Từ nâng cấp hạ tầng đến yêu cầu hành động
Đường bay nội địa là tuyến hàng không kết nối các điểm đến trong nước, giúp người dân, du khách và doanh nghiệp di chuyển giữa các địa phương bằng đường hàng không. Cục Hàng không Việt Nam vừa đề nghị các hãng rà soát mạng bay, khôi phục những tuyến đã tạm dừng, nghiên cứu mở tuyến mới và tăng cường khai thác tới các cảng hàng không nội địa. Yêu cầu này xuất hiện khi nhiều dự án hạ tầng hàng không đang được đầu tư, nâng cấp, cải tạo và mở rộng, tạo thêm điều kiện để phát triển vận tải. Đây là thời điểm hợp lý để xem lại mạng lưới: đường băng, nhà ga và dịch vụ được cải thiện sẽ có ý nghĩa hơn nếu đi cùng các chuyến bay đáp ứng nhu cầu thực. Tuy nhiên, mở rộng mạng bay không thể chỉ là thêm đường trên bản đồ; mỗi tuyến cần có thị trường, điều kiện khai thác và khả năng duy trì.
Ưu tiên kết nối trực tiếp tới sân bay địa phương
Cục Hàng không đề nghị các hãng đánh giá toàn diện tuyến đang khai thác lẫn tuyến đã dừng, từ đó chọn những đường bay có tiềm năng về nhu cầu đi lại, giao thương, du lịch và đáp ứng điều kiện khai thác. Bên cạnh khôi phục tuyến cũ, cơ quan này khuyến khích nghiên cứu đường bay mới nối trực tiếp các địa phương, nhất là những trung tâm kinh tế, du lịch và vùng kinh tế trọng điểm. Các hãng cũng được đề nghị tăng tần suất trên tuyến hiện hữu để phục vụ tốt hơn người dân và du khách. Với hành khách, kết nối hàng không trực tiếp có thể rút ngắn thời gian di chuyển và giảm lệ thuộc vào việc nối chuyến qua các cảng đầu mối. Vì vậy, sân bay địa phương cần được nhìn nhận như một mắt xích của mạng lưới vùng, thay vì chỉ là điểm đến phụ. Mở tuyến có ý nghĩa khi nó giúp người dân tiếp cận thuận tiện hơn với việc làm, dịch vụ và điểm du lịch.
Kế hoạch phải đi cùng nhu cầu và năng lực khai thác
Các hãng phải gửi kế hoạch cụ thể tới Cục Hàng không Việt Nam trước ngày 10/11/2026. Báo cáo cần nêu tuyến dự kiến khôi phục, mở mới hoặc tăng tần suất, cùng lộ trình và thời gian triển khai trong giai đoạn cuối năm 2026 và năm 2027. Mỗi phương án còn phải đánh giá nhu cầu thị trường, cách bố trí đội tàu bay và khả năng duy trì khai thác. Đây là phần quyết định liệu chủ trương mở rộng mạng bay có chuyển thành dịch vụ ổn định hay chỉ dừng ở kế hoạch. Các hãng cần phối hợp với doanh nghiệp cảng hàng không và đơn vị cung cấp dịch vụ để chuẩn bị điều kiện khai thác; đồng thời làm việc với chính quyền, doanh nghiệp du lịch và lữ hành để đánh giá nhu cầu, quảng bá điểm đến và phát triển sản phẩm. Kết nối vùng chỉ bền vững khi năng lực vận hành, nhu cầu hành khách và hoạt động địa phương được tính cùng nhau.
Mở rộng mạng bay cần được đo bằng hiệu quả kết nối
Đề nghị của Cục Hàng không đặt ra một hướng đi đáng ủng hộ: dùng hạ tầng đang được nâng cấp để cải thiện kết nối giữa các địa phương, thay vì chỉ tập trung vào các tuyến qua đầu mối lớn. Nhưng số tuyến mới không nên là thước đo duy nhất. Một mạng bay có ích phải duy trì được lịch khai thác, đáp ứng nhu cầu đi lại và hỗ trợ giao thương, du lịch; nếu thiếu những điều kiện đó, kết nối trên giấy khó đem lại lợi ích lâu dài. Các kế hoạch sắp tới vì thế cần thể hiện rõ tuyến nào có thể khôi phục, nơi nào cần thêm tần suất và đâu là kết nối trực tiếp có cơ sở thị trường. Sự phối hợp giữa hãng bay, sân bay địa phương và đối tác du lịch cũng cần chuyển thành sản phẩm và nhu cầu cụ thể. Kết luận, mở rộng mạng bay chỉ thành công khi người dân có thêm lựa chọn thiết thực và các địa phương được kết nối ổn định hơn.
