Mốc 24/11 đưa văn hóa đến gần đời sống hơn
Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày hội hằng năm để tôn vinh các giá trị văn hóa, di sản và bản sắc vùng miền, đồng thời khuyến khích người dân tham gia gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa đời sống văn hóa. Năm 2026 đánh dấu lần đầu ngày hội được tổ chức trên phạm vi toàn quốc; theo Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026, ngày 24/11 hằng năm được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam. Ngày 24/11 được chọn vì gắn với Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, diễn ra đúng ngày này năm 1946. Hội nghị là dấu mốc quan trọng trong lịch sử văn hóa Việt Nam và gắn với tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa trong xây dựng, bảo vệ đất nước. Năm nay, ngày hội còn hòa cùng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và kỷ niệm 80 năm hội nghị. Ý nghĩa của mốc này không nên dừng ở nghi lễ: giá trị văn hóa chỉ sống động khi được đưa vào sinh hoạt thường ngày, từ trường học đến khu dân cư.
Từ lễ kỷ niệm đến hàng trăm hoạt động trên cả nước
Quy mô chương trình cho thấy đây không phải một ngày hội chỉ dành cho sân khấu lớn. Tính đến ngày 5/11/2026, cả nước chuẩn bị 406 hoạt động: 282 chương trình văn hóa, nghệ thuật; 36 sự kiện thể dục, thể thao; và 85 hoạt động trưng bày, triển lãm. Cả 34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai, với các nội dung trải từ truyền thông số, sự kiện văn hóa và du lịch đến bảo tồn di sản, phát triển văn hóa đọc, hoạt động cộng đồng và biểu dương mô hình tiêu biểu. Tại Hà Nội, lễ kỷ niệm cấp quốc gia diễn ra lúc 9 giờ ngày 24/11 tại Nhà hát Hồ Gươm, được truyền hình trực tiếp trên VTV1 và phát thanh trực tiếp trên VOV1. Người dân còn có thể theo dõi Tuần phim từ ngày 18 đến 24/11, với các suất chiếu miễn phí tại rạp trong ba ngày cuối. Điểm nhấn khác là chương trình nghệ thuật tối 24/11 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình. Song song với sự kiện tập trung, bản đồ số văn hóa CMAP giúp người dân và du khách tra cứu hoạt động, điểm đến trước, trong và sau ngày hội.
Ở giảng đường, văn hóa bắt đầu từ thói quen và sự sẻ chia
Các hoạt động tại Học viện Tài chính cho thấy hưởng ứng ngày hội không nhất thiết phải chờ đến một buổi lễ. Ngày 20/4, Học viện tổ chức Ngày sách sinh viên, phát động cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc năm 2026” và tọa đàm về văn hóa đọc trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo tại cơ sở 69 Đức Thắng. Chương trình còn tặng sách cho lưu học sinh Lào và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời quyên góp sách cho hoạt động tình nguyện. Đến tháng 9, cuộc thi khép lại với 58 bài dự thi và phong trào đọc sách tiếp tục được phát động trong sinh viên. Văn nghệ, sống xanh và tình nguyện cũng là những cách đưa văn hóa vào cộng đồng học đường: sinh viên tham gia các chương trình nghệ thuật, hưởng ứng thu gom chai nhựa, hiến máu và vận động hỗ trợ trẻ em. Học viện dự kiến tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam vào ngày 15/11. Những ví dụ này có sức thuyết phục bởi chúng biến giá trị được tôn vinh thành hành động cụ thể, có thể duy trì sau ngày hội.
Ngày hội chỉ có ý nghĩa khi được tiếp nối
Ngày Văn hóa Việt Nam lần đầu tổ chức toàn quốc tạo một điểm hẹn chung, nhưng thành công không nên chỉ đo bằng số chương trình hay quy mô khán giả. Điều đáng kỳ vọng là sự kết nối giữa lễ kỷ niệm, hoạt động tại địa phương và những thực hành gần gũi như đọc sách, gìn giữ di sản, biểu diễn nghệ thuật, sống xanh và giúp đỡ cộng đồng. Từ dấu mốc Hội nghị Văn hóa toàn quốc đến các hoạt động trong trường học, thông điệp 24/11 trở nên rõ ràng: văn hóa vừa là ký ức chung, vừa được bồi đắp qua lựa chọn và trách nhiệm mỗi ngày. Khi người dân có thể tìm thấy một hoạt động phù hợp với mình và tiếp tục tham gia sau ngày hội, Ngày Văn hóa Việt Nam mới thực sự trở thành ngày hội của Nhân dân, thay vì chỉ là một dịp kỷ niệm trên lịch.
