Kinh tế số cần trở thành trọng tâm hợp tác
Hợp tác số trong cộng đồng Pháp ngữ là việc các quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu cùng phát triển công nghệ, kết nối thị trường và chia sẻ tri thức để tạo thêm cơ hội kinh tế xuyên biên giới. Tại Phnom Penh ngày 15/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp đổi mới, sáng tạo Pháp ngữ (FrancoTech 2026), trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20. Thông điệp đáng chú ý không dừng ở việc khẳng định vai trò công nghệ: ông đề nghị đưa kinh tế số thành động lực hợp tác mới, qua đó đặt một ưu tiên rõ ràng cho cộng đồng. Diễn đàn với chủ đề “Một cộng đồng Pháp ngữ, một tương lai số” quy tụ đại diện hơn 90 chính phủ, doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổ chức nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Quy mô tham dự tạo nền tảng đối thoại rộng, nhưng giá trị của diễn đàn sẽ phụ thuộc vào việc những đề xuất chính sách có được chuyển thành hợp tác cụ thể hay không.

Công nghệ mở cơ hội, nhưng cần ưu tiên chung
Lý do cần hành động lúc này khá rõ: dữ liệu lớn, AI và các công nghệ mới đang làm thay đổi sản xuất, kinh doanh, quản trị và đời sống kinh tế - xã hội. Kinh tế số có thể giúp thu hẹp khoảng cách địa lý, mở rộng thị trường và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị xuyên biên giới, tiếp cận nguồn vốn, tri thức và công nghệ. Vì vậy, đề xuất của Tô Lâm không nên được hiểu như một khẩu hiệu về hiện đại hóa, mà là lời kêu gọi khai thác tốt hơn tiềm năng hợp tác Pháp ngữ vốn chưa được tận dụng đầy đủ. Một bước đi được nêu là nghiên cứu tổ chức Hội nghị Bộ trưởng về kinh tế số Pháp ngữ, nhằm điều phối chính sách, xác định lĩnh vực ưu tiên và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho thương mại, đầu tư trên môi trường số. Nếu thiếu đồng thuận về quy tắc và ưu tiên, kết nối công nghệ khó tạo thành thị trường chung có sức hút.
Từ hợp tác AI đến bán dẫn Việt Nam
Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các đối tác Pháp ngữ về AI, công nghệ số, công nghiệp bán dẫn và chuyển đổi xanh, đồng thời hoan nghênh đầu tư vào công nghệ tiên tiến, nghiên cứu phát triển và đào tạo nhân lực. Đây là hướng đi có ý nghĩa với bán dẫn Việt Nam: cơ hội không chỉ nằm ở thu hút dự án, mà còn ở việc kết nối năng lực nghiên cứu, doanh nghiệp và đào tạo để tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển công nghệ. Với hợp tác AI, thông điệp đi kèm là cần ứng dụng có trách nhiệm, bao trùm và lấy con người làm trung tâm; mục tiêu là xây dựng hệ sinh thái AI Pháp ngữ an toàn, tin cậy, góp phần thu hẹp khoảng cách số. Cách đặt điều kiện này là cần thiết: mở rộng ứng dụng mà không quan tâm đến độ tin cậy và khả năng tiếp cận có thể làm gia tăng chênh lệch thay vì tạo lợi ích chung.
Biến kết nối nghiên cứu thành kết quả thực tế
Muốn các đề xuất về hợp tác AI và bán dẫn đi xa hơn tuyên bố, cộng đồng cần nối liền nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả. Tô Lâm đề xuất tăng cường chia sẻ tri thức, đưa thành tựu khoa học vào sản xuất, kinh doanh và đời sống, đồng thời thúc đẩy mô hình “ba nhà” gắn Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Ông cũng hoan nghênh thỏa thuận chuyển đổi số giáo dục đại học giữa Viettel Campuchia (Metfone), Cơ quan Đại học Pháp ngữ và Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao Campuchia, như một ví dụ triển khai hợp tác cụ thể. Đào tạo nhân lực, nhất là thanh niên và phụ nữ, cùng phát triển hạ tầng số, thương mại điện tử, thanh toán số và giải pháp quản trị doanh nghiệp cũng được nêu là các hướng cần chú trọng. Kết luận cần rút ra là kinh tế số chỉ trở thành động lực mới khi các đối tác Pháp ngữ biến ưu tiên chung thành dự án, kỹ năng và công nghệ có thể ứng dụng.






