Kỹ năng an toàn dưới nước không chỉ là biết bơi
Tập huấn phòng, chống đuối nước là hoạt động trang bị kiến thức và kỹ năng để nhận biết nguy cơ, giữ an toàn trong môi trường nước, tự bảo vệ và gọi trợ giúp khi xảy ra sự cố. Hai chương trình ở Huế và Hà Nội cho thấy việc phòng ngừa cần bắt đầu từ cả người dạy lẫn học sinh, thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật bơi. Tại Huế, khóa tập huấn dành cho giáo viên tiểu học cập nhật kiến thức, hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục thể chất theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đổi mới cách dạy phù hợp với lứa tuổi. Mục tiêu không dừng ở việc đưa học sinh xuống nước: giáo viên cần biết tổ chức bài học, rèn vận động và bảo đảm an toàn trong suốt quá trình. Đây là hướng đi đáng chú ý, bởi một đội ngũ được chuẩn bị tốt mới có thể đưa bơi an toàn vào trường học một cách đều đặn.
Huế xây nền tảng từ đội ngũ giáo viên
Nội dung tại Huế kết hợp nghiệp vụ sư phạm với kiến thức bơi an toàn và phòng, chống đuối nước. Theo chương trình bơi an toàn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh làm quen với môi trường nước, tập thở, tập nổi và thực hiện các kỹ thuật bơi cơ bản; đồng thời học kỹ năng sinh tồn, nhận diện nguy cơ và tự bảo vệ trong tình huống nguy hiểm. Cách thiết kế này có lý: biết bơi là lợi thế, nhưng nhận ra rủi ro và ứng phó đúng lúc mới giúp giảm nguy hiểm. Sau khóa học, nhà trường dự kiến phổ biến kiến thức, kỹ năng đã được tập huấn trong đơn vị, qua đó cải thiện chất lượng giáo dục thể chất và tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn. Hoạt động tập huấn giáo viên cũng hướng tới xây dựng lực lượng nòng cốt, tạo tiền đề mở rộng giáo dục bơi trong trường học.
Hà Nội cho gần 300 người học và thực hành
Khác với trọng tâm bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở Huế, hoạt động điểm tại Hà Nội có gần 300 cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia, mở đầu chuỗi tập huấn cho thanh thiếu nhi trong năm học 2026–2027 và dịp hè 2027. Trong số người dự có đại diện tổ chức Đoàn, Đội, giáo viên Tổng phụ trách Đội và giáo viên thể chất đến từ 126 xã, phường, được xác định là lực lượng nòng cốt để tiếp tục truyền đạt kỹ năng tại trường học và cộng đồng. Chương trình cũng đặt vấn đề đúng trọng tâm: biết bơi không bảo đảm an toàn nếu thiếu cách xử lý khi gặp sự cố. Học viên được hướng dẫn nhận diện nguy cơ, báo động, gọi trợ giúp, giữ nổi, sử dụng áo phao hoặc vật dụng thông thường làm vật nổi. Các chuyên gia còn nhấn mạnh không tự ý xuống nước cứu người nếu chưa được đào tạo hoặc không bảo đảm điều kiện an toàn.
Phần thực hành tại bể bơi giúp học viên luyện kỹ năng dưới nước theo nhóm, phù hợp độ tuổi và khả năng bơi, dưới sự giám sát của huấn luyện viên, cứu hộ và nhân viên y tế. Chương trình giới thiệu phương pháp Chakuiei, tập trung vào khả năng nổi, giữ bình tĩnh và tự bảo vệ khi bất ngờ gặp nguy hiểm. Điểm có giá trị không nằm ở tên phương pháp, mà ở việc người học được thực hành cách duy trì an toàn, tận dụng vật nổi và hỗ trợ người gặp nạn từ vị trí an toàn. Cách tiếp cận này mở rộng khái niệm phòng chống đuối nước: không chỉ dạy trẻ bơi, mà còn giúp các em và người lớn biết phản ứng khi tình huống vượt ngoài dự kiến.
Muốn giảm rủi ro, cần đưa kỹ năng đến gần cộng đồng
Chương trình Hà Nội được triển khai trong bối cảnh tăng cường phòng, chống đuối nước trẻ em theo Công điện số 46/CĐ-TTg ngày 10/7/2026 và chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021–2030. Kế hoạch tiếp nối gồm các lớp tại 11 cụm xã, phường từ tháng 11/2026 đến tháng 5/2027; từ tháng 6 đến tháng 8/2027 sẽ có lớp chuyên sâu và trại kỹ năng cho thanh thiếu nhi. Huế cũng dự kiến để các trường triển khai lại nội dung đã học. Hai cách tổ chức khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau: Huế xây năng lực cho người đứng lớp, Hà Nội đưa giáo viên, cán bộ và học sinh cùng vào quá trình học, thực hành. Đó là điều cần thiết, bởi kỹ năng chỉ có tác dụng khi được dạy đúng, luyện đủ và lan tới nơi trẻ thường học, chơi.
Kết luận, bơi an toàn cần được xem là một phần của giáo dục kỹ năng sống, không phải một bài học kỹ thuật tách rời. Huế đặt nền móng qua tập huấn giáo viên tiểu học; Hà Nội kết nối lực lượng nhà trường, tổ chức Đoàn, Đội và học sinh để mở rộng thực hành. Khi cả người dạy lẫn người học biết nhận diện nguy cơ, giữ an toàn và gọi trợ giúp đúng cách, hoạt động phòng ngừa mới có cơ hội chuyển từ lớp tập huấn thành năng lực bảo vệ trẻ trong đời sống.
