Chiêu lừa núp bóng đồng bộ dữ liệu
Lừa đảo bảo hiểm xã hội qua ứng dụng giả là thủ đoạn kẻ gian gọi điện tự xưng cán bộ, lấy lý do đồng bộ dữ liệu dịch vụ công để dụ người dân cài phần mềm và cấp quyền trên điện thoại. Đây không phải một bước cập nhật vô hại: ứng dụng BHXH giả có thể mở đường cho việc đánh cắp thông tin và tài sản.
Các đối tượng tận dụng việc ngày càng nhiều người dùng dịch vụ công trực tuyến và lo hồ sơ cá nhân chưa được cập nhật. Chúng gọi từ số lạ, tự nhận là cán bộ Bảo hiểm xã hội hoặc chính quyền địa phương, rồi thông báo cần đồng bộ dữ liệu thẻ BHXH điện tử, thẻ bảo hiểm y tế; trường hợp được nhắc đến cụ thể là thẻ bảo hiểm y tế của trẻ em dưới sáu tuổi. Câu chuyện nghe có vẻ hợp lý vì gắn với một nhu cầu hành chính quen thuộc. Nhưng một lời thúc giục qua điện thoại không chứng minh người gọi là cán bộ thật.
Dấu hiệu nhận biết đường dẫn và ứng dụng đáng ngờ
Kịch bản thường được dựng thành hai chặng để tạo lòng tin. Trước tiên, người gọi đề nghị mang căn cước công dân và thẻ bảo hiểm y tế đến trụ sở ủy ban xã, phường làm thủ tục. Nếu người dân nói không thể đến trực tiếp, họ chuyển sang đề nghị “hỗ trợ từ xa”: kết bạn Zalo với tài khoản tự nhận là cán bộ, rồi nhận một đường dẫn lạ để cài ứng dụng mang tên “Bảo hiểm xã hội điện tử”.
Điểm đáng ngờ không chỉ nằm ở tên ứng dụng, mà còn ở việc người lạ hướng dẫn cài qua liên kết và yêu cầu cấp quyền trên thiết bị. Đừng coi tên gọi hành chính, ảnh đại diện hay lời giải thích về đồng bộ dữ liệu là bằng chứng xác thực. Khi bị thúc ép thao tác ngay, hãy dừng cuộc trò chuyện; tránh bấm đường dẫn, cài tệp hoặc cung cấp thông tin cá nhân theo hướng dẫn từ số điện thoại lạ. Cơ quan công an cảnh báo thủ đoạn này đang được sử dụng thời gian gần đây.
Cấp quyền có thể khiến mất quyền kiểm soát
Rủi ro tăng mạnh sau khi nạn nhân cài ứng dụng và làm theo hướng dẫn cấp quyền. Khi đó, kẻ gian có thể chiếm quyền điều khiển thiết bị, lấy thông tin tài khoản ngân hàng và mã OTP, rồi chuyển tiền đi. Vì vậy, coi đây là một yêu cầu cập nhật thông thường có thể khiến người dùng bỏ qua chính thời điểm cần cảnh giác nhất.
Nếu đã nhận cuộc gọi như vậy, hãy ngắt liên lạc và tự tìm kênh liên hệ chính thức của cơ quan liên quan để kiểm tra yêu cầu; đừng dùng số điện thoại, tài khoản nhắn tin hay đường dẫn do người gọi cung cấp làm căn cứ xác minh. Không cài ứng dụng theo chỉ dẫn đáng ngờ, không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu hay mã OTP, và không cấp quyền cho ứng dụng lạ. Nếu đã cài hoặc cấp quyền, hãy dừng thao tác, liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức để bảo vệ tài khoản và trình báo cơ quan công an.
Xác minh trước, thao tác sau
Nguyên tắc an toàn rất rõ: việc thật có thể được kiểm tra độc lập, còn yêu cầu phải làm gấp qua đường dẫn lạ thì không đáng để mạo hiểm. Người dân nên chủ động gọi đến cơ quan BHXH hoặc chính quyền địa phương qua thông tin liên hệ tự tìm từ kênh chính thức, thay vì tiếp tục làm theo người gọi tự nhận là cán bộ. Nếu có thủ tục cần xử lý, hãy hỏi rõ cách thực hiện và nơi tiếp nhận trước khi đưa giấy tờ hay điện thoại cho bất kỳ ai.
Một thẻ BHXH điện tử hay nhu cầu đồng bộ dữ liệu không phải lý do để bỏ qua bước kiểm tra danh tính. Sự cảnh giác có ích nhất là dừng lại trước khi cài đặt và cấp quyền, bởi lúc đó người dùng vẫn còn quyền quyết định. Với cuộc gọi lạ, hãy xác minh qua kênh chính thức; đừng để lời mạo danh biến một thủ tục quen thuộc thành lối vào tài khoản và dữ liệu cá nhân.
