An toàn số phải trở thành kỹ năng có thể thực hành
An toàn trên mạng là khả năng nhận biết rủi ro khi dùng Internet, bảo vệ thông tin cá nhân, ứng xử có trách nhiệm và tìm người lớn đáng tin cậy khi gặp điều khiến mình lo sợ. Đây không thể chỉ là lời nhắc “cẩn thận”: học sinh cần được tập xử lý những tình huống cụ thể trước khi gặp chúng ngoài đời.
Internet mở ra cơ hội học tập và kết nối, nhưng trẻ cũng có thể gặp tin giả, lừa đảo, đánh cắp dữ liệu, nội dung độc hại, bắt nạt hoặc hành vi dụ dỗ, xâm hại. Khi bị đe dọa hay quấy rối, một số em có thể im lặng; vì vậy, biết tìm trợ giúp cũng quan trọng không kém việc tự phòng tránh. Ba hoạt động ở Lâm Đồng, Hà Nội và xã A Sào cho thấy cách dạy kỹ năng an toàn số đang đi từ nhận diện nguy cơ đến hành động và trách nhiệm. Điểm cần giữ xuyên suốt là học sinh trên mạng không phải tự xoay xở một mình: gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng đều phải tạo được con đường an toàn để các em lên tiếng.
Lâm Đồng đưa học sinh vào tình huống thực tế
Sáng 14/11, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp với chính quyền xã Thuận An và nhà trường tổ chức workshop “Cùng em kết nối an toàn” tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Thuận An. Hơn 1.000 học sinh vùng biên tham gia, học cách nhận diện nguy cơ và tự bảo vệ trên không gian mạng. Đây là hoạt động mở đầu chuỗi hưởng ứng chiến dịch “Không một mình” năm 2026, với thông điệp “Kết nối không tổn thương”.
Thay vì chỉ nghe giảng, các em trả lời câu hỏi, tham gia trò chơi và phân tích tình huống như bị người lạ tiếp cận, dụ dỗ, đe dọa hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân. Cách tổ chức này có ưu thế rõ rệt: học sinh phải nhận ra tín hiệu nguy hiểm và nghĩ xem nên làm gì, chứ không chỉ ghi nhớ một danh sách điều cấm. Chuỗi workshop dự kiến triển khai tại sáu điểm trường trong tỉnh, mở rộng cơ hội thực hành cho học sinh ở địa bàn biên giới.

Tân Mai và A Sào kết hợp quy tắc với trách nhiệm
Ngày 16/11, Báo Công lý phối hợp với Trường Tiểu học Tân Mai ở Hà Nội tổ chức chương trình “An toàn trên mạng - Bắt đầu từ chính em!”, phổ biến kiến thức pháp luật và kỹ năng nhận diện nguy cơ, giữ kín thông tin cá nhân, ứng xử văn minh. Video tình huống, hỏi đáp và trò chơi giúp nội dung phù hợp với lứa tuổi tiểu học. Hai câu chuyện “Quà tặng bất ngờ” và “Người bạn mới quen” đặt các em trước những lựa chọn dễ hình dung: có nên gửi địa chỉ để nhận quà, hay gặp người chỉ quen qua mạng?
Tại Trường THCS A Sào – Phân hiệu An Đồng, Công an xã A Sào tuyên truyền cả rủi ro lẫn quy định pháp luật khi sử dụng mạng xã hội. Học sinh được nhắc không chia sẻ mật khẩu, mã OTP, không mở đường dẫn lạ, không tự gặp người quen qua mạng; nếu bị đe dọa, dụ dỗ, quấy rối hay lừa đảo thì bình tĩnh lưu bằng chứng và báo cha mẹ, thầy cô hoặc công an. So với cách học qua trò chơi và tình huống ở Tân Mai, A Sào nhấn mạnh trách nhiệm khi đăng, chia sẻ, bình luận. Hai hướng bổ trợ nhau: biết tự bảo vệ và hiểu giới hạn pháp luật đều cần thiết.

Quy tắc dễ nhớ chỉ có tác dụng khi trẻ dám lên tiếng
Với học sinh nhỏ tuổi, nguyên tắc “Dừng lại – Không chia sẻ – Báo người lớn” biến lời khuyên rộng thành một chuỗi hành động cụ thể: dừng xem tin nhắn hoặc nội dung đáng sợ, không bấm hay làm theo yêu cầu, rồi tìm người lớn để kể lại. Với tình huống nghiêm trọng, lưu giữ bằng chứng và báo sớm giúp cha mẹ, giáo viên hoặc công an có cơ sở hỗ trợ. Đây là phần thực hành quan trọng nhất: trẻ không cần tự điều tra hay đối chất với người lạ.
Những buổi tuyên truyền sẽ khó tạo hiệu quả lâu dài nếu trẻ sợ bị trách phạt khi kể chuyện xảy ra trên mạng. Phụ huynh vì thế không nên chỉ kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị; cần xây dựng niềm tin để con sẵn sàng chia sẻ. Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng, còn các hoạt động ở A Sào dự kiến tiếp tục phối hợp với trường học để phổ biến pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ. Kết luận đáng rút ra rất rõ: dạy luật giúp học sinh hiểu giới hạn, nhưng tập luyện tình huống và bảo đảm luôn có người lớn lắng nghe mới giúp các em biết cách hành động khi gặp nguy cơ thật.







