Từ danh hiệu sân bay sạch nhất đến áp lực nâng cấp hạ tầng
Dự án cải tạo và nâng cấp đường cất hạ cánh cùng hệ thống đường lăn tại sân bay Cam Ranh là một dự án hàng không quy mô lớn, nhằm xử lý tình trạng xuống cấp của hạ tầng sân bay sau hơn 50 năm khai thác liên tục, đồng thời chuẩn hóa năng lực khai thác theo quy hoạch dài hạn và giữ vững vị thế của một trong những sân bay sạch nhất thế giới. Ở Cam Ranh, câu chuyện không còn là xây thêm nhà ga đẹp hay giữ nhà vệ sinh bóng loáng, mà là câu hỏi: hạ tầng lõi có theo kịp danh tiếng hay không. Theo đánh giá, mặt đường cất hạ cánh và đường lăn đã xuất hiện nhiều hư hỏng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động khai thác, khiến việc đầu tư cải tạo trở nên cấp thiết. Điều đáng nói là đây lại diễn ra tại sân bay Cam Ranh – sân bay duy nhất của Việt Nam lọt top 10 sân bay sạch nhất thế giới do tổ chức Skytrax công bố, xếp thứ 6 trong hạng mục sân bay sạch nhất thế giới phục vụ dưới 30 triệu lượt khách mỗi năm. Danh hiệu sạch sẽ tạo ra kỳ vọng cao, nhưng nếu đường băng không được nâng cấp, hình ảnh đó sẽ sớm bị thách thức.
Dự án 1.920 tỷ đồng: nâng cấp đường cất hạ cánh để bảo vệ năng lực khai thác
Dự án nâng cấp đường cất hạ cánh và đường lăn tại sân bay Cam Ranh thuộc nhóm B, do Bộ Xây dựng đầu tư, với tổng mức đầu tư khoảng 1.920 tỷ đồng và dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2028. Đây không chỉ là một gói sửa chữa kỹ thuật, mà là bước tái cấu trúc hạ tầng sân bay, quyết định khả năng duy trì và mở rộng khai thác các dòng máy bay thân rộng như Boeing 747, Boeing 777, Boeing 787, Airbus A350, Airbus A321 và các loại tương đương. Theo quy hoạch, sân bay Cam Ranh được định hướng đạt công suất khoảng 19 triệu hành khách và 50.000 tấn hàng hóa mỗi năm giai đoạn 2021-2030, tăng lên khoảng 36 triệu hành khách và 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2050. Nếu đường cất hạ cánh tiếp tục xuống cấp, những con số này sẽ chỉ nằm trên giấy. Dự án vì thế là “đường sinh mệnh” của hạ tầng sân bay Cam Ranh trong tầm nhìn dài hạn.
Những nút thắt vật liệu xây dựng: bài toán không thể xem nhẹ
Điểm đáng lo của dự án hiện không nằm ở ý chí chính trị hay quy hoạch, mà ở những nút thắt rất cụ thể: cát xây dựng, đất san lấp và bãi đổ thải. Trong quá trình chuẩn bị, Ban Quản lý dự án Thăng Long đã kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về nguồn cung cát xây dựng, đất san lấp và xác định vị trí bãi đổ thải phục vụ thi công. Nếu không giải quyết sớm, chi phí vận chuyển sẽ tăng, tiến độ nâng cấp đường cất hạ cánh có nguy cơ bị kéo dài. Đơn vị quản lý dự án đề xuất xem xét nâng trữ lượng, công suất khai thác và gia hạn khai thác tại các mỏ cát hiện hữu trên sông Cái, sông Dầu, đồng thời ưu tiên phân bổ nguồn vật liệu cho công trình. Họ cũng kiến nghị sớm đưa vào khai thác các mỏ cát và đất san lấp đã có quyết định chủ trương đầu tư, hồ sơ thăm dò và đánh giá tác động môi trường nhằm bổ sung nguồn cung, giảm giá thành và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Đây là phát biểu có thể trích dẫn: “Dự án cải tạo đường cất hạ cánh, đường lăn tại sân bay Cam Ranh có tổng mức đầu tư khoảng 1.920 tỷ đồng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2028.”
Vai trò của địa phương: Khánh Hòa phải hành động nhanh nếu không muốn lỡ nhịp
Ngày 21/10, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đã chủ trì cuộc họp với Ban Quản lý dự án Thăng Long và các cơ quan liên quan để xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình chuẩn bị dự án cải tạo đường cất hạ cánh, đường lăn tại sân bay Cam Ranh. Kết luận cuộc họp, tỉnh giao Sở Công Thương phối hợp với Ban Quản lý dự án Thăng Long và đơn vị tư vấn rà soát khả năng cung ứng vật liệu thực tế để đề xuất phương án phù hợp; Sở Xây dựng được giao tìm vị trí tiếp nhận chất thải xây dựng và thống nhất phương án xử lý. Đáng chú ý, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các phần việc liên quan phải hoàn thành trong tháng 10. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng cũng là lời nhắc: nếu địa phương chậm trễ trong khâu vật liệu và quy hoạch bãi đổ thải, dự án hàng không này sẽ khó giữ tiến độ 2026-2028. Khi đó, không chỉ hình ảnh sân bay sạch nhất bị ảnh hưởng, mà cả năng lực cạnh tranh của hạ tầng sân bay Cam Ranh trong mạng lưới hàng không khu vực cũng bị suy giảm.
Kết luận: đường băng là thước đo thật của tham vọng hàng không
Nhìn từ dự án nâng cấp đường cất hạ cánh tại sân bay Cam Ranh, có thể thấy rõ một điều: danh hiệu “sân bay sạch nhất” là quan trọng, nhưng đường băng mới là thước đo thật của tham vọng hàng không. Một sân bay sạch, hiện đại nhưng phải khai thác trên mặt đường đã hư hỏng là nghịch lý không thể kéo dài. Dự án 1.920 tỷ đồng, với mốc triển khai 2026-2028, là cơ hội để Cam Ranh củng cố vị thế cửa ngõ hàng không của Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu các nút thắt về vật liệu, bãi đổ thải, hệ thống đèn tiếp cận và đấu nối hạ tầng kỹ thuật được tháo gỡ đúng thời hạn mà lãnh đạo tỉnh đã đặt ra. Nếu làm tốt, Cam Ranh không chỉ giữ được danh hiệu sạch, mà còn có thể trở thành hình mẫu về cách một địa phương dùng hạ tầng sân bay để nâng tầm chiến lược phát triển hàng không.
