Ai có thể được bổ nhiệm lại hạng?
Bổ nhiệm lại giáo viên theo Thông tư 93 là việc xem xét đưa nhà giáo đủ điều kiện trở về hạng chức danh nghề nghiệp đã giữ trước đó, đồng thời xếp lại lương theo phương án và nguyên tắc được hướng dẫn trong văn bản.
Nhóm được hướng dẫn gồm giáo viên được bổ nhiệm ngay vào chức danh ở hạng cao trong giai đoạn từ ngày 3/11/2015 đến ngày 20/3/2021 sau khi tuyển dụng, hết tập sự hoặc đạt trình độ đào tạo cao hơn yêu cầu, nhưng chưa trúng tuyển kỳ thi hay xét thăng hạng do cấp có thẩm quyền tổ chức. Quy định cũng tính đến người được tuyển dụng trước ngày 3/11/2015 nhưng hoàn thành tập sự sau mốc này.
Không phải mọi trường hợp từng được bổ nhiệm ở hạng cao đều thuộc diện xem xét. Các trường hợp được bổ nhiệm theo chính sách thu hút sinh viên xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ, thu hút hoặc trọng dụng nhân tài theo quy định hay chính sách đặc thù của địa phương bị loại trừ; nhóm được bổ nhiệm hạng sau khi đạt chuẩn trình độ đào tạo cũng không thuộc diện này. Vì vậy, mốc thời gian và lý do bổ nhiệm là hai chi tiết cần kiểm tra trước tiên.
Hai phương án và quyền lợi tiền lương
Thông tư đưa ra hai phương án bổ nhiệm lại hạng chức danh nghề nghiệp và xếp lại lương, mỗi phương án có đối tượng, điều kiện và nguyên tắc cụ thể. Giáo viên không nên tự suy ra mình thuộc phương án nào chỉ từ tên hạng hiện tại; cần đối chiếu quyết định bổ nhiệm và quá trình công tác với hướng dẫn chính thức.
Một nhóm đáng chú ý là những giáo viên trước ngày thông tư có hiệu lực bị bổ nhiệm vào hạng thấp hơn do áp dụng cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp. Họ được quy định bổ nhiệm lại vào hạng đã giữ; nếu thuộc trường hợp áp dụng, quyền lợi gồm truy lĩnh tiền lương và phần phụ cấp chênh lệch so với mức đã chi trả. Đây là điểm thiết thực nhất với người bị giảm hạng: việc rà soát không chỉ liên quan danh xưng chức danh mà còn có thể ảnh hưởng đến khoản thu nhập đã nhận.
Việc chuyển xếp từ hạng chức danh nghề nghiệp cũ sang hạng tương ứng theo quy định mới không căn cứ vào cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp. Điều đó khiến hồ sơ và lịch sử bổ nhiệm trở thành căn cứ quan trọng, thay vì chỉ nhìn vào cơ cấu hạng tại đơn vị.
Cần rà soát hồ sơ trước hạn hoàn thành
Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung các quy định về chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương nhà giáo trong cơ sở giáo dục. Để xác định quyền lợi, giáo viên nên tập hợp quyết định tuyển dụng, giấy tờ về thời gian tập sự, các quyết định bổ nhiệm và hồ sơ thể hiện trình độ đào tạo tại từng thời điểm; sau đó đối chiếu với hướng dẫn áp dụng tại địa phương và cơ sở giáo dục.
Các cơ quan có thẩm quyền tại địa phương và cơ sở giáo dục được yêu cầu khẩn trương rà soát hồ sơ, xác định phương án bổ nhiệm và xếp lương theo quy định. Việc bổ nhiệm và xếp lương theo thông tư phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Vì vậy, giáo viên có dấu hiệu thuộc diện nên chủ động đề nghị đơn vị kiểm tra hồ sơ, thay vì chờ đến khi quy trình sắp kết thúc.
Thông tư hướng tới xử lý bất cập tồn tại từ các giai đoạn bổ nhiệm trước, nhưng quyền lợi không tự động áp dụng cho tất cả giáo viên từng giữ hạng cao hoặc bị xếp xuống hạng thấp. Kết luận cần dựa trên đúng mốc thời gian, căn cứ bổ nhiệm và hồ sơ cá nhân; rà soát sớm là cách thiết thực nhất để bảo đảm việc xếp hạng chức danh, lương và phụ cấp giáo viên được xem xét đúng quy định.
