Hai hướng đi, hai cơ chế tác động
Tỷ giá USD/VND là mức quy đổi giữa đồng đô la Mỹ và đồng Việt Nam, được hình thành qua cơ chế điều hành trong nước cùng cung cầu ngoại tệ, nên không nhất thiết biến động đồng nhịp với sức mạnh USD trên thị trường toàn cầu. Điều đó lý giải nghịch chiều đáng chú ý ngày 7/11: giá USD ngân hàng trong nước duy trì ở vùng thấp, còn chỉ số DXY bật mạnh sau báo cáo việc làm Mỹ vượt dự báo. DXY tăng khoảng 0,72–0,77% trong phiên 6/11, lên vùng 102,26–102,28 điểm; số liệu việc làm phi nông nghiệp tăng 165.000, so với mức dự báo 65.000. Trái lại, tỷ giá trung tâm gần nhất giảm 8 đồng so với phiên trước. Đây không phải mâu thuẫn: một bên phản ánh kỳ vọng toàn cầu về đồng bạc xanh, bên kia còn chịu ảnh hưởng từ cung cầu và điều hành ngoại hối trong nước.
DXY bật lên vì triển vọng lãi suất Mỹ
Cú tăng của DXY có động lực rõ ràng: thị trường lao động Mỹ cho thấy sức chống chịu tốt hơn dự kiến, khiến kỳ vọng Fed có thể tiếp tục nâng lãi suất trong tháng tới được củng cố. Việc làm tăng vượt xa dự báo làm đồng USD hấp dẫn hơn với nhà đầu tư, đẩy chỉ số đo sức mạnh của đồng tiền này so với sáu đồng tiền chủ chốt lên trên 102 điểm. Tuy nhiên, đà phục hồi diễn ra sau khi DXY đã suy yếu về gần 101 điểm trong những ngày đầu tháng 11, trong bối cảnh nhà đầu tư cân nhắc triển vọng kinh tế, tín hiệu chính sách của Fed và thay đổi chính trị tại Mỹ. Vì vậy, mức tăng một phiên là tín hiệu đáng theo dõi, nhưng chưa đủ để kết luận xu hướng quốc tế trước đó đã đảo chiều bền vững.
Tỷ giá trong nước còn được nâng đỡ bởi cung ngoại tệ
Ở trong nước, xu hướng giảm của tỷ giá ngân hàng không chỉ là phản ứng tức thời trước diễn biến DXY. Nguồn cung ngoại tệ cải thiện và giai đoạn USD quốc tế suy yếu trước cú bật cuối tuần đã góp phần làm dịu áp lực lên VND trong những tháng gần đây. Từ đầu tháng 8 đến ngày 5/11, giá bán USD tại ngân hàng và trên thị trường tự do đều giảm, dù tỷ giá trung tâm tăng nhẹ trong cùng khoảng thời gian. Sự phân kỳ này cho thấy tỷ giá trung tâm là công cụ điều hành có thể đi khác với giá giao dịch thực tế, vốn chịu ảnh hưởng trực tiếp hơn từ cung cầu. Đến cuối tuần, USD tự do vẫn cao hơn giá bán ngân hàng, một dấu hiệu cho thấy hai kênh thị trường chưa hoàn toàn hội tụ.
Không nên xem DXY là bản sao của tỷ giá USD/VND
Các bản tin cùng ngày cũng ghi nhận khác nhau về mốc thời gian và cách mô tả tỷ giá: có bản tin nêu mức trung tâm giảm liên tiếp trong tuần, bản khác nhấn mạnh mức giảm 8 đồng so với phiên trước; giá mua bán tại từng ngân hàng cũng tùy thời điểm cập nhật. Ngày 7/11 rơi vào thứ Bảy, nên mức công bố gần nhất là dữ liệu của phiên trước, không phải một bảng giá mới đồng loạt trong ngày. Do đó, khi theo dõi tỷ giá USD hôm nay, cần phân biệt tỷ giá trung tâm, giá mua bán từng ngân hàng và giá tự do, đồng thời lưu ý thời điểm chốt số liệu. Kết luận hợp lý nhất lúc này là DXY bật tăng vì dữ liệu Mỹ, còn tỷ giá USD VND vẫn được hỗ trợ bởi các điều kiện nội địa. Chỉ khi cú tăng quốc tế kéo dài và làm thay đổi dòng cung cầu, áp lực mới có thể truyền rõ hơn vào giá trong nước.
