Đăng ký là ghi nhận nguyện vọng, không phải xác nhận hiến
Đăng ký hiến tạng là việc công dân tự nguyện bày tỏ mong muốn hiến mô, tạng để cơ quan chức năng ghi nhận, chứ không phải cam kết rằng việc lấy tạng chắc chắn sẽ diễn ra. Bởi vậy, tin lan truyền rằng chỉ cần họ tên và số CCCD là có thể đăng ký thành công cần được nhìn nhận đúng bản chất, thay vì biến thành nỗi lo rằng thông tin cá nhân đồng nghĩa với quyết định hiến tạng.
Trên mạng xã hội, người dùng kể đã nhập số căn cước công dân và họ tên của người khác trên website đăng ký, nhưng hệ thống vẫn chấp nhận thông tin. Lãnh đạo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết đã chỉ đạo Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người xử lý ngay trong sáng khi nắm được phản ánh. Trung tâm giải thích bước đăng ký ghi nhận nguyện vọng, với thông tin cá nhân cơ bản được cập nhật vào danh sách vận động hiến tặng.
Điều này không xóa đi vấn đề xác thực: hệ thống cần bảo đảm người khai báo là chính người có nguyện vọng. Nhưng cũng không nên đánh đồng một thao tác trực tuyến với quyết định lấy mô, tạng. Đăng ký hiến tạng và hiến tạng thực tế là hai việc khác nhau.

Vì sao quy trình đăng ký đơn giản không đồng nghĩa với dễ lấy tạng
Thủ tục đăng ký hiến mô, tạng được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, miễn phí và không yêu cầu khám sức khỏe hay xét nghiệm ngay lúc đăng ký. Đây là bước thể hiện ý chí, không phải khâu sàng lọc y tế hay giấy phép để bệnh viện tiến hành lấy tạng. Cách làm gọn có thể giúp người muốn hiến bày tỏ nguyện vọng dễ dàng hơn, nhưng nếu việc xác thực danh tính còn lỏng lẻo thì cơ quan quản lý vẫn cần khắc phục.
Khi xuất hiện trường hợp hiến thực tế, cơ sở y tế phải trao đổi với gia đình, giải thích và lập hồ sơ; toàn bộ quá trình được lưu trữ, không thể chỉ dựa vào một lượt đăng ký trực tuyến. Vì thế, chiếc thẻ chứng nhận hay tên trong danh sách không tự động dẫn đến việc lấy mô, tạng. Phản ánh về hiến tạng bằng CCCD nên được xem là lý do để rà soát quy trình tiếp nhận thông tin, không phải bằng chứng rằng người dân có thể bị lấy tạng chỉ vì dữ liệu bị nhập trái phép.
Trung tâm từng thông báo tạm dừng nhận đăng ký mới trên website để rà soát và nâng cao chất lượng dịch vụ. Người đang tìm cách đăng ký hiến mô nên kiểm tra thông tin cập nhật từ cơ quan có thẩm quyền thay vì gửi dữ liệu cá nhân qua đường dẫn không rõ nguồn gốc.
Nguyện vọng, đồng thuận gia đình và tiêu chuẩn chuyên môn
PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, nhấn mạnh hiến tạng cần có nguyện vọng của người hiến, sự đồng thuận gia đình và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn. Nói cách khác, đăng ký là điểm khởi đầu cho cuộc trao đổi với người thân, không phải cách bỏ qua họ. Ông cho biết chỉ cần một thành viên trong gia đình không đồng ý thì việc hiến tạng không thể thực hiện.
Gia đình cần được biết rõ nguyện vọng từ trước, bởi khi phát sinh trường hợp hiến, bệnh viện sẽ giải thích và xin xác nhận theo quy trình. Chia sẻ quyết định lúc còn khỏe mạnh giúp người thân hiểu đây là lựa chọn tự nguyện, đồng thời tránh để họ phải đoán ý người đã mất trong thời điểm căng thẳng.
Tiêu chuẩn chuyên môn cũng là hàng rào bắt buộc. Việc xác định chết não không thể dựa trên cảm tính hay một tấm thẻ; tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, quy trình được thực hiện bởi hội đồng chuyên môn độc lập qua các bước kiểm tra nghiêm ngặt. Đăng ký hiến tạng vì thế thể hiện mong muốn nhân đạo, còn quyết định thực hiện chỉ có thể đưa ra khi gia đình đồng thuận và điều kiện y khoa, pháp lý được đáp ứng.
Người dân nên làm gì trước thông tin đang lan truyền?
Nếu có nguyện vọng hiến mô, tạng, hãy đăng ký qua kênh chính thức khi dịch vụ hoạt động và chủ động nói rõ quyết định với gia đình. Đừng nhập số CCCD hoặc thông tin của người khác để thử hệ thống, cũng đừng chia sẻ dữ liệu cá nhân qua các biểu mẫu chưa xác minh. Một đăng ký bị tạo bằng thông tin sai không thể thay thế ý chí thật của người có tên trong đó.
Nếu phát hiện thông tin bị dùng trái phép, người dân nên liên hệ cơ quan quản lý hoặc đơn vị vận hành để đề nghị kiểm tra, điều chỉnh. Cơ quan tiếp nhận cũng cần làm rõ cách xác thực danh tính và thông báo minh bạch khi mở lại chức năng đăng ký. Tinh thần hiến tạng đáng được khuyến khích, nhưng niềm tin của người dân chỉ được bảo vệ khi quy trình vừa thuận tiện vừa tôn trọng quyền tự quyết.
Kết luận cần nhớ rất rõ: họ tên và CCCD có thể xuất hiện trong bước ghi nhận nguyện vọng, nhưng chúng không tự biến thành sự đồng ý hiến tạng hay căn cứ để lấy tạng. Hãy quyết định tự nguyện, chia sẻ với người thân và chỉ tin vào quy trình chính thức có đầy đủ xác nhận gia đình cùng thẩm định chuyên môn.






