Cánh cửa vào nghề giáo mở rộng hơn
Thông tư 91 là quy định về chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho người muốn trở thành giáo viên tại các cơ sở giáo dục phổ thông, với phạm vi tuyển người học rộng hơn và thời gian đào tạo ngắn hơn. Ngày 23/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, thay thế các quy định trước đây về chương trình này. Thay đổi đáng chú ý là người học không còn phải đợi đến khi tốt nghiệp đại học mới bắt đầu chuẩn bị nghiệp vụ: người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã hoàn thành ít nhất 70% khối lượng chương trình cao đẳng trở lên ở ngành phù hợp đều có thể đăng ký. Nhóm ngành được nêu gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Công nghệ thông tin, Công nghệ và tiếng dân tộc thiểu số. Đây là bước mở cửa có ý nghĩa, nhất là với người muốn chuyển hướng sang nghề giáo viên mà không cần chờ thêm một năm sau tốt nghiệp.
Nới điều kiện không đồng nghĩa với việc bỏ qua yêu cầu chuyên môn; mục tiêu vẫn là chuẩn hóa đội ngũ theo Luật Nhà giáo và Nghị định 93/2026/NĐ-CP. Nhưng khi các địa phương khó tuyển giáo viên ở những môn như Âm nhạc, Mỹ thuật và Công nghệ thông tin, cho phép sinh viên đủ điều kiện học song song với chương trình chuyên ngành là cách thực tế hơn để tạo nguồn ứng viên. Cơ hội này giúp người học chuẩn bị sớm, song việc đáp ứng điều kiện đào tạo không tự động bảo đảm được tuyển dụng: triển vọng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu và quy trình tuyển giáo viên.
Chương trình gọn hơn, lộ trình linh hoạt hơn
Thời gian đào tạo theo chương trình mới được rút xuống tối thiểu 6 tháng và tối đa 18 tháng. Khối lượng học cũng giảm còn 32 tín chỉ, thay cho 35 tín chỉ ở bậc tiểu học và 34 tín chỉ ở bậc trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông trước đây. Trong tổng số 32 tín chỉ, 12 tín chỉ dành cho kiến thức chung và 20 tín chỉ cho kiến thức chuyên ngành cùng thực hành dạy học. Như vậy, người học có thêm cơ hội bước vào quá trình chuẩn bị nghề nghiệp sớm, nhưng vẫn phải hoàn thành phần kiến thức và thực hành được quy định.
Việc thống nhất khung chương trình thay cho hai quy định riêng ở các cấp học có thể giảm sự rời rạc trong đào tạo, trong khi nội dung chuyên môn và thực hành sư phạm vẫn được thiết kế theo từng cấp. Người học đủ điều kiện có thể đăng ký đào tạo ở một hoặc nhiều trình độ; kết quả học tập có thể được công nhận, chuyển đổi hoặc dùng làm căn cứ miễn học phần theo đối sánh. Cách tổ chức này tạo thêm lựa chọn cho người đã tích lũy kiến thức liên quan. Tuy nhiên, thời gian tối thiểu 6 tháng không nên được hiểu là lối tắt bảo đảm việc làm: đây là thời lượng đào tạo nghiệp vụ, còn cơ hội tuyển dụng phụ thuộc vào nhu cầu của từng cơ sở và địa phương.
Kỹ năng dạy học số trở thành yêu cầu thiết yếu
Thông tư đưa học phần Sư phạm số và Công nghệ dạy học vào khối kiến thức chung bắt buộc. Người học được trang bị kỹ năng thiết kế học liệu số, tổ chức dạy học và đánh giá trong môi trường số, bảo vệ dữ liệu và tôn trọng bản quyền. Chương trình cũng đề cập việc sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm và kiểm chứng thông tin. Đây là lựa chọn hợp lý: giáo viên mới không chỉ cần biết chuyên môn và cách đứng lớp, mà còn phải biết dùng công nghệ có cân nhắc trong công việc hằng ngày. Vì vậy, kỹ năng dạy học số không phải phần trang trí cho chương trình rút gọn; nó là một năng lực nghề nghiệp được xác định rõ.
Chương trình mới cũng nêu chuẩn đầu ra kèm chỉ báo đánh giá, tập trung vào tổ chức dạy học, giáo dục và kiểm tra đánh giá; tư vấn, hỗ trợ học sinh; xây dựng môi trường an toàn; và phát triển chuyên môn. Điều này giúp người học biết rõ hơn mình cần đạt năng lực nào, đồng thời tạo căn cứ để cơ sở đào tạo xây dựng học phần và đánh giá kết quả. Với người đang theo học chương trình bồi dưỡng đã bắt đầu trước ngày Thông tư có hiệu lực, việc học tiếp tục thực hiện theo Thông tư 11 và Thông tư 12. Nhìn chung, Thông tư 91 mở rộng nguồn ứng viên và rút ngắn lộ trình, nhưng giá trị bền vững của thay đổi sẽ nằm ở việc đào tạo nhanh hơn mà vẫn bảo đảm năng lực đứng lớp.
