Tuyến 40 cho thấy chuyển đổi xanh đã đi vào vận hành
Xe buýt điện là phương tiện giao thông công cộng chạy bằng năng lượng điện, giúp giảm khí thải tại chỗ và tiếng ồn so với xe sử dụng nhiên liệu diesel. Với Hà Nội, việc đưa toàn bộ xe điện lên một tuyến đang khai thác là bước chuyển cụ thể hơn những cam kết trên giấy.
Từ ngày 1/11, tuyến buýt số 40 nối Công viên Thống Nhất với Văn Lâm, Hưng Yên, đã thay toàn bộ phương tiện diesel bằng xe buýt điện. Mười lăm xe VinFast EB8 sản xuất năm 2026, mỗi xe có sức chứa 60 người, thay thế đội xe diesel cùng quy mô; tuyến vẫn duy trì 15 phương tiện, trong đó 13 xe vận doanh.
Điểm đáng chú ý không chỉ là đổi động cơ. Xe có sàn thấp và thiết bị hỗ trợ người khuyết tật, giúp lên xuống thuận tiện hơn cho hành khách cao tuổi hoặc gặp khó khăn khi di chuyển. Đó là thước đo thiết thực của chất lượng dịch vụ: phương tiện xanh cần phục vụ được nhiều nhóm người hơn, chứ không chỉ mang diện mạo mới.
Mục tiêu của Transerco đòi hỏi mở rộng trên cả mạng lưới
Chuyển đổi tuyến 40 có ý nghĩa lớn hơn một tuyến đơn lẻ vì diễn ra trong lúc Transerco liên tục đưa phương tiện điện vào mạng lưới. Trong tháng 10/2026, tổng công ty và các đơn vị thành viên đã chuyển đổi xe trên sáu tuyến, đồng thời mở mới một tuyến, với tổng cộng 94 xe buýt điện.
Transerco đặt mục tiêu đưa tỷ lệ xe buýt chuyển đổi xanh vượt 51% vào cuối năm 2026. Đây là đích đến đủ cụ thể để đo tiến độ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu triển khai đều đặn: thay xe trên một tuyến tạo dấu mốc, còn mở rộng phương tiện xanh trên toàn mạng lưới mới quyết định mức độ thay đổi mà hành khách cảm nhận.
Kế hoạch này diễn ra giữa lúc Hà Nội đẩy nhanh việc chuyển vận tải công cộng khỏi nhiên liệu diesel. Việc có thêm xe điện từ nhiều nhà cung cấp, bên cạnh những đợt chuyển đổi tuyến, có thể mở rộng phạm vi phục vụ và tạo thêm lựa chọn về phương tiện. Thành công vì thế không nên chỉ tính bằng số xe được bàn giao, mà còn bằng khả năng duy trì dịch vụ ổn định trên từng tuyến.
Xe buýt Daewoo đưa thêm năng lực vào đội xe
Lô xe buýt Daewoo EV8 Ecoline do nhà máy Daewoo Việt Nam phát triển vừa được bàn giao cho Transerco. Mẫu xe dài 8,65 m, chở khoảng 60 hành khách với 24 chỗ ngồi, 35 chỗ đứng và một vị trí dành cho xe lăn. Cấu hình này cho thấy việc mở rộng đội xe điện không chỉ là bổ sung số lượng, mà còn đưa thêm sản phẩm có thiết kế hướng tới khả năng tiếp cận.
Tầm hoạt động phụ thuộc vào phiên bản pin: bản 279 kWh đi gần 295 km mỗi lần sạc, còn bản 352 kWh đạt khoảng 350 km; thời gian sạc đầy ước tính từ hơn 110 đến 140 phút. Mức 350 km là thông số đáng chú ý với hoạt động xe buýt, nhưng hiệu quả thực tế còn gắn với lịch chạy, điều kiện đường sá và khả năng bố trí sạc.
Sàn thấp, vị trí cho xe lăn, camera giám sát xung quanh và bảng thông tin điện tử bổ sung giá trị sử dụng bên cạnh việc giảm tiếng ồn và khí thải. Tuyến 40 hiện dùng xe VinFast EB8, còn việc bàn giao EV8 Ecoline cho thấy Transerco đang bổ sung thêm dòng xe điện cho mạng lưới, thay vì chỉ dựa vào một mẫu xe.
Kết quả phải được đo bằng dịch vụ hằng ngày
Xe điện với tầm hoạt động công bố 350 km mở rộng lựa chọn phương tiện cho mạng lưới, nhưng thông số riêng lẻ không bảo đảm một tuyến vận hành tốt. Muốn mục tiêu vượt 51% vào cuối năm 2026 có ý nghĩa với hành khách, việc đưa xe vào khai thác cần đi cùng tổ chức sạc phù hợp, khả năng duy trì tần suất và tiện nghi dễ tiếp cận.
Tuyến buýt số 40 là bằng chứng rõ ràng rằng chuyển đổi toàn bộ phương tiện trên một tuyến đã có thể thực hiện. Các đợt bổ sung xe điện và việc đưa EV8 Ecoline vào đội xe của Transerco cho thấy phạm vi chuyển đổi đang được mở rộng. Thước đo cuối cùng không phải màu sơn hay con số trên thông số kỹ thuật, mà là chuyến đi êm hơn, thuận tiện hơn và được duy trì ổn định.
Vì vậy, điện hóa xe buýt cần được xem là thay đổi cả cách tổ chức dịch vụ, không chỉ thay động cơ diesel bằng pin. Nếu Transerco biến mục tiêu cuối năm thành tiến độ triển khai có thể kiểm chứng trên nhiều tuyến, Hà Nội sẽ có cơ sở vững chắc hơn để xây dựng mạng lưới giao thông công cộng sạch và hữu ích.
