Chuẩn bị trước giờ mở cửa
Kế hoạch phục vụ sân bay Long Thành là sự phối hợp giữa chính quyền, đơn vị khai thác và các cơ quan chuyên trách nhằm bảo đảm hành khách có thể tiếp cận sân bay an toàn, thuận tiện ngay từ ngày đầu hoạt động. Ngày 5/11, UBND TP Đồng Nai giao các sở, ngành và địa phương làm việc với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), xây dựng phương án phục vụ vận hành sân bay. Động thái này cần được xem là phần thiết yếu của dự án, không phải khâu hậu cần làm sau khi nhà ga hoàn tất: một sân bay mới chỉ có thể hoạt động trơn tru khi đường đến, dịch vụ vận tải và quy trình ứng phó đã sẵn sàng. ACV thông báo sân bay dự kiến khai thác từ 0h ngày 24/12/2026, vì vậy quỹ thời gian chuẩn bị không dài.
Sở Xây dựng được giao làm đầu mối, phối hợp với công an, lực lượng quân sự, các sở ngành, địa phương, ACV và những đơn vị quản lý, điều hành bay, cung cấp dịch vụ tại cảng để rà soát và thống nhất kế hoạch. Cách làm liên ngành là cần thiết: hành khách không phân biệt cơ quan nào chịu trách nhiệm nếu lỡ chuyến vì tắc đường hay không tìm được điểm đón. Điều họ cần là một hành trình liền mạch từ nơi xuất phát đến nhà ga.
Xe buýt phải là lựa chọn dễ dùng
Trong giai đoạn đầu, xe buýt và xe trung chuyển được đề xuất ưu tiên đưa đón hành khách. Đây là hướng đi hợp lý nếu tuyến xe có giờ chạy ăn khớp lịch bay, điểm dừng dễ tìm và đủ chỗ cho hành lý; nếu thiếu những điều kiện ấy, hành khách sẽ quay sang phương tiện cá nhân, làm tăng áp lực lên đường vào sân bay. Sở Xây dựng sẽ làm việc với ACV, các đơn vị vận tải và phía TP.HCM để xây dựng tuyến kết nối sân bay với trung tâm đô thị, bến xe, đầu mối giao thông và nơi có nhu cầu đi lại.
Kế hoạch cần chốt cụ thể lộ trình, điểm đầu cuối, điểm dừng, tần suất, thời gian hoạt động và loại xe phù hợp với lịch bay cũng như nhu cầu của người lao động. Đáng lưu ý, phương án phải tính đến người mang hành lý, người cao tuổi và người khuyết tật. Một mạng lưới xe buýt Long Thành chỉ hữu ích khi thông tin chuyến đi, vị trí đón trả và cách di chuyển trong từng chặng được công khai, dễ hiểu. Taxi và xe hợp đồng cũng cần có khu vực đón khách rõ ràng, thông tin giá cước minh bạch để hạn chế chèo kéo và đón trả sai nơi.
Đường kết nối và điều hành giao thông không thể chậm nhịp
Sở Xây dựng được giao rà soát tiến độ, khả năng đáp ứng của các tuyến kết nối, đường tiếp cận và nút giao; xác định phần việc cần hoàn thiện, sửa chữa, bổ sung biển báo, chiếu sáng và tín hiệu trước ngày khai thác. Cùng lúc, các đơn vị phải thống nhất phân luồng theo lưu lượng xe và khung giờ bay, bố trí khu vực đón trả, điểm dừng đỗ, nơi chờ, cũng như cách xử lý ùn tắc, tai nạn và sự cố. Đây là phép thử thực tế đối với giao thông sân bay: có đường mới chưa đủ nếu các nút giao và luồng xe quanh nhà ga chưa được tổ chức hợp lý.
Tiến độ mặt bằng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành các tuyến đường kết nối; cơ quan quản lý dự án giao thông đã kiến nghị các đơn vị, địa phương sớm bàn giao mặt bằng tại những vị trí ưu tiên. Đồng Nai nên xem việc thông tuyến và phương án điều tiết là một nhiệm vụ thống nhất, thay vì hai đầu việc tách rời. Kế hoạch tổng thể được giao trình UBND thành phố ban hành trước ngày 15/11/2026. Mốc này có ý nghĩa nếu đi kèm trách nhiệm rõ ràng, kiểm tra tiến độ và kịch bản dự phòng cho giờ cao điểm.
Phối hợp vận hành mới quyết định trải nghiệm
Quy mô khai thác ban đầu dự kiến tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Khối lượng ấy khiến việc phối hợp giữa vận tải, điều hành bay, an ninh, y tế và các dịch vụ tại sân bay trở thành điều kiện vận hành, chứ không phải danh sách thủ tục. Kế hoạch của Đồng Nai còn bao gồm bảo đảm an ninh, an toàn hàng không, ứng phó khẩn cấp, cấp cứu y tế, vệ sinh môi trường và xử lý chất thải.
Chính quyền địa phương cũng cần tuyên truyền về nguy cơ từ thiết bị bay không người lái, thả diều, bóng bay, đèn trời và tia laser quanh sân bay. Với hành khách, thành công của vận hành Long Thành sẽ được đo bằng những điều rất cụ thể: xe có đúng giờ không, lối vào có thông suốt không, điểm đón có rõ ràng không và hỗ trợ có đến kịp khi phát sinh sự cố không. Mốc khai thác đã được xác định; phần việc còn lại là biến các phương án thành dịch vụ thực tế, dễ tiếp cận và phối hợp nhịp nhàng. Đó mới là nền tảng để sân bay mở cửa an toàn và thuận tiện.
