Nhiều lựa chọn, nhưng độ phủ chưa thành sức mua
Ô tô Trung Quốc tại Việt Nam là nhóm xe con do các thương hiệu Trung Quốc cung cấp, hiện diện ở nhiều phân khúc với đa dạng kiểu dáng, hệ truyền động và mức giá, nhưng vẫn chưa đạt sức tiêu thụ tương xứng. Từ năm 2023 đến nay, 17 nhãn hiệu ô tô con Trung Quốc đã gia nhập thị trường; một thương hiệu rút lui, còn 16 hãng tiếp tục hoạt động với hơn 30 mẫu xe. Danh mục trải từ xe đô thị cỡ nhỏ đến SUV, MPV, xe xăng, hybrid và xe thuần điện. Một số mẫu có trang bị phong phú, giá bán cạnh tranh, trong đó Bestune Xiaoma được niêm yết 199 triệu đồng; nhiều mẫu MG, Geely, Omoda và Jaecoo nằm trong khoảng 500 triệu đồng đến dưới một tỷ đồng.
Độ phong phú này tạo cảm giác xe Trung Quốc đã nhanh chóng phủ kín thị trường. Nhưng số lượng thương hiệu và mẫu mới chỉ phản ánh mức độ hiện diện, không chứng minh khách hàng đã sẵn sàng xuống tiền. Nếu sản phẩm liên tục tăng mà người mua vẫn nghiêng về những hãng quen thuộc, lợi thế về giá và trang bị sẽ khó chuyển thành thị phần ô tô đáng kể.
Thị phần nhỏ, doanh số dồn vào vài cái tên
Trong 9 tháng đầu năm 2026, các thương hiệu Trung Quốc ghi nhận 14.843 ô tô con đăng ký lần đầu theo số liệu chuyên gia Vũ Tấn Công cung cấp; một nguồn tổng hợp khác nêu 15.522 xe thuộc 14 thương hiệu. Hai thống kê có phạm vi và cách tổng hợp khác nhau, nhưng cùng cho thấy khoảng cách giữa số hãng hiện diện và sức bán: tỷ trọng được ước tính khoảng 3% đến 3,6% thị trường. Doanh số xe Trung Quốc vì thế vẫn khiêm tốn so với quy mô danh mục sản phẩm.
Cạnh tranh không chỉ diễn ra với các hãng Nhật, Hàn hay Mỹ; các thương hiệu Trung Quốc còn chia nhau một tệp khách hàng chưa lớn. Theo thống kê 14.843 xe, BYD dẫn đầu với 4.029 xe, tiếp theo là MG với 3.120, Geely 2.766, Omoda 2.129 và Jaecoo 1.232. Năm hãng này chiếm khoảng 89,4% lượng đăng ký của nhóm. Một thống kê khác ghi nhận MG 3.133 xe, Geely 2.835 và bổ sung Lynk & Co với 1.020 xe. Dù số liệu khác nhau, điểm chung là sức bán tập trung vào một số tên tuổi; nhiều hãng còn lại chưa tạo được độ nhận diện đủ mạnh.
Giá tốt chưa xóa được nỗi lo thương hiệu và giữ giá
Điểm nghẽn không nằm ở việc thiếu lựa chọn. Theo ông Vũ Tấn Công, nguyên Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà Sản xuất ô tô Việt Nam, giá trị thương hiệu của xe Trung Quốc còn thấp so với các hãng Nhật Bản và Hàn Quốc, khiến mức giá cạnh tranh cùng nhiều công nghệ chưa đủ thuyết phục người mua. Với một tài sản lớn và gắn bó nhiều năm, khách hàng không chỉ cân nhắc màn hình, tính năng hay giá mua ban đầu; họ còn muốn biết xe có bền, dễ sửa chữa và được hỗ trợ ổn định hay không.
Khả năng bán lại là mối lo cụ thể hơn cả. Xe Trung Quốc đã qua sử dụng thường khó tìm người mua hoặc phải chấp nhận giá thấp; việc nhà phân phối giảm giá sau giai đoạn mở bán có thể làm người mua trước lo ngại giá trị xe bị suy giảm. Điều đó tác động trực tiếp đến người dùng phổ thông: khoản tiết kiệm lúc mua có thể mất ý nghĩa nếu đổi xe sau này khó khăn. Bởi vậy, trang bị dày là điểm hút khách tại showroom, nhưng uy tín lâu dài và chi phí sở hữu mới quyết định nhiều người có ký hợp đồng hay không.
Muốn bán bền, phải chứng minh được hậu mãi
Mạng lưới đại lý mở rộng cũng chưa tự động tạo nên một hệ sinh thái đáng tin. Khi lượng xe bán ra mỗi điểm còn thấp, hoạt động bảo dưỡng và sửa chữa khó có nền khách hàng đủ lớn; phía đại lý đồng thời đối mặt với xe tồn kho và áp lực giảm giá để giải phóng hàng. Đây là vòng lặp bất lợi: khách hàng chờ bằng chứng về dịch vụ và giữ giá, còn nhà phân phối cần thêm xe lưu hành để dịch vụ phát triển.
Muốn phá vòng lặp, các hãng cần làm nhiều hơn là tung thêm mẫu mới. Chất lượng, độ bền, phụ tùng và năng lực hậu mãi phải được chứng minh trong quá trình sử dụng thực tế, đồng thời chính sách giá ổn định hơn sẽ giúp giảm nỗi lo mất giá. Ông Công cho rằng mở rộng đại lý, tăng thời hạn bảo hành và đầu tư sản xuất, lắp ráp tại Việt Nam có thể tạo bước ngoặt về sức tiêu thụ trong 5–7 năm tới. Đây là hướng đi dài hạn, không phải giải pháp tức thời.
Kết luận, xe Trung Quốc tại Việt Nam đã thắng về độ hiện diện và khả năng đưa ra nhiều cấu hình hấp dẫn, nhưng chưa thắng được bài toán niềm tin. Thị phần chỉ tăng bền vững khi người mua tin rằng chiếc xe không chỉ đáng tiền lúc nhận chìa khóa mà còn đáng tin trong nhiều năm sau đó.
