Thêm lối vào nghề cho người có chuyên môn phù hợp
Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng dạy học cho người có chuyên môn phù hợp nhưng chưa được đào tạo sư phạm, tạo cơ sở để họ theo đuổi công việc giảng dạy ở trường phổ thông. Ngày 23/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT về chương trình này, thay thế các quy định trước đó tại Thông tư 11 và Thông tư 12. Đây là thay đổi đáng chú ý vì lối vào nghề giáo trước đây chủ yếu mở cho người đã tốt nghiệp đại học. Chính sách mới không hạ thấp yêu cầu về chuyên môn; thay vào đó, nó cho phép chuẩn bị năng lực sư phạm sớm hơn và mở rộng nguồn ứng viên ở những lĩnh vực phù hợp. Trong bối cảnh trường học cần vừa bổ sung số lượng vừa nâng cao chất lượng giáo viên, đây là hướng điều chỉnh thiết thực.
Ai có thể tham gia chương trình?
Thông tư mới cho phép người có bằng cao đẳng trở lên tham gia bồi dưỡng nếu có nguyện vọng làm giáo viên phổ thông và chuyên ngành phù hợp. Đáng chú ý hơn, sinh viên chưa tốt nghiệp cũng có thể đăng ký khi đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình đào tạo trình độ cao đẳng trở lên trong ngành liên quan. Phạm vi chuyên môn được nêu gồm Mĩ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số. Đây là thay đổi có ý nghĩa với người học các ngành ngoài sư phạm: thay vì chờ tốt nghiệp đại học mới bắt đầu học nghiệp vụ, một số người có thể chuẩn bị sớm hơn. Tuy nhiên, đáp ứng điều kiện tham gia bồi dưỡng không đồng nghĩa tự động được tuyển dụng; người học vẫn cần đáp ứng các yêu cầu tuyển dụng và vị trí việc làm cụ thể.
- Người có bằng cao đẳng trở lên, thuộc ngành đào tạo phù hợp với môn học được nêu.
- Sinh viên đã hoàn thành tối thiểu 70% chương trình cao đẳng trở lên trong ngành phù hợp.
- Người học có nguyện vọng trở thành giáo viên tại cơ sở giáo dục phổ thông.
Thời gian ngắn hơn, chương trình thống nhất hơn
Cơ hội mới sẽ thiết thực hơn khi đi cùng thời gian đào tạo phù hợp. Theo quy định mới, chương trình có 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực tập sư phạm; trước đây chương trình có 35 tín chỉ ở cấp tiểu học và 34 tín chỉ ở cấp THCS hoặc THPT. Thời gian bồi dưỡng được rút từ mức 12–24 tháng xuống còn tối thiểu 6 tháng, tối đa 18 tháng. Thay vì hai quy định riêng theo cấp học, chương trình mới dùng cấu trúc thống nhất nhưng vẫn cụ thể hóa kiến thức chuyên ngành và thực tập theo từng cấp. Người đang đi làm còn được kéo dài thời gian thực tập, giúp việc học linh hoạt hơn. Dù vậy, rút ngắn chương trình chỉ có giá trị nếu phần thực hành vẫn đủ sức chuẩn bị cho công việc đứng lớp.
Bổ sung nguồn giáo viên, nhưng cần đi cùng tuyển dụng
Mục tiêu rõ nhất của Thông tư 91 là mở rộng nguồn tuyển ở những môn khó thu hút nhân lực, trong đó có Âm nhạc, Mĩ thuật và Tin học. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc mở rộng đối tượng nhằm khắc phục khó khăn trong thu hút giáo viên, chuẩn bị nguồn nhân lực sớm hơn và tăng tính linh hoạt cho hệ thống đào tạo. Đây là phản ứng hợp lý trước tình trạng thiếu giáo viên phổ thông: chờ đến khi người học tốt nghiệp rồi mới bắt đầu bồi dưỡng có thể làm chậm quá trình bổ sung nhân lực. Tuy nhiên, đào tạo thêm người đủ nghiệp vụ chưa thể tự nó giải quyết thiếu hụt nếu địa phương còn khó tuyển hoặc bố trí được ít vị trí. Với người học, điều kiện làm giáo viên vì thế không chỉ là hoàn thành chương trình bồi dưỡng mà còn phụ thuộc yêu cầu tuyển dụng. Các khóa đã khai giảng trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo Thông tư 11 và Thông tư 12.
Nhìn chung, Thông tư 91 mở rộng cánh cửa vào nghề theo cách có trọng tâm: cho phép người có chuyên môn phù hợp chuẩn bị nghiệp vụ sư phạm sớm hơn, đồng thời rút ngắn thời gian và thống nhất chương trình. Đây là bước bổ sung nguồn giáo viên đáng hoan nghênh, nhất là với các môn đang thiếu ứng viên. Thành công cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc cơ hội học tập được nối tiếp bằng tuyển dụng phù hợp và bảo đảm chất lượng giảng dạy.
