Tám thỏa thuận cần được biến thành dự án cụ thể
Hợp tác bán dẫn là sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan nghiên cứu và cơ sở đào tạo để phát triển công nghệ, nhân lực và các công đoạn trong chuỗi giá trị chip. Đây là ý nghĩa thiết thực của Hội nghị AI - Bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất, tổ chức tại Hà Nội chiều 12/11 với chủ đề “One Vision - New Horizons”. Hội nghị do Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, FPT, Hiệp hội AI - Bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA) và Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn VINASA phối hợp tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Sự kiện quy tụ hơn 400 đại biểu, đại diện hơn 50 doanh nghiệp bán dẫn, cùng viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương hai nước. Điểm đáng chú ý không chỉ là quy mô, mà là tám biên bản ghi nhớ được trao giữa doanh nghiệp, hiệp hội và cơ sở đào tạo Việt Nam, Hàn Quốc. Các thỏa thuận tập trung vào kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng, phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực. Tuy vậy, số lượng biên bản tự thân chưa tạo ra năng lực công nghiệp: giá trị của hội nghị sẽ được đo bằng dự án có mục tiêu, tiến độ và kết quả kiểm chứng được.

Kết nối chuỗi cung ứng phải đi cùng năng lực trong nước
Hai nước có những thế mạnh bổ trợ, nhưng không cân xứng. Hàn Quốc có hệ sinh thái mạnh về sản xuất, thiết bị, vật liệu và chip nhớ; Việt Nam có lực lượng lao động trẻ cùng nền công nghiệp điện tử đang phát triển. Cơ hội nằm ở việc nối các năng lực ấy thành chuỗi cung ứng chip có thêm doanh nghiệp Việt tham gia, thay vì chỉ thu hút đầu tư vào những khâu tách rời.
Một thỏa thuận giữa KAISA và Hiệp hội Bán dẫn Bắc Ninh hướng đến kết nối doanh nghiệp Hàn Quốc với các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ tại địa phương; hai bên cũng đặt mục tiêu thúc đẩy giao thương, trao đổi chuyên gia và hợp tác từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, kiểm thử chip. Đây là hướng đi hợp lý vì sự hiện diện của nhà đầu tư chỉ tạo tác động lan tỏa khi nhà cung ứng trong nước đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, năng lực kỹ thuật và tiến độ. Mở rộng mạng lưới là bước đầu; nâng cấp doanh nghiệp nội địa mới quyết định mức độ gắn kết lâu dài.
Các thỏa thuận còn cho thấy hợp tác đang hướng tới đóng gói kiểm thử chip. FPT hợp tác với HANA Micron, Supergate và edgeAI để mở rộng mạng lưới đối tác trong lĩnh vực này. Đây là cơ hội thực tế để Việt Nam tiến sâu hơn vào những công đoạn có giá trị gia tăng, nhưng cần gắn kết với đào tạo, chuyển giao công nghệ và năng lực nghiên cứu trong nước.

Từ thu hút đầu tư sang cùng phát triển sản phẩm
Một chuyển dịch quan trọng được đặt ra tại hội nghị là đưa quan hệ hợp tác từ thu hút đầu tư sang cùng nghiên cứu, thiết kế chip, phát triển sản phẩm và thị trường, đi kèm chuyển giao công nghệ và tăng giá trị tạo ra trong nước. Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nhưng đòi hỏi các bên xác định rõ công nghệ nào được phát triển, doanh nghiệp nào tiếp nhận và sản phẩm sẽ phục vụ thị trường nào.
Thỏa thuận giữa FPT và SKAIChips hướng tới các dự án bán dẫn và AI cho thị trường Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản và Malaysia; hai bên cũng dự kiến tìm hiểu khả năng kết hợp chip, bo mạch và công nghệ tiết kiệm năng lượng của SKAIChips với mô hình AI của FPT để phát triển giải pháp ứng dụng. Nếu được triển khai thành sản phẩm hữu ích, hợp tác này có thể đưa công nghệ chip và AI đến gần hơn với những nhu cầu đời sống như theo dõi thực phẩm, nhãn kệ điện tử, quản lý tài sản và chăm sóc sức khỏe.
Để tránh dừng ở tuyên bố, các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cần cụ thể hóa định hướng bằng chương trình, dự án có mục tiêu và lộ trình rõ ràng. Nhân lực cũng phải được xem là một phần của từng dự án, không phải phụ lục đi kèm: thiếu kỹ sư có thể tiếp nhận, cải tiến và thương mại hóa công nghệ thì liên kết chuỗi cung ứng khó tạo giá trị bền vững.

Cơ hội sẽ thành lợi thế nếu có kết quả đo được
VKAISS mở ra một khuôn khổ hợp tác đáng chú ý, nhưng thành công không nằm ở số biên bản được ký. Thước đo cần là số dự án thực sự vận hành, mức độ doanh nghiệp Việt tham gia mạng lưới cung ứng và khả năng hình thành sản phẩm có thị trường. Điều đó cũng đòi hỏi hợp tác công nghệ phải đi cùng đào tạo nhân lực và cơ chế để doanh nghiệp trong nước tiếp cận các đối tác lớn.
Đại diện Đại sứ quán Hàn Quốc kỳ vọng hội nghị sẽ thúc đẩy các dự án cụ thể về công nghệ, đầu tư và nhân lực, góp phần nâng cao vị thế hai nước trong chuỗi giá trị AI và bán dẫn toàn cầu. Kỳ vọng ấy chỉ có sức nặng khi được nối với tiến độ và trách nhiệm rõ ràng. Việt Nam có thể tận dụng thế mạnh của Hàn Quốc, nhưng cần đồng thời bồi đắp năng lực thiết kế, đóng gói, kiểm thử và cung ứng nội địa.
Tóm lại, tám thỏa thuận tại VKAISS tạo nền móng cho việc mở rộng chuỗi cung ứng chip giữa hai nước, chứ chưa phải kết quả cuối cùng. Nếu các bên biến cam kết thành dự án có đầu ra, đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp và chuyển giao tạo thêm năng lực trong nước, hợp tác bán dẫn mới giúp Việt Nam tiến từ tham gia sản xuất sang nắm giữ phần giá trị cao hơn.







