết luận, sự trái chiều sau Fed không phải dấu hiệu thị trường vận hành bất thường mà là lời nhắc về khác biệt giữa tỷ giá USD toàn cầu và tỷ giá USD ngân hàng. Ngày 28/10, giá tại nhiều ngân hàng giảm khi DXY tăng; ngày 29/10, giá trong nước tăng khi DXY giảm. Nhìn đúng bản chất ấy giúp tránh đồng nhất hai thước đo vốn chịu tác động từ những động lực và nhịp cập nhật khác nhau. Khi theo dõi tỷ giá, cần đặt diễn biến ngân hàng, tỷ giá trung tâm và phản ứng quốc tế cạnh nhau, thay vì suy luận giá trong nước chỉ từ hướng đi của đồng bạc xanh.
