Phối hợp liên ngành là nền tảng, không phải thủ tục
Phòng chống bạo lực học đường là quá trình nhận diện, ngăn ngừa và xử lý hành vi gây tổn hại đến học sinh, đồng thời bảo đảm các em được lắng nghe, hỗ trợ và bảo vệ trong môi trường giáo dục. Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Công an đã ban hành Kế hoạch phối hợp số 113/KHPH-BCĐ về bảo đảm an toàn trường học, phòng ngừa, phát hiện và xử lý bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, vi phạm pháp luật của học sinh. Đây là hướng đi cần thiết, bởi nhà trường không thể tự giải quyết mọi nguy cơ nảy sinh trong gia đình, cộng đồng hay trên mạng. Kế hoạch hướng tới trao đổi thông tin và xây dựng quy trình kết nối giữa trường học, công an cơ sở, gia đình, y tế, chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan. Giá trị của phối hợp liên ngành sẽ được quyết định bởi việc các đầu mối có phản hồi đúng lúc, đúng trách nhiệm hay không.
Bối cảnh số khiến yêu cầu phối hợp càng cấp thiết: xung đột trên mạng có thể chuyển thành bạo lực trực tiếp, còn hình ảnh lan truyền sau vụ việc tiếp tục làm tổn thương người trong cuộc. Vì vậy, an toàn học đường không thể chỉ được tính bằng việc giữ trật tự trong khuôn viên. Quy trình cần tính đến cả hành vi ngoài trường nhưng ảnh hưởng đến việc học và cảm giác an toàn của học sinh, đồng thời bảo vệ quyền riêng tư, danh dự và phẩm giá của các em.

623 trường hợp cho thấy phát hiện sớm có thể tạo khác biệt
Báo cáo tháng 9/2026 của 27 trong 34 Sở Giáo dục và Đào tạo ghi nhận 623 trường hợp có nguy cơ hoặc mâu thuẫn được phát hiện, hỗ trợ sớm, cùng 356.207 lượt tư vấn và hỗ trợ tâm lý. Những con số này cho thấy hoạt động phòng ngừa đã chạm tới học sinh trước khi mọi xung đột trở thành vụ việc nghiêm trọng. Tuy nhiên, đây mới là số liệu từ các sở đáp ứng báo cáo, không nên xem là bức tranh đầy đủ về nhu cầu hỗ trợ. Giá trị quan trọng hơn là khả năng duy trì sự chăm sóc sau can thiệp: giáo viên cần theo dõi xem học sinh còn bị cô lập, chế giễu trên mạng hay trả đũa hay không, đồng thời giúp em gây tổn thương thay đổi cách ứng xử.
Phát hiện sớm đòi hỏi trường học có kỹ năng nhận diện dấu hiệu tâm lý bất thường, rạn nứt trong quan hệ bạn bè, nguy cơ bị cô lập và bắt nạt trực tuyến. Tuyên truyền về lòng nhân ái hay ứng xử đúng mực sẽ khó đủ sức ngăn bạo lực nếu học sinh không được thực hành cách giải quyết mâu thuẫn và không biết tìm ai khi cần giúp đỡ. Trường học cần có kênh lên tiếng rõ ràng, kín đáo, cùng quy trình tiếp nhận và phản hồi để học sinh thấy việc chia sẻ dẫn đến bảo vệ thực tế. Hiệu quả không chỉ nằm ở số vụ được báo cáo, mà còn ở việc các em có dám lên tiếng và được an toàn sau đó.

Thiếu nguồn lực và đầu mối thông suốt vẫn là điểm nghẽn
Nhiều trường còn thiếu nhân lực, chuyên môn, không gian tư vấn, kinh phí và mạng lưới hỗ trợ học đường; năng lực phòng ngừa, phát hiện cũng chưa đáp ứng hết nhu cầu. Không thể đòi hỏi giáo viên kiêm nhiệm xử lý mọi ca phức tạp nếu không có chuyên gia, thời gian và quy trình chuyển gửi phù hợp. Việc tiếp nhận thông tin giữa nhà trường, gia đình, công an, y tế và chính quyền địa phương chưa phải lúc nào cũng thông suốt, nhất là khi sự việc xảy ra ngoài trường hoặc trên mạng. Trong những khoảng trống ấy, học sinh có nguy cơ có thể bị bỏ sót, còn người lớn dễ đùn đẩy trách nhiệm hoặc chỉ phản ứng khi hậu quả đã rõ.
Bởi vậy, giao thêm nhiệm vụ cho nhà trường mà không xác định thẩm quyền, đầu mối, nguồn lực và cách đánh giá sẽ khó tạo chuyển biến lâu dài. Gia đình cần được coi là đối tác hỗ trợ, không phải nơi chỉ nhận thông báo sau sự việc; các cơ quan chuyên môn cũng cần có cách phối hợp và phản hồi cụ thể. Việc bảo vệ học sinh phải bao gồm cả người bị hại lẫn học sinh có hành vi gây tổn thương, với biện pháp phù hợp để ngăn tái diễn. Kỷ luật cần đi cùng giáo dục, tư vấn và theo dõi, thay vì dừng lại ở xử lý một vụ việc.

Từ văn bản phối hợp đến cơ chế vận hành thực chất
Hướng chuyển đổi đã được nêu rõ: từ xử lý sau khi bạo lực xảy ra sang phòng ngừa chủ động; từ tuyên truyền đơn thuần sang giáo dục kỹ năng có thực hành; từ tư vấn theo vụ việc sang lắng nghe, hỗ trợ liên tục; và từ phối hợp trên giấy tờ sang vận hành thực chất. Để làm được điều đó, mỗi trường cần chỉ rõ ai đánh giá mức độ nguy cơ, ai phụ trách từng trường hợp và thời hạn phản hồi. Gia đình, công an, y tế và chính quyền địa phương cần biết cách chuyển thông tin, bảo đảm kín đáo và thống nhất việc theo dõi sau can thiệp.
Các địa phương cũng cần rà soát nhân lực, năng lực chuyên môn, thời gian, kinh phí, không gian tư vấn, mạng lưới chuyên gia và khả năng tiếp cận dịch vụ của người học, nhất là nhóm dễ bị tổn thương. Đây không phải phần việc phụ sau khi ban hành kế hoạch: nó quyết định liệu một lời cầu cứu có được tiếp nhận và chuyển thành hỗ trợ kịp thời hay không. Kết luận cần giữ rõ: phối hợp liên ngành chỉ bảo vệ học sinh khi đi kèm trách nhiệm cụ thể, đủ nguồn lực và cơ chế theo dõi. Đó mới là thước đo của phòng chống bạo lực học đường và an toàn học đường.







