Từ thi theo từng môn sang ba khối chuyên
Thi vào lớp 10 chuyên là kỳ tuyển sinh vào trường trung học phổ thông chuyên, trong đó dự thảo mới đề xuất xếp thí sinh theo ba khối Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ thay vì tuyển riêng theo từng môn. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo thông tư về quy chế tổ chức và hoạt động của trường chuyên; vì vậy, những thay đổi dưới đây mới là phương án đang được đề xuất, chưa phải quy định chính thức.
Trong phương án này, các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học được xếp vào khối Khoa học tự nhiên; Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý thuộc khối Khoa học xã hội; Ngoại ngữ thành một khối riêng. Thay đổi không chỉ nằm ở tên gọi: tuyển sinh trường chuyên sẽ đánh giá thí sinh bằng tổ hợp bài thi phù hợp với khối, thay vì một bài thi chuyên riêng cho từng môn như cách tổ chức hiện nay.
Cách tính điểm thi dự kiến: bài nâng cao được ưu tiên
Điểm nhấn của cách tính điểm thi là bài thi nâng cao hoặc ngoại ngữ có thể được nhân hệ số tối đa 2; các bài còn lại tính hệ số 1 vào tổng điểm xét tuyển. Với khối Khoa học tự nhiên, thí sinh thi Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên. Khối Khoa học xã hội gồm Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội. Khối Ngoại ngữ gồm Toán, Ngữ văn và ngoại ngữ thí sinh đăng ký.
| Khối dự tuyển | Các bài thi | Bài có hệ số tối đa 2 |
|---|---|---|
| Khoa học tự nhiên | Toán nâng cao, Ngữ văn, đọc hiểu khoa học tự nhiên | Toán nâng cao |
| Khoa học xã hội | Ngữ văn nâng cao, Toán, đọc hiểu khoa học xã hội | Ngữ văn nâng cao |
| Ngoại ngữ | Toán, Ngữ văn, ngoại ngữ đăng ký | Ngoại ngữ |
Các bài Toán và Ngữ văn không nâng cao dự kiến dùng đề thi chung của Sở Giáo dục và Đào tạo trong kỳ tuyển sinh lớp 10 địa phương; nếu địa phương không tổ chức kỳ thi này, Sở sẽ tổ chức bài thi cho thí sinh dự tuyển trường chuyên. Đề nâng cao và ngoại ngữ do Sở quy định trên nền tảng yêu cầu cần đạt của chương trình trung học cơ sở. Bài đọc hiểu là bài thi tổng hợp về đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề, không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu từng môn.
Thí sinh khối tự nhiên, xã hội chịu thay đổi rõ nhất
Khác biệt với cách thi hiện hành khá lớn: học sinh thi lớp 10 chuyên hiện làm bốn môn; giữa trường thuộc Sở và trường thuộc đại học có thể khác đề, khác cách tính, nhưng điểm chung là môn chuyên được nhân hệ số 2. Theo dự thảo, thay vào đó, bài thi trọng tâm của từng khối được nhân hệ số tối đa 2, còn hai bài khác tính hệ số 1.
Thí sinh dự định vào các lớp chuyên tự nhiên và xã hội cần lưu ý nhất vì môn chuyên cũ không còn xuất hiện như một bài thi riêng trong tổ hợp dự kiến. Chẳng hạn, thí sinh muốn học chuyên Hóa sẽ làm Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên; phương án hiện nay là Toán, Ngữ văn, tiếng Anh và bài thi chuyên Hóa được nhân hệ số 2. Điều đó khiến việc chuẩn bị không thể chỉ tập trung vào môn chuyên cũ: năng lực đọc hiểu, lập luận và xử lý vấn đề cũng trở thành phần cần ôn luyện.
Dự thảo còn đổi lộ trình học, nhưng chưa áp dụng chính thức
Phương án còn gắn việc tuyển sinh theo khối với lộ trình chọn chuyên sâu sau khi vào trường. Học kỳ I lớp 10 dự kiến dành cho trải nghiệm, dự án nhập môn và tư vấn định hướng; sang học kỳ II, học sinh mới học các chuyên đề theo môn đã đăng ký, còn từ lớp 11 mới chuyển sang học ổn định theo hướng chuyên sâu. Học sinh có thể được xem xét đổi môn chuyên sâu vào cuối lớp 10 hoặc lớp 11, trên cơ sở tư vấn, đánh giá năng lực và ý kiến phụ huynh.
Với thí sinh và gia đình, việc cần làm lúc này là theo dõi tiến trình hoàn thiện dự thảo tuyển sinh, chưa xem các tổ hợp hay hệ số nói trên là quy định chắc chắn cho kỳ thi sắp tới. Dự thảo cũng nêu danh sách trúng tuyển sẽ được công khai trên cổng thông tin của cơ quan quản lý và trường chuyên chậm nhất ba ngày sau ngày công bố danh sách. Kết luận quan trọng: ba khối và cách tính điểm mới có thể thay đổi đáng kể chiến lược ôn thi, nhưng chỉ văn bản được ban hành chính thức mới xác định cách thi áp dụng.
