Cấp cứu tim mạch không cho phép chờ đợi
Ngừng tim cấp cứu là tình huống tuần hoàn và hô hấp đột ngột ngừng hoạt động, đòi hỏi hồi sinh tim phổi ngay lập tức và xử trí chuyên môn khẩn cấp để duy trì cơ hội sống. Ba ca bệnh gần đây nhấn mạnh một điều: với nhồi máu cơ tim, thời gian từ lúc xuất hiện triệu chứng đến khi được cấp cứu có thể quyết định người bệnh hồi phục hay rơi vào biến chứng nguy hiểm.
Tại Vĩnh Long, ông P.V.C, 73 tuổi, được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ở cơ sở y tế địa phương và chuyển viện. Trên đường đi, ông bất ngờ ngừng tim, ngừng thở. Ê-kíp tiếp nhận đã hồi sinh tim phổi, đặt nội khí quản, dùng thuốc vận mạch; tuần hoàn được tái lập. Sau đó, bác sĩ xác định ông bị nhồi máu cơ tim ST chênh lên vùng sau dưới và can thiệp đặt stent động mạch vành phải. Ông còn bị block nhĩ thất độ III, cần đặt máy tạo nhịp tạm thời, nhưng sau điều trị đã tiến triển tốt và hồi phục.
Giờ vàng đòi hỏi quy trình rõ ràng và phối hợp nhanh
Ngày 26/10, một phụ nữ 52 tuổi nhập viện với cơn đau thắt ngực dữ dội lan xuống mặt trong cánh tay trái, kèm vã mồ hôi lạnh và khó thở khi vận động. Điện tâm đồ cho thấy nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên thành trước rộng. Trong lúc chuẩn bị chuyển viện, bà đột ngột ngừng tuần hoàn do rung thất rồi xoắn đỉnh. Ê-kíp triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao, ép tim, đặt nội khí quản, sốc điện ba lần và dùng magnesium sulfate. Sau 30 phút, bệnh nhân có tuần hoàn trở lại, được thở máy, duy trì thuốc vận mạch rồi chuyển an toàn sang Bệnh viện Chợ Rẫy cùng nhân viên y tế.
Ca bệnh cho thấy “giờ vàng cấp cứu” không phải lời kêu gọi chung chung: nhận diện sớm, kích hoạt quy trình và phối hợp liên khoa là những mắt xích thiết yếu. Nguồn tin về ca này nêu rằng đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời, đặc biệt trong 2–6 giờ đầu, giúp tăng khả năng cứu cơ tim và giảm nguy cơ tử vong, suy tim. Thành công không đến từ một thao tác đơn lẻ mà từ phản ứng liên tục, đúng chuyên môn.
Sốc tim nguy kịch có thể xuất hiện cả ở người trẻ
Một bệnh nhân nam 35 tuổi nhập viện với đau ngực, huyết áp tụt, huyết động không ổn định và biểu hiện sốc tim nguy kịch. Điện tâm đồ ghi nhận nhồi máu cơ tim cấp thành dưới. Các bác sĩ hồi sức, hỗ trợ tuần hoàn rồi chuyển khẩn đến phòng can thiệp, tái thông động mạch vành phải và đặt stent. Dòng máu nuôi cơ tim được khôi phục, huyết áp ổn định và bệnh nhân ngừng dùng thuốc vận mạch. Trường hợp này nhắc rằng nhồi máu cơ tim không chỉ đe dọa người cao tuổi: người bệnh nặng 110 kg, có chỉ số khối cơ thể 39, thuộc nhóm béo phì độ II, một yếu tố nguy cơ tim mạch.
Đau hoặc đè nặng ngực, cơn đau lan lên vai, tay, cổ hay hàm, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, chóng mặt và tụt huyết áp đều cần được xem nghiêm túc. Một số người cao tuổi, phụ nữ hoặc người mắc bệnh mạn tính có thể chỉ thấy mệt lả, buồn nôn hay khó thở. Khi nghi ngờ nhồi máu cơ tim, hãy gọi cấp cứu 115; không tự lái xe và không tự điều trị tại nhà. Nếu người bệnh bất tỉnh, ngừng thở hoặc chỉ thở ngáp, cần báo cấp cứu ngay và ép tim ngoài lồng ngực nếu biết cách thực hiện, trong lúc chờ nhân viên y tế.
Kết luận: hành động sớm là mắt xích đầu tiên
Ba ca bệnh khác nhau nhưng cùng một thông điệp: đau ngực kéo dài, tụt huyết áp hay ngừng tim là tình trạng khẩn cấp, không phải triệu chứng để chờ xem có tự hết hay không. Hồi sức đúng quy trình có thể tái lập tuần hoàn; can thiệp mạch vành kịp thời có thể khôi phục dòng máu nuôi tim. Người thân cần gọi 115 ngay khi xuất hiện dấu hiệu đáng ngờ, mô tả rõ triệu chứng và làm theo hướng dẫn của tổng đài. Trong cấp cứu tim mạch, trì hoãn có thể khiến tổn thương nặng thêm; hành động nhanh giúp mở đường cho đội ngũ y tế cứu sống người bệnh.
