Từ mở rộng Hòa Lạc đến nhiệm vụ quốc gia
Kế hoạch 120 ngày của ĐHQG Hà Nội là chương trình thúc đẩy hạ tầng, nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Hòa Lạc, đồng thời gắn hoạt động đại học với nhu cầu phát triển của đất nước. Ngày 25/10, trường phát động kế hoạch trong chương trình “Hòa Lạc ngày mới 2026”, hướng tới nâng chất lượng môi trường học tập, nghiên cứu và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp. Đây là bước đi đáng chú ý vì Hòa Lạc đang chuyển từ một công trường xây dựng cơ sở vật chất thành đô thị đại học từng bước vận hành, nơi đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo có thể gặp nhau. Nhưng quy mô khuôn viên hay số phòng thí nghiệm tự thân chưa phải thước đo thành công. Điều quan trọng hơn là năng lực biến nguồn lực ấy thành công nghệ và giải pháp phục vụ những vấn đề cấp thiết.
Thời điểm triển khai cũng phản ánh một đòi hỏi rộng hơn: năng suất lao động, năng lực tự chủ và sức cạnh tranh quốc gia ngày càng phụ thuộc vào tri thức và nhân lực chất lượng cao. Trong năm kỷ niệm 120 năm truyền thống, ĐHQG Hà Nội cần chứng minh vị thế của một đại học nghiên cứu bằng đóng góp cụ thể, thay vì chỉ đặt mục tiêu danh tiếng. Kế hoạch triển khai từ ngày 1/11/2026 đến 28/2/2027, với mục tiêu chuẩn bị Hòa Lạc đón hơn 30.000 sinh viên trong năm học 2027–2028.
Hạ tầng chỉ có giá trị khi nghiên cứu đi đến ứng dụng
Những cơ sở được giới thiệu tại Hòa Lạc cho thấy hướng ưu tiên: phòng thí nghiệm đóng gói và đo kiểm chip bán dẫn, khu thử nghiệm phương tiện bay không người lái và trung tâm thực hành của Trường Đại học Công nghệ. Phòng thí nghiệm bán dẫn được xây dựng trên cơ sở dây chuyền thiết bị do Intel Việt Nam trao tặng, qua đó hỗ trợ nghiên cứu, thực hành và đào tạo nhân lực cho lĩnh vực này. Trường còn đặt mục tiêu hình thành năm nhóm nghiên cứu hoạt động thường xuyên, phát triển phòng thí nghiệm dùng chung, Trung tâm An ninh mạng, Trung tâm Nghiên cứu robot và khu thực hành khoa học, công nghệ 4.0. Đây là nền tảng cần thiết, nhưng không nên nhầm việc có thiết bị với việc đã làm chủ công nghệ.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu thu hẹp khoảng cách giữa công trình khoa học với sản phẩm ứng dụng và thương mại hóa; kết quả nghiên cứu cần được đánh giá qua khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và đóng góp cho phát triển kinh tế – xã hội. Nhận xét này chạm đúng điểm nghẽn của nhiều chương trình nghiên cứu: đề tài có thể nhiều, nhưng kết quả chuyển giao vào doanh nghiệp và sản xuất còn hạn chế. Vì vậy, ưu tiên không chỉ là xây thêm phòng thí nghiệm, mà còn phải xác định bài toán, đối tác tiếp nhận và con đường thử nghiệm ngay từ đầu. Nếu thiếu những mắt xích ấy, hạ tầng hiện đại vẫn có nguy cơ trở thành tài sản ít tạo tác động.
Hợp tác ba nhà là phép thử của đổi mới sáng tạo
Mô hình Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp là hướng đi đúng vì kết nối được nhiệm vụ công, tri thức nghiên cứu và nhu cầu thị trường. Phó Thủ tướng đề nghị ĐHQG Hà Nội chủ động tham gia các nhiệm vụ khoa học – công nghệ chiến lược, đồng thời đẩy mạnh liên kết ba bên từ nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa. Trường đã hình thành sáu doanh nghiệp khởi nguồn từ kết quả nghiên cứu và ươm tạo nhiều dự án khởi nghiệp; đây là dấu hiệu tích cực, nhưng mới là điểm khởi đầu cho một chuỗi chuyển giao cần được mở rộng.
Thách thức nằm ở việc phân định rõ ai đặt hàng, ai chịu trách nhiệm thử nghiệm và doanh nghiệp nào sẵn sàng tiếp nhận kết quả. Nhà nước có thể xác định các bài toán chiến lược và tháo gỡ vướng mắc chính sách; nhà trường cung cấp tri thức, nhân lực và năng lực nghiên cứu; doanh nghiệp kiểm chứng khả năng ứng dụng. Nếu chỉ dừng ở ký kết hợp tác, mô hình ba nhà sẽ khó tạo ra đổi mới sáng tạo có thể đo đếm. Nếu gắn với sản phẩm, quy trình hoặc công nghệ được đưa vào sử dụng, nó mới trở thành cơ chế giúp nghiên cứu công nghệ đi ra khỏi khuôn viên đại học.
Thước đo gần nhất là trải nghiệm học tập và kết quả nghiên cứu
Một kế hoạch phát triển chỉ thuyết phục khi người học và nhà nghiên cứu cảm nhận được thay đổi trong công việc hằng ngày. Đến tháng 2/2027, ĐHQG Hà Nội đặt mục tiêu bổ sung 3.000 chỗ tự học, 1.000 học liệu số, tổ chức không gian tự học 24/24 giờ, phủ Wi-Fi toàn bộ khu vực học tập, nghiên cứu và ký túc xá, đồng thời mở rộng dịch vụ trực tuyến trên OneVNU. Kế hoạch cũng hướng tới kết nối 25–30 doanh nghiệp để tạo cơ hội thực tập có lương cho 500–600 sinh viên. Những mục tiêu này cụ thể và gần người học hơn các cam kết chung về tầm vóc.
Tuy nhiên, đón thêm sinh viên cũng đòi hỏi dịch vụ, không gian học tập và năng lực giảng dạy theo kịp quy mô. Phó Thủ tướng đề nghị chuẩn bị đồng bộ để đón 30.000 sinh viên tại Hòa Lạc vào đầu năm học 2027–2028. Kết luận lại, Kế hoạch 120 ngày sẽ thành công không phải vì hoàn tất một đợt vận động, mà vì tạo được nền tảng vận hành lâu dài: sinh viên học tập tốt hơn, nghiên cứu có đối tác tiếp nhận và công nghệ giải quyết được bài toán quốc gia. Đó mới là cách ĐHQG Hà Nội biến hạ tầng Hòa Lạc thành năng lực phát triển.
