Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Siết quản lý thuốc lá mới: Làm rõ trách nhiệm kiểm tra và xử phạt

Siết quản lý thuốc lá mới: Làm rõ trách nhiệm kiểm tra và xử phạt
Sở thích|Sống khỏe

Lệnh cấm cần đi cùng đầu mối thực thi rõ ràng

Quản lý thuốc lá mới là hệ thống quy định và hoạt động kiểm tra nhằm ngăn việc sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng bá và sử dụng các sản phẩm thuốc lá hoặc nicotine bị cấm, cả ngoài đời lẫn trên môi trường số. Nếu không xác định rõ ai chịu trách nhiệm phát hiện và xử lý vi phạm, luật dù nghiêm cũng dễ bị vô hiệu trong thực tế.

Chiều 9/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Đại biểu Cà Thị Thắm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu, nhất trí với sự cần thiết sửa luật để bảo vệ sức khỏe, nhất là trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời đề nghị làm rõ cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Đề nghị này chạm đúng điểm yếu thường bị xem nhẹ: khoảng cách giữa quy định trên giấy và năng lực thực thi tại địa phương. Ở tỉnh miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân tán và cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ nằm rải rác; nếu không phân định cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và thẩm quyền xử lý, vi phạm có thể bị bỏ lọt hoặc đùn đẩy. Vì vậy, luật sửa đổi cần giao việc cụ thể, phù hợp điều kiện từng địa phương, thay vì chỉ nhắc chung rằng các cơ quan có trách nhiệm phối hợp.

Sản phẩm đổi dạng, khoảng trống quản lý cũng đổi theo

Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng bị cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng theo Nghị quyết 173/2024/QH15 kể từ ngày 1/1/2025. Các khảo sát được trình bày tại hội thảo ngày 17/11 cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở học sinh 13–17 tuổi giảm từ 8,1% năm 2023 xuống dưới 1% năm 2025; ở người trẻ 18–24 tuổi, tỷ lệ giảm từ trên 7% xuống 3,3%.

Đó là tín hiệu đáng ghi nhận, nhưng chưa đủ để kết luận nguy cơ đã được kiểm soát. Các sản phẩm nicotine liên tục thay đổi về thiết kế, thành phần và cách sử dụng; túi nicotine, shisha và những sản phẩm được quảng cáo không chứa nicotine có thể khiến việc nhận diện càng khó. WHO khuyến nghị quy định cấm toàn diện, bao gồm sản phẩm có và không có nicotine, cùng linh kiện, bộ phận và dung dịch dùng cho thuốc lá điện tử. Nếu luật chỉ bám vào một tên gọi hay thành phần cụ thể, thị trường có thể nhanh chóng lách qua khe hở đó.

Rủi ro không dừng ở lệ thuộc. Nicotine có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, sự tập trung, học tập và khả năng kiểm soát cảm xúc, hành vi ở trẻ em, thanh thiếu niên; túi nicotine còn có thể gây kích ứng lợi, khô miệng và triệu chứng tiêu hóa. Bởi vậy, bảo vệ người trẻ đòi hỏi kiểm soát theo đặc tính và nguy cơ sản phẩm, không chỉ theo nhãn hàng hay hình thức.

Siết quản lý thuốc lá mới: Làm rõ trách nhiệm kiểm tra và xử phạt

Mua bán kín trên mạng là phép thử của lệnh cấm

Cấm bán không đồng nghĩa với chấm dứt nguồn cung. Tại hội thảo ngày 17/11 ở Hà Nội, các đại biểu phân tích thách thức từ sản phẩm mới và đánh giá bước đầu chính sách cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Thông tin được công bố tại hội thảo cho biết 34,9% cửa hàng trong phạm vi nghiên cứu chuyển sang mua bán ngầm trên môi trường trực tuyến.

Giao dịch kín đáo trên nền tảng số làm suy yếu hiệu lực của lệnh cấm vì người bán có thể tiếp cận khách hàng mà không cần điểm bán công khai. Nội dung quảng bá, tài khoản ẩn danh và cách giao hàng khó nhận diện khiến khâu phát hiện, thu thập chứng cứ và xử lý phức tạp hơn, đồng thời duy trì khả năng tiếp cận sản phẩm của thanh thiếu niên. Tăng kiểm tra tại cửa hàng vật lý mà bỏ qua mạng xã hội và thương mại điện tử sẽ để hở một cửa lớn.

Kiểm soát thuốc lá vì thế phải nối liền trách nhiệm của công an, quản lý thị trường và cơ quan chức năng với nghĩa vụ phối hợp của nền tảng số: phát hiện, gỡ nội dung vi phạm và ngăn giao dịch trá hình. Cần ưu tiên chặn nguồn cung, gồm nhập lậu, vận chuyển, kinh doanh và quảng cáo sản phẩm bị cấm. Nếu nền tảng chỉ phản ứng khi có khiếu nại, hoạt động buôn bán vẫn có thể chuyển kênh nhanh hơn tốc độ thực thi.

Siết quản lý thuốc lá mới: Làm rõ trách nhiệm kiểm tra và xử phạt

Cảnh báo sức khỏe và phối hợp mới tạo hiệu quả lâu dài

Xử phạt là cần thiết nhưng không thể thay thế phòng ngừa. Cảnh báo sức khỏe trên bao bì cần dễ thấy, đủ diện tích; hạn chế trưng bày thuốc lá tại điểm bán cũng giúp giảm sự chú ý và ngăn người chưa hút bắt đầu sử dụng. Cùng với đó, chính sách thuế và giá cần được tính đến trong chiến lược giảm khả năng tiếp cận, nhất là với giới trẻ.

Hướng đi được nêu tại hội thảo là kết hợp tăng thuế theo lộ trình, kiểm soát hoạt động bán hàng, tăng cảnh báo sức khỏe và thực thi nghiêm quy định về môi trường không khói thuốc. Nhưng mọi biện pháp sẽ thiếu sức nặng nếu không gắn với cơ chế phối hợp có đầu mối, nguồn lực và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Chính quyền địa phương cần biết mình phải kiểm tra ở đâu, phối hợp với ai và xử lý đến mức nào; các nền tảng số cũng phải có quy trình phản hồi vi phạm đủ nhanh.

Kết luận không nên chỉ là ban hành thêm một lệnh cấm. Muốn giảm số người hút thuốc và bảo vệ thanh thiếu niên, cần biến quy định thành hành động có thể kiểm chứng: phân công rõ trách nhiệm địa phương, bao quát sản phẩm nicotine mới, theo dõi giao dịch trực tuyến và phối hợp xử lý từ nguồn cung đến quảng cáo. Một chính sách mạnh không chỉ nói điều gì bị cấm; chính sách ấy phải cho thấy ai chịu trách nhiệm để lệnh cấm được thực thi.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!