Từ đối thoại doanh nghiệp đến bài toán nâng chất lượng tăng trưởng
Diễn đàn Anh – Việt là cuộc đối thoại kinh tế thường niên do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam tổ chức, quy tụ nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia để thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư song phương. Diễn đàn Doanh nghiệp Vương quốc Anh – Việt Nam 2026 diễn ra tại TP.HCM trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu, với trọng tâm hướng tới nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao. Ý nghĩa của cuộc gặp không nằm ở việc liệt kê thêm lĩnh vực hợp tác, mà ở câu hỏi khó hơn: làm sao biến đầu tư thành năng suất, công nghệ và giá trị giữ lại trong nước. Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh, mục tiêu thu nhập cao đòi hỏi nâng chất lượng đầu tư, nhân lực, năng lực công nghệ và vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Thông điệp ấy cần được nhìn cùng những giới hạn của mô hình tăng trưởng hiện tại. Theo bà Sherman, cách phát triển đã đưa Việt Nam đến vị thế hôm nay sẽ không đủ để đưa đất nước vào nhóm thu nhập cao; ba thách thức được nêu là dân số trong độ tuổi lao động tiến tới đỉnh, năng suất tăng chậm và liên kết yếu giữa khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài với doanh nghiệp trong nước. Vì vậy, hợp tác kinh tế Anh Việt chỉ có ý nghĩa dài hạn nếu tạo được kết nối thực chất giữa vốn, công nghệ và năng lực của doanh nghiệp Việt.
Tài chính, giáo dục và năng lượng sạch là các mũi hợp tác thiết thực
Tài chính, thị trường vốn, giáo dục, tư vấn chuyên nghiệp và năng lượng sạch là những lĩnh vực được xác định có dư địa hợp tác giữa TP.HCM và Vương quốc Anh. Đây là tổ hợp đáng chú ý vì mỗi mảng có thể bổ trợ cho mảng còn lại: thị trường vốn giúp huy động nguồn lực dài hạn, giáo dục và đào tạo nghề nâng chất lượng nhân lực, còn năng lượng sạch hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu xanh ngày càng cao của chuỗi cung ứng quốc tế. Thành phố mong muốn làm việc với các định chế tài chính Anh để phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế, đồng thời hợp tác về quản trị rủi ro, bảo hiểm, chứng khoán và tư vấn.
Ở hướng chuyển dịch xanh, các đề xuất gồm phát triển năng lượng tái tạo, cơ chế mua bán điện trực tiếp, tiết kiệm năng lượng và khu công nghiệp sinh thái. Đại sứ Iain Frew cũng nêu khả năng hợp tác về công nghệ sạch, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực, bên cạnh hỗ trợ huy động vốn cho mục tiêu tăng trưởng. Thách thức là biến các lĩnh vực ưu tiên thành dự án có liên kết với doanh nghiệp trong nước, thay vì để vốn và công nghệ hoạt động tách rời. Nếu làm được, tài chính giáo dục và năng lượng sạch sẽ không chỉ là danh mục hợp tác, mà trở thành nền móng cho năng suất cao hơn.
Doanh nghiệp là lực đẩy của tầm nhìn đến năm 2045
TP.HCM nêu bốn hướng hợp tác với doanh nghiệp Anh: thu hút đầu tư chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ và liên kết doanh nghiệp trong nước; phát triển thị trường vốn và Trung tâm Tài chính Quốc tế; xây dựng chuỗi cung ứng xanh; và phát triển nhân lực, đô thị bền vững đến năm 2045. Những ưu tiên này cho thấy vai trò của doanh nghiệp không thể chỉ dừng ở cung cấp vốn hay mở rộng sản xuất. Doanh nghiệp Anh cần góp phần đưa công nghệ, chuẩn quản trị và kinh nghiệm chuyên môn vào thị trường; doanh nghiệp Việt cần tham gia sâu hơn vào nghiên cứu, sản xuất và chuỗi cung ứng để giữ lại phần giá trị lớn hơn.
Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam Denzel Eades cho rằng, để trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần duy trì tăng trưởng trước mắt, đồng thời xây dựng nền kinh tế đa dạng, bền vững và có giá trị gia tăng cao về lâu dài. Một định hướng được nêu tại diễn đàn là đưa doanh nghiệp lên nấc cao hơn trong chuỗi giá trị, tạo việc làm tốt hơn và để Nhà nước chuyển từ vai trò quản lý sang tạo điều kiện. Hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài có thể hỗ trợ chuyển đổi ấy, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào mức độ kết nối với doanh nghiệp Việt. Đó mới là thước đo đáng kể của quan hệ song phương trên hành trình đến năm 2045.
