Đặt trọng tâm vào hợp tác có khả năng tạo kết quả
Hợp tác ASEAN với các đối tác là việc các nước Đông Nam Á phối hợp cùng những tổ chức và quốc gia bên ngoài khu vực để củng cố an ninh, ứng phó thách thức chung và thúc đẩy phát triển gắn với các mục tiêu của ASEAN. Tại Hội nghị ASEAN 49 ở Manila ngày 16-11, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự và phát biểu tại Hội nghị cấp cao ASEAN - Liên hợp quốc và Hội nghị cấp cao ASEAN - Úc, đưa ra đề xuất nhằm biến quan hệ đối tác thành hành động cụ thể. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận không dừng ở mở rộng đối thoại: Việt Nam gắn hợp tác với luật pháp quốc tế, năng lực phòng ngừa rủi ro và động lực phát triển. Đây là hướng đi thiết thực khi các thách thức xuyên biên giới và biến động kinh tế đòi hỏi ASEAN phối hợp sớm, thay vì chỉ phản ứng sau khi khủng hoảng xảy ra.
Ba ưu tiên cho quan hệ ASEAN - Liên hợp quốc
Tại Hội nghị cấp cao ASEAN - Liên hợp quốc lần thứ 16, với sự tham dự của Tổng thư ký Antonio Guterres, Thủ tướng đề xuất ba ưu tiên chiến lược. Trước hết là củng cố hòa bình, an ninh và chủ nghĩa đa phương trên nền tảng Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế; đồng thời đề nghị Liên hợp quốc ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và các cơ chế phòng ngừa, cảnh báo sớm, quản lý khủng hoảng.
Ưu tiên thứ hai là chuyển từ ứng phó thụ động sang chủ động quản trị những chuyển đổi của thời đại. Đề xuất bao gồm thúc đẩy ký kết, phê chuẩn và thực thi Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, cùng hợp tác về tài chính khí hậu, chuyển đổi năng lượng công bằng và thị trường carbon. Thứ ba, Việt Nam muốn gắn chương trình nghị sự toàn cầu với mục tiêu của ASEAN, trong đó có nghị quyết về “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững”. Ba hướng này cho thấy hợp tác ASEAN đối tác cần vừa bảo vệ môi trường hòa bình, vừa chuẩn bị cho thay đổi, thay vì tách an ninh khỏi phát triển.
Các nhà lãnh đạo cũng ghi nhận tiến triển của Kế hoạch hành động ASEAN - Liên hợp quốc giai đoạn 2026-2030 và nhất trí phối hợp ứng phó tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, buôn bán người; đồng thời gắn các Mục tiêu phát triển bền vững với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 thông qua Sáng kiến Tương hỗ 2.0.
ASEAN - Úc: cam kết phải thành việc làm cụ thể
Tại Hội nghị cấp cao ASEAN - Úc lần thứ 6, Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh những tiến triển trong quan hệ đối tác và kêu gọi hai bên chuyển cam kết thành kết quả cụ thể, tăng sức chống chịu và tạo động lực phát triển mới. Đề xuất trước hết nhấn mạnh một môi trường hòa bình, an ninh và ổn định dựa trên luật pháp quốc tế. Về Biển Đông, ông đánh giá cao sự ủng hộ của Úc đối với lập trường nguyên tắc của ASEAN, đồng thời đề nghị phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không.
Hợp tác ASEAN đối tác cũng cần đi vào các lĩnh vực người dân và nền kinh tế cảm nhận được. Hai bên nhất trí ưu tiên ứng phó tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến, an ninh mạng và an ninh biển; đồng thời làm sâu sắc liên kết kinh tế thông qua các hiệp định thương mại khu vực. Thông điệp của Việt Nam vì thế khá rõ: quan hệ đối tác có giá trị khi vừa góp phần giữ ổn định, vừa tạo được kết quả hợp tác thiết thực.
Tiếp xúc IMF và Thái Lan mở rộng trọng tâm đối thoại
Bên lề các hội nghị ASEAN+1, Thủ tướng gặp song phương Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế Kristalina Georgieva và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul. Với IMF, đề nghị đáng chú ý là tổ chức này tiếp tục giám sát, dự báo và cảnh báo sớm để hỗ trợ các nước chủ động ứng phó cú sốc kinh tế, tài chính. Thủ tướng cũng nhấn mạnh lấy con người làm trung tâm, đẩy mạnh hợp tác giáo dục và hợp tác tiểu vùng nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển.
Những cuộc gặp cho thấy ngoại giao tại Hội nghị ASEAN 49 không chỉ diễn ra trong các phiên toàn thể. Đối thoại với IMF hướng vào khả năng nhận diện rủi ro và hỗ trợ người dân; tiếp xúc với lãnh đạo Thái Lan bổ sung kênh trao đổi song phương bên cạnh chương trình nghị sự khu vực. Kết luận từ các đề xuất của Thủ tướng Lê Minh Hưng là Việt Nam muốn phát huy quan hệ đối tác theo hướng có mục tiêu rõ, tôn trọng luật lệ và chuyển cam kết thành hợp tác hữu ích cho an ninh lẫn phát triển.






