Giảm sĩ số là điều kiện để học sinh lớp 1 không bị bỏ lại
Giảm sĩ số lớp ở vùng khó là điều chỉnh quy mô học sinh mỗi lớp để giáo viên có đủ thời gian hướng dẫn từng em, nhất là những em bước vào lớp 1 với nền tảng tiếng Việt và kỹ năng học tập chưa vững. Chiều 9/11, tại chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô”, giáo viên đã trực tiếp nêu những vướng mắc với Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng. Kiến nghị giảm sĩ số, tăng cường giáo viên cho học sinh lớp 1 vùng dân tộc thiểu số không phải đòi hỏi tiện nghi; đó là điều kiện tối thiểu để việc dạy học có thể đến được từng trẻ.
Cô Phạm Thị Tự cho biết lớp học tại trường mình có gần 50 học sinh, trong khi nhiều em chưa qua mẫu giáo và chưa biết viết bảng chữ cái. Với sĩ số như vậy, việc cầm tay chỉ viết cho từng em gần như bất khả thi. Hệ quả không dừng ở áp lực của giáo viên: học sinh chậm hình thành nền tảng tiếng Việt có thể bước vào các lớp tiếp theo với khoảng cách ngày càng lớn. Vì thế, giảm sĩ số lớp 1 và bố trí thêm giáo viên cần được xem là giải pháp chất lượng, không phải ưu tiên phụ thuộc vào khả năng vận động của từng trường.

Giữ chân giáo viên đòi hỏi con đường nghề nghiệp, không chỉ ưu đãi ban đầu
Các kiến nghị cũng chỉ ra điểm yếu của chính sách thu hút nhân lực nếu chỉ phát huy trong thời gian hưởng chế độ. Cô Tự chia sẻ rằng khi chính sách thu hút kết thúc, nhiều giáo viên chuyển đi; trường thiếu giáo viên tiếng Anh, nghệ thuật và công nghệ thông tin. Thầy Nông Ích Sơn bổ sung rằng giáo viên vùng khó ít cơ hội phát triển chuyên môn sâu và tham gia nghiên cứu khoa học, trong khi nơi thuận lợi hơn mở ra triển vọng nghề nghiệp tốt hơn. Muốn giữ chân giáo viên giàu kinh nghiệm, chính sách giáo dục cần giúp họ nhìn thấy tương lai nghề nghiệp ngay tại địa bàn công tác, chứ không chỉ bù đắp giai đoạn đầu.
Thầy Sơn nêu câu hỏi về kế hoạch hỗ trợ giáo viên vùng khó nâng cao chuyên môn, nghiên cứu khoa học và gắn bó lâu dài. Đây là vấn đề thiết thực: trường càng thiếu người có kinh nghiệm thì việc kèm cặp đồng nghiệp mới và duy trì chất lượng dạy học càng khó. Cần có cơ hội bồi dưỡng chuyên sâu, điều kiện tham gia nghiên cứu và lộ trình nghề nghiệp phù hợp với thực tế vùng xa. Nếu giáo viên phải rời địa bàn mới có thể phát triển, chính sách thu hút sẽ liên tục phải bắt đầu lại, còn học sinh phải chịu những lần thay đổi nhân sự.

Phản hồi của Bộ cần đi kèm bước triển khai cụ thể
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đang hỗ trợ phát triển chuyên môn qua các chương trình tập huấn trực tuyến và phong trào “trường giúp trường”, đồng thời tiếp tục nghiên cứu chính sách thu hút giáo viên. Đại diện Bộ cũng nhắc đến quy định về nhà công vụ cho giáo viên và chính sách điều động trong Luật Giáo dục. Đây là những hướng hỗ trợ cần thiết, nhưng phản hồi chỉ có ý nghĩa khi giáo viên tại địa bàn khó khăn tiếp cận được và nhìn thấy hiệu quả trong công việc hằng ngày.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng chỉ đạo các đơn vị liên quan ghi nhận ý kiến để kiểm tra, hướng dẫn và đề xuất điều chỉnh trong thẩm quyền. Bước tiếp theo nên tập trung vào những vướng mắc đã được nêu rõ: sĩ số lớp 1 quá đông, thiếu giáo viên theo môn, cơ hội phát triển chuyên môn hạn chế và tình trạng chuyển đi sau khi hết chế độ thu hút. Những phản hồi này cũng cần được đặt cạnh khó khăn ngoài lớp học: giáo viên có nơi phải đến từng nhà vận động học sinh trở lại trường, nhưng vẫn gặp sự từ chối và rời đi trong nước mắt.
Kết luận, muốn cải thiện giáo dục vùng khó thì không thể chỉ trông vào sự tận tụy của từng thầy cô. Giảm sĩ số lớp, tạo điều kiện phát triển chuyên môn và xây dựng cơ chế giữ người có kinh nghiệm phải đi cùng nhau. Đó mới là cách để chính sách thu hút không dừng ở việc đưa giáo viên đến, mà còn giúp họ có lý do và điều kiện để ở lại.







