Tầm nhìn 2045 đòi hỏi đổi mới chất lượng tăng trưởng
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Anh Quốc là sự kiện đối thoại kinh tế thường niên kết nối nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia hai nước để tìm hướng thúc đẩy thương mại, đầu tư và phát triển. Năm 2026, diễn đàn diễn ra tại TP.HCM trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu, với chủ đề “Tầm nhìn 2045: Kiến tạo nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao”. Sự kiện do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh Quốc tại Việt Nam tổ chức, với sự hỗ trợ của các cơ quan ngoại giao Anh và phối hợp cùng Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư TP.HCM. Thông điệp đáng chú ý không nằm ở việc thu hút thêm vốn bằng mọi giá, mà ở câu hỏi vốn, công nghệ và kỹ năng có giúp Việt Nam tạo thêm giá trị hay không. Muốn đạt mục tiêu thu nhập cao, tăng trưởng cần dịch chuyển khỏi lợi thế sản xuất quy mô lớn sang năng suất, chất lượng việc làm và vị trí vững hơn trong chuỗi giá trị.
Đầu tư chất lượng cao phải tạo liên kết trong nước
TP.HCM đặt ưu tiên vào đầu tư chất lượng cao có chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đồng thời tạo liên kết giữa doanh nghiệp nước ngoài với doanh nghiệp trong nước. Đây là lựa chọn hợp lý: nếu dòng vốn chỉ mở rộng năng lực sản xuất mà không nâng kỹ năng, công nghệ hay năng lực cung ứng nội địa, tác động lan tỏa sẽ hạn chế. Thành phố cũng cam kết cải thiện môi trường đầu tư, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, chất lượng đầu tư không thể chỉ được xác định bằng cam kết trên giấy; hiệu quả còn phụ thuộc vào việc doanh nghiệp nội địa có thực sự tham gia chuỗi cung ứng và tiếp nhận tri thức hay không. Trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện và khuôn khổ hiệp định thương mại song phương, hợp tác Việt Anh có cơ sở để mở rộng, nhưng thước đo nên là năng lực được bồi đắp tại chỗ, không phải số dự án đơn thuần.
Thị trường vốn cần gắn với năng lực tài chính dài hạn
Phát triển thị trường vốn và Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM là một trong những hướng hợp tác được nêu tại diễn đàn. Thành phố mong muốn làm việc với các định chế tài chính, tổ chức xếp hạng, đơn vị cung cấp dịch vụ chứng khoán, bảo hiểm và tư vấn của Anh để nâng năng lực huy động vốn, hoàn thiện quản trị rủi ro và kết nối với dòng vốn toàn cầu. Đây không nên chỉ là mục tiêu xây dựng một trung tâm mang tên quốc tế; giá trị thực nằm ở khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn, tiêu chuẩn quản trị đáng tin cậy và dịch vụ hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Với một nền kinh tế muốn đi lên chuỗi giá trị, tài chính cần phục vụ đầu tư sản xuất, đổi mới và chuyển đổi xanh, thay vì đứng tách rời khỏi các nhu cầu đó. Vì vậy, kết nối chuyên môn Anh với năng lực thị trường trong nước sẽ quan trọng hơn danh xưng hay quy mô hình thức.
Giáo dục và năng lượng sạch là nền móng, không phải phần phụ
Tài chính, thị trường vốn, giáo dục, tư vấn chuyên nghiệp và năng lượng sạch được xác định là những lĩnh vực có cơ hội hợp tác giữa TP.HCM và Vương quốc Anh. Trong đó, giáo dục có ý nghĩa trực tiếp với mục tiêu phát triển nhân lực chất lượng cao; thành phố muốn mở rộng hợp tác với trường đại học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp Anh, đồng thời tiếp thu kinh nghiệm quy hoạch và quản trị đô thị bền vững. Về năng lượng, định hướng gồm xây dựng chuỗi cung ứng xanh, phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp, tiết kiệm năng lượng và khu công nghiệp sinh thái. Đây là những lựa chọn gắn với năng lực cạnh tranh dài hạn: nhân lực quyết định khả năng tiếp nhận công nghệ, còn năng lượng sạch giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế. Thành phố hướng đến mô hình đa trung tâm và phát triển đô thị bền vững đến năm 2045; các chương trình triển lãm doanh nghiệp và phái đoàn thương mại cũng được kỳ vọng tạo thêm cơ hội kết nối, giao thương và tìm kiếm đầu tư.
Thành công phải được đo bằng giá trị tạo ra
Các ưu tiên tại Diễn đàn Việt Anh tạo thành một chương trình nâng cấp kinh tế có logic: thu hút đầu tư chất lượng cao để tiếp nhận công nghệ, phát triển thị trường vốn để tài trợ cho tăng trưởng, đào tạo nhân lực để tăng năng suất và mở rộng năng lượng sạch để duy trì sức cạnh tranh. Nhưng việc liệt kê đúng lĩnh vực chưa bảo đảm kết quả. Điều quyết định là mức độ phối hợp giữa chính sách, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo; khả năng biến cam kết hợp tác thành năng lực của doanh nghiệp trong nước; và việc đưa tiêu chuẩn môi trường vào hoạt động sản xuất thực tế. TP.HCM có tầm nhìn phát triển đến năm 2045, còn hợp tác với Anh có thể đem lại chuyên môn và kết nối quốc tế cần thiết. Kết luận nên rõ ràng: thành công không nằm ở số thỏa thuận được ký, mà ở lượng giá trị, kỹ năng và công nghệ được tạo ra trong nền kinh tế Việt Nam.
