Tác nhân AI cần học cách làm, không chỉ trả lời
Tác nhân AI là hệ thống có thể sử dụng công cụ, thực hiện nhiều bước và hoàn thành nhiệm vụ thay cho người dùng, thay vì chỉ tạo câu trả lời trong một cuộc trò chuyện. Ba startup AI gọi vốn gần đây đang đặt cược vào ba cách đưa năng lực ấy ra khỏi màn hình: mô phỏng công việc, điều khiển robot và hỗ trợ sinh hoạt cá nhân.
Plato huy động vốn vòng Series A để xây dựng môi trường mô phỏng, nơi tác nhân luyện dùng phần mềm và xử lý quyết định kinh doanh trước khi chạm vào hệ thống thật. Đây không phải lớp vỏ hào nhoáng của chatbot, mà là hạ tầng kiểm tra xem AI có thể hoàn tất quy trình mà không làm sai lệch hồ sơ hay gây hậu quả hay không. Công ty dự định mở rộng thư viện mô phỏng và trả công cho chuyên gia để tái tạo thêm công việc thực tế.
Lý do hướng đi này đáng chú ý rất rõ: viết một câu trả lời thuyết phục khác hẳn xử lý đơn hàng, đối chiếu dữ liệu hay hoàn tất quy trình kế toán đúng cách. Plato còn dự tính đưa tác nhân vào nhiệm vụ thực tế để thu thập kinh nghiệm, rồi xây dựng mô phỏng dài và phong phú hơn. Cách tiếp cận này ít gây chú ý hơn robot hình người, nhưng có thể là bước kiểm định cần thiết trước khi doanh nghiệp giao cho AI quyền hành động.
Robot mở ra tham vọng lớn, nhưng vẫn thiếu doanh thu
Physical Intelligence theo đuổi bài toán khó hơn: tạo AI có thể giúp robot làm việc trong thế giới vật lý và hoạt động trên nhiều hệ thống phần cứng của bên thứ ba. Những ví dụ công ty nêu ra gần với đời sống thường ngày—cho hàng tạp hóa vào túi, phân loại bát đĩa và lắp bóng đèn—chứ không chỉ là màn trình diễn trong phòng thí nghiệm. Nếu thành công, AI cho robot có thể biến một mô hình biết hiểu chỉ dẫn thành máy móc thực hiện được nhiều thao tác.
Sức hút của lĩnh vực này tăng lên khi tiến bộ AI giúp hệ thống hiểu và thích ứng với môi trường vật lý. Tuy vậy, định giá cao không đồng nghĩa sản phẩm đã chứng minh được nhu cầu thương mại: Physical Intelligence hiện chưa có doanh thu. Công ty còn đối mặt với cạnh tranh từ cả startup lẫn những doanh nghiệp lớn. Đầu tháng này, hãng đã mở quyền truy cập mô hình robot mới cho các nhà phát triển bên ngoài, một bước có thể giúp thử nghiệm rộng hơn, nhưng chưa giải quyết được khoảng cách giữa khả năng kỹ thuật và doanh thu.
Wabi đặt trợ lý AI vào giữa các mối quan hệ
Wabi chọn một điểm xuất phát thân thuộc hơn: trợ lý AI cá nhân phục vụ nhóm người, không chỉ một cá nhân trong một cửa sổ trò chuyện. Sản phẩm kết hợp tác nhân AI với các ứng dụng nhỏ được cá nhân hóa và không gian dùng chung. Công ty hướng đến những việc như gia đình sắp xếp lịch sinh hoạt, cặp đôi lên kế hoạch chuyến đi, câu lạc bộ sách tổ chức buổi gặp và nhóm chạy bộ thống nhất lộ trình cuối tuần.
Đó là khác biệt có ý nghĩa: một trợ lý dùng chung có thể biến cuộc trò chuyện thành danh sách mua sắm, lịch trình hay công cụ được cả nhóm sử dụng lại. Wabi nhận được sự quan tâm lớn sau đợt ra mắt công khai gần đây, nhưng ý tưởng hấp dẫn vẫn cần được kiểm chứng qua thói quen sử dụng lặp lại và khả năng xử lý việc thật. Công ty cho biết ứng dụng hiện có trên iOS, Android và Mac, còn phiên bản Windows sẽ sớm ra mắt.
Ba mô hình, ba mức độ trưởng thành
Đặt cạnh nhau, Plato bán năng lực huấn luyện và đánh giá, Physical Intelligence theo đuổi khả năng hành động trong thế giới vật lý, còn Wabi muốn trở thành lớp hỗ trợ cho đời sống chung. Chúng không ở cùng một vạch xuất phát: mô phỏng của Plato giải quyết khâu chuẩn bị; robot đòi hỏi AI thích ứng với phần cứng và môi trường; Wabi phải chứng minh người dùng sẽ quay lại với các công cụ dùng chung.
Vì thế, làn sóng vốn không nên được đọc như bằng chứng rằng mọi tác nhân AI đã sẵn sàng thay người. Nó cho thấy nhà đầu tư đang mua quyền chọn vào nhiều tương lai: công việc doanh nghiệp được tự động hóa, robot làm việc nhà và trợ lý cá nhân điều phối sinh hoạt. Câu hỏi quyết định sẽ không phải startup nào có câu chuyện hấp dẫn nhất, mà startup nào biến lời hứa thành hành động an toàn, hữu ích và được dùng thường xuyên. Trong ba hướng, Plato xây nền móng, Physical Intelligence đặt cược xa nhất, còn Wabi gần người dùng nhất.
