Từ bài học đến thao tác thực tế
Tập huấn phòng cháy trong trường học là hoạt động kết hợp phổ biến kiến thức với thực hành để học sinh, giáo viên biết phòng ngừa nguy cơ, xử lý ban đầu và tìm đường an toàn khi xảy ra sự cố. Cách làm này đáng giá hơn việc chỉ nghe thuyết trình: kỹ năng chỉ có ý nghĩa khi người học được tập thao tác và hình dung tình huống thật.
Trong tháng 10/2026, lực lượng chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tổ chức các chương trình tại nhiều trường, hưởng ứng Tháng an toàn PCCC và nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm cùng khả năng ứng phó của nhà trường. Từ ngày 21 đến 25/10, cán bộ thuộc Công an tỉnh Ninh Bình tổ chức chuỗi hoạt động tại ba cơ sở Trường Tiểu học Nguyễn Tất Thành ở phường Nam Định; đến ngày 26/10, lực lượng chức năng phối hợp Trường THCS, THPT Lương Hòa A ở Vĩnh Long hướng dẫn kiến thức và kỹ năng cho giáo viên, học sinh.
Học sinh học gì và được thực hành ra sao?
Nội dung đi từ nhận diện nguyên nhân, nguy cơ và hậu quả của cháy nổ đến biện pháp phòng tránh, cách báo động, xử lý khi phát hiện đám cháy và chọn lối thoát. Học sinh còn được hướng dẫn cách di chuyển khi hành lang, cầu thang có khói; những lưu ý khi dùng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt giúp bài học gắn với rủi ro ở trường lẫn gia đình.
Phần trải nghiệm đưa kỹ năng PCCC học sinh ra khỏi trang giấy: các em tìm hiểu bình chữa cháy, vòi chữa cháy và thiết bị cứu sinh; thực hành dùng bình, lăng vòi phun nước, sơ cấp cứu người bị nạn. Ở các trường tiểu học tại Nam Định, học sinh thử thoát nạn bằng cầu dây nghiêng, thang dây thả chậm và ống tụt; các em cũng tập mặc áo phao, quăng phao cứu sinh. Giáo viên được hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy để xử lý tình huống giả định, một bước thiết thực vì người lớn tại trường cần bình tĩnh thao tác khi có sự cố.
Nhiều cấp học, cùng một mục tiêu an toàn
Hoạt động không chỉ dành cho học sinh lớn. Chương trình được tổ chức từ mầm non, tiểu học đến trung học cơ sở và trung học phổ thông, với hình thức phù hợp như giới thiệu phương tiện, trao đổi tình huống và thực hành kỹ năng. Trường Mầm non xã Cúc Phương có hơn 320 cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia; buổi tập huấn tại THPT Đinh Tiên Hoàng thu hút hơn 1.500 lượt cán bộ, giáo viên, học sinh.
Quy mô đông cho thấy nhà trường có thể đưa nội dung an toàn đến nhiều người cùng lúc, nhưng số người tham dự không tự bảo đảm khả năng ứng phó. Giá trị nằm ở việc học sinh được tập lựa chọn lối thoát, nhận diện khói và dùng thiết bị dưới sự hướng dẫn; giáo viên cũng nắm được thao tác chữa cháy ban đầu. Muốn thoát nạn trường học hiệu quả, kiến thức cần trở thành phản xạ có thể vận dụng trong môi trường quen thuộc.
Phối hợp để kiến thức lan ra ngoài lớp học
Ở một số buổi, lực lượng PCCC phối hợp trực tiếp với ban giám hiệu để tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn và thực hành. Cách phối hợp này giúp nội dung gắn với trang thiết bị có sẵn tại trường: học sinh được hướng dẫn kiểm tra, bảo dưỡng bình chữa cháy xách tay, còn giáo viên có cơ hội luyện thao tác xử lý ban đầu. Đây là điểm cần thiết, bởi một thiết bị chỉ hữu ích khi người sử dụng biết cách dùng và giữ nó trong tình trạng sẵn sàng.
Các chương trình còn mở rộng kỹ năng cứu nạn cứu hộ, từ sơ cấp cứu đến sử dụng phương tiện cứu sinh và hỗ trợ người gặp nạn. Lực lượng chức năng mong muốn học sinh chia sẻ điều đã học với gia đình, bạn bè, biến mỗi em thành một “tuyên truyền viên nhỏ”. Hướng tiếp cận này hợp lý: an toàn học đường không thể chỉ trông vào một buổi tập huấn, mà cần kiến thức được nhắc lại và lan tỏa. Kết luận rõ ràng là thực hành phải đi cùng tuyên truyền; đó mới là nền tảng để học sinh biết phòng tránh và ứng phó thay vì chỉ nhớ khẩu hiệu.
