Lớp 1 đông học sinh khiến việc dạy nền tảng thêm gian nan
Giáo viên vùng khó là những nhà giáo công tác tại các địa bàn có điều kiện học tập, nhân lực và khả năng tiếp cận giáo dục còn nhiều hạn chế, nơi việc bảo đảm từng học sinh được hướng dẫn đầy đủ đòi hỏi thêm thời gian và nguồn lực. Chiều 9/11, trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô”, nhiều giáo viên đã trực tiếp nêu những vướng mắc với Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng. Kiến nghị giảm sĩ số lớp, đặc biệt ở khối 1, cần được xem là yêu cầu gắn với chất lượng học tập chứ không chỉ là mong muốn giảm tải. Cô Phạm Thị Tự cho biết mỗi lớp có gần 50 học sinh và đặt câu hỏi làm sao giáo viên có thể đến từng em để cầm tay dạy viết. Với học sinh dân tộc thiểu số, giáo viên lớp 1 đôi khi vừa dạy vừa làm phiên dịch; lớp đông khiến việc bao quát và hỗ trợ từng em càng khó. Khi kỹ năng tiếng Việt ban đầu chưa vững, học sinh có nguy cơ bước vào các bài học tiếp theo với nền tảng không đồng đều.

Muốn giữ chân giáo viên phải mở lối phát triển nghề nghiệp
Giảm sĩ số là một phần của bài toán; phần còn lại là làm sao để giáo viên có lý do ở lại và tiếp tục nâng cao năng lực. Thầy Nông Ích Sơn nêu thực trạng giáo viên vùng khó ít cơ hội phát triển chuyên môn sâu và tham gia nghiên cứu khoa học, trong khi nhiều người chuyển về thành phố để có điều kiện công tác tốt hơn. Thầy cũng hoàn thành chương trình cao học, đồng hành cùng học sinh thi học sinh giỏi, qua đó giúp các em thêm tự tin vào khả năng của mình. Nhưng nỗ lực cá nhân không thể thay thế cơ chế lâu dài. Cô Phạm Thị Tự cho biết chính sách thu hút hiện có chưa đủ giữ người sau khi thời hạn hỗ trợ kết thúc; trường cô thiếu giáo viên công nghệ thông tin, tiếng Anh và nghệ thuật. Nếu không có cơ hội học tập chuyên sâu, nghiên cứu và thăng tiến ngay tại địa bàn, trường vùng khó sẽ liên tục mất kinh nghiệm, còn học sinh phải chịu tác động từ đội ngũ thiếu ổn định.

Khó khăn đến từ cả lớp học lẫn điều kiện đến trường
Những trở ngại không dừng ở sĩ số và thiếu giáo viên. Tại nơi cô Tự công tác, nhiều học sinh là người Khơ me; giáo viên phải đến tận nhà vận động các em trở lại trường sau kỳ nghỉ hoặc dịp khai giảng, nhưng có khi chỉ nhận được cái lắc đầu rồi ra về trong nước mắt. Đặc thù sinh kế cũng ảnh hưởng giờ học: phụ huynh làm việc ban đêm, đến sáng mới về nên khó đưa con đến lớp đúng giờ; cô Tự kiến nghị có phương án đưa đón học sinh. Trong khi đó, sau sáp nhập, quy mô trường và địa bàn phụ trách tăng, làm khối lượng công việc của giáo viên tổng phụ trách đội nặng hơn. Cô Hoàng Thị Thu Dần cho rằng định mức 6-8 tiết giảng dạy mỗi tuần và phụ cấp trách nhiệm hiện nay chưa tương xứng với công sức. Các vấn đề này liên kết với nhau: học sinh khó đến lớp, giáo viên thiếu thời gian hỗ trợ từng em, còn những người gánh thêm việc dễ kiệt sức nếu chế độ không phù hợp.

Từ ghi nhận kiến nghị đến thay đổi có thể đo được
Các kiến nghị cần được chuyển thành giải pháp cụ thể: xem xét sĩ số phù hợp với lớp 1 ở vùng dân tộc thiểu số, tăng cường giáo viên, tạo cơ hội phát triển chuyên môn và xây dựng chính sách đủ sức giữ chân nhà giáo giàu kinh nghiệm. Đây không phải những ưu đãi tách rời, mà là điều kiện để bảo đảm học sinh được học trong lớp có người hướng dẫn, được củng cố tiếng Việt và có thầy cô ổn định đồng hành. Sau buổi gặp, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng chỉ đạo các cục, vụ liên quan ghi nhận ý kiến để kiểm tra, hướng dẫn và đề xuất điều chỉnh trong thẩm quyền. Lãnh đạo Bộ cũng đề nghị giáo viên tiếp tục gửi kiến nghị đến sở giáo dục và đào tạo, ủy ban nhân dân các tỉnh. Đây là bước tiếp theo cần thiết, nhưng giá trị sẽ nằm ở việc các đề xuất được rà soát và phản hồi bằng thay đổi thiết thực. Nếu chỉ dừng ở ghi nhận, khoảng cách về nhân lực và điều kiện học tập vẫn sẽ đè nặng lên trường vùng khó.







