Đề xuất lớn, nhưng hiện mới ở bước nghiên cứu
Xe điện dùng chung là dịch vụ cho phép người dân tiếp cận phương tiện điện để di chuyển trong đô thị, đồng thời dựa vào hệ thống điều phối và các điểm sạc tập trung để tổ chức hoạt động. Với Hà Nội, đề xuất đang được xem xét không chỉ là bổ sung phương tiện, mà còn là phép thử xem mô hình này có thể góp phần giảm phát thải và kết nối các chặng đi lại hay không. Sáng 27/10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng tiếp đoàn Công ty Cổ phần Du lịch Quang Vũ (Trung Quốc), do Tổng giám đốc Trương Anh Phạm dẫn đầu, để trao đổi về hợp tác giao thông xanh, thông minh. Thành phố thống nhất về nguyên tắc hợp tác, giao Sở Xây dựng nghiên cứu vị trí thí điểm, trước mắt tập trung vào nơi lắp trạm sạc tập trung. Đây là tín hiệu ủng hộ hướng nghiên cứu, chưa đồng nghĩa dịch vụ đã được phê duyệt để triển khai.
20.000 phương tiện và bài toán triển khai theo giai đoạn
Quy mô là điểm khiến đề xuất đáng chú ý: doanh nghiệp đưa ra kế hoạch 20.000 phương tiện với tổng mức đầu tư khoảng 277 tỷ đồng. Dự kiến giai đoạn đầu có khoảng 8.000 xe, ưu tiên chín phường trung tâm, khu thương mại, khu dân cư, bến xe và các điểm kết nối đường sắt đô thị; giai đoạn hai bổ sung 12.000 xe, mở rộng đến khu dân cư quanh Vành đai 2 và Vành đai 3. Nếu được triển khai phù hợp, cách bố trí này có thể giúp người dân tiếp cận xe ở những nơi gắn với sinh hoạt và trung chuyển, thay vì chỉ tập trung vào một vài điểm du lịch. Tuy nhiên, con số 20.000 mới là quy mô trong đề xuất. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc thành phố xác định địa điểm, tổ chức trạm sạc và bảo đảm an toàn trước khi mở rộng.
Giao thông xanh Hà Nội cần hơn đội xe
Doanh nghiệp cho rằng mục tiêu xây dựng đô thị xanh, thông minh và phát thải thấp của Hà Nội phù hợp với việc phát triển xe điện, nhất là ở khu vực nội đô. Lập luận này có sức thuyết phục về định hướng, nhưng đội xe tự nó không tạo nên giao thông xanh Hà Nội. Đề xuất còn bao gồm hệ thống điều khiển và định vị, thiết bị an toàn, trạm sạc hoặc đổi pin tập trung, xưởng bảo dưỡng và nền tảng điều phối thông minh. Nói cách khác, đây là một gói vận hành đô thị chứ không chỉ là việc đưa xe ra đường. Thành phố cũng nhấn mạnh yêu cầu an toàn và phòng cháy chữa cháy khi nghiên cứu địa điểm thí điểm. Vì thế, chất lượng quy hoạch điểm sạc và khả năng phối hợp với giao thông công cộng sẽ quan trọng không kém số lượng phương tiện.
Những chi tiết còn phải chờ
Cuộc gặp mở ra hướng hợp tác giao thông thông minh, nhưng các thông tin hiện có chưa cho biết lộ trình triển khai cụ thể, thời điểm bắt đầu hay cách dịch vụ sẽ vận hành hằng ngày. Thành phố mới giao Sở Xây dựng làm đầu mối nghiên cứu vị trí phù hợp cho việc thí điểm, trước hết là các điểm đặt trạm sạc tập trung. Doanh nghiệp cam kết đặt trung tâm dữ liệu tại Việt Nam để dữ liệu người dùng trong nước không bị chuyển ra nước ngoài; đối tác triển khai được nêu là Công ty Cổ phần Năng lượng XCE, thành viên năng lượng của Tập đoàn Xuân Cầu. Đây là những cam kết và cấu phần đáng lưu ý, nhưng vẫn cần được chuyển thành phương án cụ thể, có yêu cầu an toàn và cơ chế vận hành rõ ràng. Kết luận hợp lý lúc này là Hà Nội đã bật đèn xanh cho nghiên cứu, còn quy mô cuối cùng và khả năng phục vụ người dân sẽ tùy thuộc vào kết quả thí điểm.
