Huấn luyện tại chỗ mới biến kiến thức thành phản xạ
Huấn luyện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại doanh nghiệp là quá trình giúp người lao động nhận diện nguy cơ, biết cách xử lý ban đầu và phối hợp ứng phó khi sự cố xảy ra ngay tại nơi làm việc. Hai chương trình tại Công ty TNHH Dịch vụ ô tô Phúc Anh và các doanh nghiệp ở phường Tam Điệp cùng cho thấy một nguyên tắc đáng chú ý: phổ biến quy định cần đi liền với thực hành phương án. Người lao động không chỉ nghe về nguy cơ cháy, nổ mà còn được hướng dẫn sử dụng phương tiện tại chỗ, thoát nạn và cứu người. Cách tổ chức này có giá trị hơn một buổi học thuần lý thuyết, bởi trong tình huống khẩn cấp, khả năng nhớ quy trình và phối hợp đúng lúc có thể quyết định mức độ an toàn của con người và tài sản.
Từ nguy cơ điện đến phương án chữa cháy tại Phúc Anh
Tại Công ty TNHH Dịch vụ ô tô Phúc Anh ở phường An Biên, lực lượng PCCC và CNCH phổ biến quy định, phân tích các nguyên nhân có thể gây cháy nổ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong đó có sự cố hệ thống và thiết bị điện. Thiếu tá Lưu Đức Khanh, Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 1, nhấn mạnh trách nhiệm của từng cá nhân; cán bộ, nhân viên được hướng dẫn báo cháy, dùng phương tiện chữa cháy tại chỗ, tổ chức thoát nạn, cứu người và di chuyển tài sản an toàn. Phần thực tập chữa cháy dựng tình huống giả định vào khoảng 15 giờ ngày 20/10/2026: sự cố quạt điện gây cháy tại phòng chứa đồ tầng hai, nơi có nhựa, gỗ, cao su, thùng carton và thiết bị điện. Kịch bản này sát với rủi ro tại cơ sở, thay vì chỉ diễn tập một tình huống chung chung.
Khi phát hiện cháy, lực lượng cơ sở phát chuông, còi báo động, cắt điện khu vực và gọi số 114; các tổ hướng dẫn người bị nạn thoát ra, dùng bình xách tay và họng nước trong nhà, đồng thời di chuyển tài sản và ngăn cháy lan. Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 1 điều động 2 xe chữa cháy đến hiện trường để phối hợp dập lửa, tìm kiếm và đưa người bị nạn đến nơi an toàn. Buổi thực tập giúp kiểm tra khả năng phối hợp, phương tiện và cách chỉ huy tại cơ sở; phần nhận xét sau diễn tập cũng chỉ ra những tồn tại, thiếu sót cần khắc phục. Đây là bước cần thiết: diễn tập không nên dừng ở việc hoàn thành kịch bản mà phải tạo ra thay đổi cụ thể trong cách chuẩn bị.
Doanh nghiệp Tam Điệp luyện thao tác, không chỉ học quy định
Tại các doanh nghiệp trên địa bàn phường Tam Điệp, cán bộ, công nhân viên và người lao động được Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực Tam Điệp phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn nhận diện nguy cơ tiềm ẩn có thể dẫn đến cháy, nổ, cũng như cách sử dụng và bảo quản phương tiện chữa cháy ban đầu. Phần thực hành mở rộng từ thao tác thiết bị đến triển khai đội hình chữa cháy, xử lý tình huống giả định và tổ chức cứu người bị nạn. Đó là cấu trúc hợp lý cho một chương trình huấn luyện PCCC doanh nghiệp: kiến thức giúp người lao động hiểu vì sao cần hành động, còn thực hành giúp họ biết phải làm gì. Khi học viên trực tiếp thao tác, họ có cơ hội nắm quy trình và vận dụng kỹ năng vào tình huống khẩn cấp, thay vì chỉ ghi nhớ nội dung trên lớp.
Các buổi huấn luyện tại Tam Điệp và Phúc Anh cùng hướng đến việc củng cố kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cho người làm việc tại cơ sở. Tuy vậy, một buổi diễn tập chỉ phát huy tác dụng khi doanh nghiệp xem kết quả là cơ sở rà soát phương án, thiết bị và phân công nhiệm vụ, chứ không coi đó là thủ tục hoàn tất. Các tình huống cần đủ gần với nguy cơ thực tế để người lao động tập báo động, thoát nạn, chữa cháy ban đầu và hỗ trợ người gặp nạn. Người làm việc tại chỗ thường là những người đầu tiên phát hiện sự cố; được thực hành trước giúp họ ứng phó có trình tự và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp hiệu quả hơn.
Bài học chung: thực hành để sẵn sàng ứng phó
Hai chương trình cho thấy phổ biến kiến thức và thực tập phương án cần được tổ chức cùng nhau. Tại Phúc Anh, tình huống cháy ở phòng chứa đồ thử khả năng báo động, cắt điện, chữa cháy ban đầu, sơ tán và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp; tại Tam Điệp, người lao động trực tiếp dùng phương tiện, triển khai đội hình và cứu người. Các hoạt động này giúp doanh nghiệp nhận ra điểm cần hoàn thiện trong phương án và tăng mức sẵn sàng của từng cá nhân. Kết luận quan trọng không nằm ở việc buổi tập diễn ra suôn sẻ, mà ở việc người lao động có thể vận dụng đúng quy trình khi không còn kịch bản được báo trước. Vì vậy, huấn luyện cần gắn với điều kiện tại nơi làm việc, được đánh giá sau mỗi lần thực tập và tiếp tục điều chỉnh để bảo vệ người và tài sản.
