Ngày Pháp luật gắn với điều học sinh gặp mỗi ngày
Giáo dục pháp luật trong trường học là cách giúp học sinh hiểu quy định, nhận diện rủi ro và biết hành động để bảo vệ mình trong học tập lẫn đời sống. Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11, các trường và lực lượng công an đưa nội dung này ra khỏi trang sách, gắn với những tình huống học sinh có thể gặp trên mạng, đường phố và trong quan hệ bạn bè. Cách làm ấy đáng chú ý vì kiến thức pháp luật chỉ có ích khi người học biết vận dụng, thay vì ghi nhớ điều khoản một cách thụ động. Tại xã Tân Bình, Công an xã phối hợp với trường THCS tổ chức tuyên truyền cho học sinh; hoạt động được xác định là dịp phổ biến, giáo dục pháp luật cho thế hệ trẻ. Hơn 400 cán bộ, giáo viên và học sinh có thêm kiến thức, kỹ năng để chủ động bảo vệ bản thân.
Ba trọng tâm từ không gian mạng đến an toàn giao thông
Buổi tuyên truyền ở Tân Bình tập trung vào ba vấn đề sát với đời sống học sinh: sử dụng mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo an toàn, chấp hành luật giao thông, phòng chống ma túy trong học đường. Đây là lựa chọn đúng thời điểm, bởi mạng xã hội và các ứng dụng AI đã thành công cụ quen thuộc nhưng cũng mở ra nguy cơ lừa đảo, giả mạo tài khoản, hình ảnh và giọng nói. Học sinh được nhắc kiểm chứng thông tin, tránh đường dẫn lạ, không chia sẻ mật khẩu hay mã xác thực; đồng thời không dùng AI để tạo nội dung giả mạo hoặc xúc phạm người khác. Với giao thông, cán bộ phân tích các lỗi thường gặp như không đội mũ bảo hiểm đúng cách, đi sai làn và điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện. Phần thực hành lái xe an toàn giúp kiến thức chuyển thành kỹ năng cụ thể.
Pháp luật học đường cần đi cùng kỹ năng lên tiếng
Ở nhiều cơ sở giáo dục tại TP.HCM, tuyên truyền pháp luật được triển khai bằng chuyên đề, hoạt động tại lớp và tình huống mô phỏng. Tại Côn Đảo, Trường Tiểu học Cao Văn Ngọc hướng dẫn nhận diện ma túy, trong đó có cảnh báo về thủ đoạn ngụy trang chất cấm thành bánh kẹo, nước uống hoặc thực phẩm. Các trường THCS Lê Hồng Phong và THPT Võ Thị Sáu tập trung vào bạo lực học đường, xâm hại trẻ em; học sinh được khuyến khích nói với gia đình, thầy cô, bạn bè và tìm cơ quan chức năng hỗ trợ khi cần. Trường THCS Trần Phú cũng phối hợp với công an phường tổ chức chuyên đề về hai vấn đề này. Những nội dung ấy khiến pháp luật học đường gần với nhu cầu tự bảo vệ, chứ không chỉ là lời cảnh báo.
Tình huống giả định giúp học sinh thấy hậu quả
Tại Trường THPT Xuyên Mộc, phiên tòa giả định về bạo lực học đường và vi phạm trên không gian mạng tái hiện mâu thuẫn nảy sinh từ tương tác trực tuyến, dẫn đến xô xát ở cổng trường và đăng clip lên TikTok để công kích người khác. Mười hai phân cảnh cho thấy một hành động tưởng như bộc phát có thể kéo theo xâm phạm danh dự, phát tán thông tin và hình ảnh khi chưa được phép. Sau phần diễn tình huống, học sinh giao lưu, trả lời câu hỏi pháp luật và được nhắc dừng lại, hít thở sâu, chia sẻ trực tiếp khi gặp nội dung khiến mình bức xúc. Tại THCS Lý Thường Kiệt, hoạt động được tổ chức ở cả hai cơ sở, kết hợp tuyên truyền tập trung với câu hỏi trong giờ ra chơi. Sự đa dạng này là điểm mạnh: học sinh vừa nghe quy định, vừa tập lựa chọn cách ứng xử an toàn.
Từ buổi tuyên truyền đến thói quen tự bảo vệ
Các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật cho thấy tuyên truyền pháp luật hiệu quả hơn khi phối hợp giữa nhà trường và lực lượng chức năng, đồng thời gắn bài học với việc học sinh có thể làm ngay: kiểm tra thông tin, tuân thủ giao thông, từ chối lời rủ rê liên quan đến ma túy và tìm người lớn đáng tin cậy khi bị đe dọa. Ở Tân Bình, hơn 300 tờ rơi về tác hại của ma túy trong học đường được phát đến học sinh, bổ sung cho phần trao đổi trực tiếp. Dù vậy, một buổi nói chuyện không thể thay thế sự nhắc nhở thường xuyên từ gia đình và trường học. Giá trị lớn nhất của các chương trình không nằm ở số chuyên đề, mà ở việc giúp học sinh biết nhận ra nguy cơ và chủ động tìm hỗ trợ. Đó mới là nền tảng để xây dựng môi trường học tập an toàn, tôn trọng pháp luật.
