Từ nhận diện bạo lực đến biết cách lên tiếng
Phòng, chống bạo lực học đường là việc nhận diện và ngăn chặn hành vi gây tổn hại thể chất, tinh thần hoặc danh dự của học sinh, đồng thời giúp các em biết cách ứng phó an toàn và tìm người hỗ trợ. Đây không thể chỉ là một buổi phổ biến nội quy: học sinh cần được thực hành cách xử lý khi là nạn nhân, chứng kiến bạo lực hoặc phát hiện nguy cơ bị xâm hại.
Ngày 11/11/2026, Công an phường Châu Đốc phối hợp Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu tổ chức tuyên truyền pháp luật cho 116 cán bộ, giáo viên và 1.700 học sinh. Chương trình đề cập bạo lực học đường, thuốc lá điện tử, ma túy, an toàn giao thông và phòng, chống đuối nước trong năm học 2026–2027. Quy mô lớn cho thấy tuyên truyền học đường có thể đưa thông tin đến đông đảo học sinh, nhưng giá trị lâu dài nằm ở việc biến thông tin thành phản xạ ứng xử và cơ chế báo tin đáng tin cậy.
Kỹ năng tự bảo vệ phải dùng được trong tình huống thật
Các buổi tuyên truyền ở nhiều địa phương cùng nhấn mạnh rằng bạo lực không chỉ là đánh nhau. Học sinh được hướng dẫn nhận diện đe dọa, xúc phạm, cô lập, bắt nạt trên mạng và những hành vi xâm phạm quyền riêng tư. Ở Pa Ủ, hơn 300 học sinh tham gia trao đổi tình huống, học cách kiểm soát cảm xúc và giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình; khi xảy ra xích mích hoặc chứng kiến bạo lực, các em được khuyến khích báo ngay cho thầy cô, cha mẹ hoặc công an để được hỗ trợ.
Kỹ năng tự bảo vệ cũng cần bao gồm việc giữ khoảng cách an toàn, không đi theo người lạ, không chia sẻ thông tin hay hình ảnh riêng tư và mạnh dạn từ chối điều khiến bản thân thấy không an toàn. Học sinh còn được nhắc không tham gia, cổ vũ, quay hoặc phát tán hình ảnh bạo lực. Những hướng dẫn cụ thể này hữu ích hơn lời kêu gọi chung chung vì chỉ rõ điều cần làm và người cần tìm đến.
An toàn trường học cần trách nhiệm chung
Một buổi nói chuyện không thể tự mình chấm dứt bắt nạt nếu học sinh vẫn sợ lên tiếng hoặc người lớn không kịp phát hiện mâu thuẫn. Vì vậy, phối hợp giữa công an và nhà trường cần đi cùng vai trò của gia đình: giáo viên theo dõi dấu hiệu bất thường, phụ huynh lắng nghe, còn lực lượng chức năng hướng dẫn cách phòng ngừa và tiếp nhận thông tin. Tại Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu, giáo viên chủ nhiệm ký cam kết thực hiện nội dung phòng, chống bạo lực, qua đó nhấn mạnh trách nhiệm quản lý và phát hiện sớm.
Ở An Lão, hoạt động trao đổi và xử lý tình huống giúp học sinh tập ứng phó khi bị bạo lực hoặc chứng kiến bạn gặp nguy hiểm; nội dung còn đề cập quyền riêng tư, ranh giới an toàn cá nhân và cách tìm kiếm trợ giúp. Cách làm này đặt học sinh vào vai trò chủ động, thay vì chỉ nghe cảnh báo. Tuy nhiên, sự chủ động chỉ có ý nghĩa khi các em tin rằng người lớn sẽ tiếp nhận lời báo và hành động kịp thời.
Duy trì tuyên truyền, xây dựng môi trường học đường an toàn
Các hoạt động tại Tân Lập và Pa Ủ cho thấy tuyên truyền cần được duy trì, đổi mới và gắn với tình huống gần đời sống học sinh. Công an xã Tân Lập cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ sở giáo dục để phổ biến pháp luật, trang bị kỹ năng phòng ngừa vi phạm và bảo vệ trẻ em. Công an xã Pa Ủ cũng dự kiến duy trì, đổi mới tuyên truyền và phối hợp chặt chẽ với nhà trường.
Đó là hướng đi cần thiết, bởi an toàn trường học không được tạo nên chỉ bằng khẩu hiệu hay một buổi ngoại khóa. Học sinh cần được nhắc lại cách nhận diện nguy cơ, xử lý bất đồng không bạo lực và tìm trợ giúp; nhà trường, gia đình và công an cần giữ liên lạc để ngăn sự việc leo thang. Khi tuyên truyền đi cùng trách nhiệm theo dõi và phản hồi, phòng chống bạo lực học đường mới trở thành việc làm thường xuyên, thay vì phản ứng sau khi tổn thương đã xảy ra.
