Kỳ vọng hòa hoãn kéo giá dầu khỏi vùng rủi ro
Giá dầu là mức giá thị trường của dầu thô, hình thành không chỉ từ cung cầu mà còn từ kỳ vọng về nguy cơ gián đoạn khai thác và vận chuyển. Vì vậy, tín hiệu giảm căng thẳng Mỹ Iran có thể khiến giá hạ nhanh, ngay cả khi xung đột chưa chấm dứt và nguồn cung thực tế chưa thay đổi nhiều.
Ngày 11/11, giá dầu Brent có lúc xuống 89,16 USD/thùng, lần đầu dưới mốc 90 USD kể từ tháng 8; dầu chốt phiên ở 91,49 USD/thùng. Động lực tức thời là phát biểu của Tổng thống Donald Trump rằng xung đột có thể kết thúc “khá sớm”, trong khi Tehran đang đối thoại với Washington. Trước đó, ông nói gần như chắc chắn không ra lệnh tấn công mới nếu đàm phán có tiến triển. Với thị trường, đây là tín hiệu đủ để thu hẹp phần bù rủi ro địa chính trị từng đẩy giá lên cao.
Sự sụt giảm cho thấy kỳ vọng hòa hoãn có thể làm dầu giảm giá trước khi ngoại giao mang lại kết quả cụ thể. Nhưng giá phản ứng với lời nói không đồng nghĩa nguy cơ chiến sự đã được giải quyết.
Nguồn cung trở lại, dư cung khuếch đại áp lực
Đà giảm không chỉ dựa vào hy vọng chính trị. Dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược, phần lớn đã phục hồi; khối lượng vận chuyển ổn định khiến thị trường bớt lo thiếu hàng. Khi nguồn cung dầu từ Vùng Vịnh quay lại, lượng dầu có thể đến tay người mua tăng lên đúng lúc nhà đầu tư giảm định giá rủi ro xung đột.
Áp lực còn đến từ cán cân cung cầu rộng hơn: giá cao đã làm nhu cầu suy yếu, trong khi nguồn cung toàn cầu có dấu hiệu vượt nhu cầu. JPMorgan ước tính thị trường dư cung khoảng 1,4 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 10. Đây là yếu tố quan trọng vì nó tạo nền giảm giá ngay cả khi không có thêm tin tức hòa hoãn. Nói cách khác, căng thẳng Mỹ Iran từng nâng giá bằng nỗi lo gián đoạn; khi nỗi lo dịu đi, dư cung lộ rõ và kéo giá xuống.
Tuy nhiên, dư cung không bảo đảm giá sẽ chỉ đi xuống: rủi ro vận tải biển và cơ sở hạ tầng vẫn có thể đảo chiều tâm lý rất nhanh.
Giá nhiên liệu có thể hạ, nhưng rủi ro chưa biến mất
Với người dùng thông thường, dầu thô giảm chưa chắc lập tức kéo giá xăng, diesel hay nhiên liệu máy bay xuống tương ứng. Các cuộc xung đột khác, gồm những vụ tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Saudi Arabia và chiến sự Nga–Ukraine, vẫn làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu công suất lọc dầu và đẩy giá nhiên liệu thành phẩm tăng. Vì thế, diễn biến của giá dầu Brent là tín hiệu quan trọng, nhưng không phải thước đo duy nhất cho hóa đơn năng lượng.
Triển vọng trước mắt phụ thuộc vào việc đàm phán có tiến triển thực chất hay không và dòng chảy qua Hormuz có tiếp tục ổn định không. Nếu căng thẳng hạ nhiệt, phần bù rủi ro có thể tiếp tục mất đi, để cung cầu chi phối giá. Ngược lại, đàm phán đổ vỡ hoặc các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dầu mỏ tái diễn có thể làm sống lại nỗi lo gián đoạn, kéo giá bật lên.
Bởi vậy, cú giảm hiện tại nên được xem là sự điều chỉnh kỳ vọng chứ chưa phải dấu hiệu khủng hoảng năng lượng đã qua. Dư cung tạo lực ép bền hơn, còn hòa hoãn vẫn là giả định mong manh.
