Quy mô lớn, dấu mốc đáng chú ý của điện mặt trời Đắk Lắk
Điện mặt trời nổi là hình thức lắp đặt các tấm pin trên phao đặt ở mặt nước, tạo điện năng mà không cần bố trí toàn bộ nhà máy trên đất liền. Tại hồ Ea Súp Thượng, mô hình này được đề xuất ở quy mô 452 MW, đưa dự án thành một bước tiến đáng kể của điện mặt trời Đắk Lắk.
UBND tỉnh Đắk Lắk đã chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án giai đoạn 1. Liên danh gồm Công ty Cổ phần Xây dựng công trình IPC, Công ty Cổ phần Xây dựng và Phát triển Hạ tầng Tây Nguyên, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng SD Việt Nam và Công ty Cổ phần Đầu tư Ea Súp. Điểm đáng chú ý không chỉ là công suất thiết kế: gần 526,97 ha được đề xuất, trong đó hơn 523,8 ha là mặt nước hồ và hơn 3,1 ha là đất. Quy mô ấy khiến yêu cầu cân bằng giữa sản xuất điện với việc giữ an toàn, chức năng của hồ trở thành thước đo quan trọng của dự án.
Vốn đầu tư lớn, cấu phần không dừng ở các tấm pin
Tổng vốn đầu tư được phê duyệt khoảng 9.149,21 tỷ đồng. Đây là cam kết tài chính đáng kể, nhưng con số tự nó chưa bảo đảm dự án tạo ra giá trị: chất lượng triển khai, khả năng đấu nối và việc giải tỏa công suất mới quyết định nhà máy có thể chuyển quy mô thiết kế thành sản lượng điện hay không.
Cấu hình dự án cho thấy đây không chỉ là một vùng pin nổi. Các hạng mục gồm tấm pin và inverter trên phao, hệ thống cáp trung thế 35 kV, trạm nâng áp 35/220 kV, hệ thống pin lưu trữ năng lượng và đường dây truyền tải 220 kV dài khoảng 6 km để kết nối với lưới điện. Sự kết hợp giữa phát điện, lưu trữ và hạ tầng truyền tải là hướng đi cần thiết cho một nhà máy 452 MW; đồng thời, mỗi cấu phần đều làm tăng yêu cầu phối hợp kỹ thuật. Tỉnh yêu cầu nhà đầu tư chịu trách nhiệm nếu dự án không giải tỏa hết công suất, vì thế khả năng đấu nối phải được xem là điều kiện cốt lõi, không phải việc xử lý sau cùng.
Mốc 2028 đi cùng trách nhiệm bảo vệ hồ và người dân
Dự án dự kiến cần 18 tháng thi công và hoàn thiện kể từ khi có quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất; tỉnh yêu cầu hoàn thành, đưa vào vận hành thương mại chậm nhất trong quý IV/2028. Mốc này tạo áp lực tiến độ, nhưng không thể là lý do để rút ngắn các thủ tục chuyên ngành. Nhà đầu tư còn phải đáp ứng yêu cầu về đất đai, xây dựng, quy hoạch, điện lực, môi trường, lâm nghiệp và thủy lợi trước khi thi công.
Với công trình đặt trên hồ, ưu tiên phải là không gây ảnh hưởng đến quản lý, điều tiết nước và an toàn hồ Ea Súp Thượng, nhất là tại cửa lấy nước và tràn xả lũ. Tỉnh cũng yêu cầu kiểm soát tác động đến môi trường, cảnh quan và đời sống dân cư. Điều đó gắn trực tiếp với sinh hoạt thường ngày: giao thông khu vực phải được duy trì an toàn, không gián đoạn trong quá trình triển khai. Kết luận, dự án Ea Súp Thượng có quy mô và cấu hình đáng chú ý, nhưng thành công không chỉ được đo bằng công suất 452 MW; nó phải chứng minh rằng tiến độ, đấu nối và trách nhiệm với hồ có thể đi cùng nhau.
