Chuyển đổi số bắt đầu từ việc có người chỉ dẫn
Chuyển đổi số cộng đồng là quá trình giúp người dân tiếp cận và sử dụng công nghệ, nền tảng số trong sinh hoạt và giải quyết công việc, với sự hỗ trợ thiết thực ngay tại địa phương. Điểm đáng chú ý trong các hoạt động của tuổi trẻ công an xã Xuân Lũng và Hậu Thạnh là họ không xem việc phổ biến ứng dụng như đích đến; nhiệm vụ quan trọng hơn là giúp từng người biết cách thao tác, xử lý vướng mắc và tự bảo vệ mình trên mạng. Tại Xuân Lũng, Chi đoàn Công an xã tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số địa phương và xây dựng công dân số. Cách làm này đúng với nhu cầu ở cơ sở: dịch vụ có thể được đưa lên mạng, nhưng nếu người dân không biết dùng hoặc ngại sai, lợi ích vẫn nằm ngoài tầm với.
Từ VNeID đến hồ sơ trực tuyến, hướng dẫn phải đi cùng thực hành
Đoàn viên, thanh niên ở Xuân Lũng phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, tra cứu thông tin, nộp hồ sơ và thực hiện dịch vụ công trực tuyến trên điện thoại thông minh. Sự có mặt của người hướng dẫn đặc biệt hữu ích với người cao tuổi và những người ít quen công nghệ: họ có thể hỏi ngay khi gặp trở ngại, thay vì bỏ dở thủ tục. Lực lượng này cũng lồng ghép kỹ năng an toàn số, nhắc người dân không chia sẻ mã OTP, mật khẩu ngân hàng hay thông tin định danh; tránh đường dẫn lạ và cảnh giác với cuộc gọi, tin nhắn đáng ngờ. Đây là phần không thể tách khỏi phổ cập kỹ năng số người dân. Tiện lợi chỉ có ý nghĩa khi đi cùng khả năng nhận biết rủi ro, bảo vệ tài khoản và dữ liệu cá nhân.
Hoạt động tại Xuân Lũng còn mở rộng tới 02 doanh nghiệp, giúp gần 100 lượt công nhân và người lao động tiếp cận, sử dụng tiện ích số. Việc đưa hướng dẫn đến nơi làm việc cho thấy chuyển đổi số cộng đồng không nên bó hẹp ở quầy thủ tục hay hội trường; người dân cần được hỗ trợ tại những địa điểm gắn với đời sống thường ngày. Theo thông tin từ hoạt động, việc hướng dẫn trực tiếp giúp người dân sử dụng tiện ích số an toàn, thuận tiện hơn và góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.
Hậu Thạnh biến kết nối số thành công trình thanh niên
Tại Hậu Thạnh, Đoàn xã và chi đoàn cơ sở Công an xã tổ chức hội nghị triển khai công trình thanh niên “Tuổi trẻ Công an - Kết nối người dân trên không gian số”. Sáng kiến được thực hiện trên tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Thay vì dừng ở khẩu hiệu, đoàn viên tổ chức 08 buổi tuyên truyền, hướng dẫn tại trường học, trạm y tế và trụ sở các ấp; hỗ trợ 285 lượt người dân tiếp cận nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và VNeID. Những con số này cho thấy lực lượng cơ sở có thể tạo cầu nối cụ thể giữa dịch vụ và người sử dụng. Số lượt hỗ trợ chưa tự nó chứng minh mọi người đã thành thạo, nhưng đó là bước thực hành cần thiết để việc tiếp cận không chỉ dừng ở nghe phổ biến.
Hiệu quả nằm ở sự đồng hành lâu dài
Hai cách làm cùng nhấn mạnh một điểm: kỹ năng số được hình thành tốt hơn khi có người hướng dẫn trực tiếp, kiên nhẫn và hiểu những trở ngại cụ thể của người dân. Công an xã có lợi thế hiện diện gần cộng đồng, có thể kết hợp hướng dẫn thủ tục với tuyên truyền phòng ngừa lừa đảo và giải đáp thắc mắc ngay tại chỗ. Để hiệu quả bền vững, các buổi hỗ trợ cần được duy trì, nội dung nên phù hợp với từng nhóm người dùng, còn những chỉ dẫn an toàn phải đi cùng từng thao tác chứ không chỉ xuất hiện trong một buổi tuyên truyền.
Hai địa phương cũng đã nêu các bước tiếp theo. Xuân Lũng dự kiến tiếp tục đổi mới cách tuyên truyền, gắn hướng dẫn kỹ năng số với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở. Hậu Thạnh đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 01 bộ mã QR “Công an xã đồng hành cùng người dân”, thực hiện tối thiểu 12 sản phẩm truyền thông số, tổ chức ít nhất 04 hoạt động hướng dẫn trực tiếp và 04 chuyên đề “5 phút an toàn số”; đồng thời hỗ trợ trực tiếp ít nhất 100 lượt người dân thực hành kỹ năng cơ bản. Kết luận đáng lưu ý là chuyển đổi số chỉ thực sự đến với cộng đồng khi người dân được hướng dẫn đủ để tự tin sử dụng và tự bảo vệ mình. Tuổi trẻ công an xã đang góp phần biến mục tiêu ấy thành việc làm cụ thể.
