Quy hoạch lớn cần đi cùng bảo tồn
Quy hoạch chung hai khu du lịch quốc gia Cao nguyên Sìn Hồ và Ô Quy Hồ là khung định hướng không gian, sản phẩm và hạ tầng du lịch trên gần 33.700 ha, với mục tiêu khai thác cảnh quan nhưng giữ gìn hệ sinh thái và bản sắc địa phương. Đây là nội dung đáng chú ý nhất trong đợt công bố quy hoạch du lịch Lai Châu ngày 6/11, do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức. Hai đồ án được UBND tỉnh phê duyệt ngày 27/10, chia thành các giai đoạn đến năm 2030 và năm 2050. Quy mô rộng tạo dư địa để kết nối nhiều điểm đến, nhưng cũng khiến bài toán kiểm soát xây dựng và chất lượng đầu tư trở nên cấp thiết. Nếu phát triển nóng làm tổn hại cảnh quan, lợi thế của những vùng cao này sẽ suy giảm ngay từ nền tảng.
Sìn Hồ lấy sinh thái và bản địa làm trục
Khu du lịch Sìn Hồ có diện tích 24.907,88 ha, gồm toàn bộ xã Sìn Hồ và một phần các xã Hồng Thu, Tủa Sín Chải. Quy hoạch hướng tới du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao nguyên, văn hóa cộng đồng, mạo hiểm và chăm sóc sức khỏe gắn với Sâm Lai Châu cùng dược liệu bản địa. Không gian được tổ chức theo mô hình một trung tâm, bốn phân vùng chức năng và nhiều điểm đến liên kết; đô thị Sìn Hồ cũng được định hướng duy trì, hoàn thiện theo tiêu chí đô thị loại III. Dự báo lượng khách tăng từ khoảng 74.100 lượt vào năm 2030 lên hơn một triệu lượt năm 2050. Đây là tham vọng đáng kể, nhưng thành công không nên chỉ được đo bằng lượng khách: sinh kế cộng đồng, sức chịu tải môi trường và chất lượng trải nghiệm cần được đặt ngang hàng với tăng trưởng.
Các định hướng homestay, farmstay gắn với nông nghiệp sinh thái, sản phẩm OCOP, nghề thủ công và lễ hội có thể giúp người dân tham gia trực tiếp vào chuỗi dịch vụ. Khi lợi ích du lịch gắn với gìn giữ tài nguyên và văn hóa, cộng đồng mới có động lực bảo vệ chính những giá trị làm nên sức hút của địa phương.
Ô Quy Hồ cần giữ được sức hút thiên nhiên
Khu du lịch Ô Quy Hồ được quy hoạch trên 8.800 ha, thuộc một phần xã Bình Lư và xã Tả Lèng. Hướng sản phẩm gồm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng núi cao, khám phá thiên nhiên, thể thao mạo hiểm và du lịch cộng đồng. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện các tiêu chí công nhận khu du lịch quốc gia trước năm 2045. Với Ô Quy Hồ, lợi thế cảnh quan chỉ có thể duy trì nếu khai thác đi kèm bảo tồn rừng, đa dạng sinh học và bản sắc văn hóa bản địa. Vì vậy, du lịch xanh Lai Châu cần được thể hiện bằng các giới hạn phát triển cụ thể, chứ không dừng ở khẩu hiệu: quy hoạch không gian, hạ tầng và hoạt động kinh doanh phải tránh làm biến dạng chính môi trường mà du khách tìm đến.
Kỳ vọng đầu tư phải chuyển thành năng lực thực thi
Hai đồ án được kỳ vọng thu hút nhà đầu tư có năng lực, tạo thêm động lực cho du lịch và kinh tế - xã hội địa phương. Để biến kỳ vọng thành kết quả, tỉnh yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, công khai quy hoạch và tham mưu kế hoạch triển khai cụ thể. Đây là bước quyết định: quy hoạch chỉ tạo niềm tin khi nhà đầu tư và cộng đồng cùng nhìn thấy quy tắc rõ ràng, hạ tầng được kết nối và lợi ích được phân bổ hợp lý. Lai Châu có lợi thế về cảnh quan, khí hậu, hệ sinh thái và văn hóa dân tộc; hai khu vực có thể bổ trợ nhau thay vì cạnh tranh nếu phát triển sản phẩm riêng và liên kết tuyến điểm. Kết luận, gần 33.700 ha là cơ hội lớn, nhưng giá trị lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc tỉnh giữ được cân bằng giữa thu hút đầu tư, sinh kế người dân và bảo tồn thiên nhiên.
