Từ tọa đàm đến hợp tác có đầu mối
Hợp tác Đà Nẵng – New Zealand là nỗ lực kết nối chính quyền, trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia hai bên để chuyển những lĩnh vực cùng quan tâm thành dự án có đối tác và bước triển khai rõ ràng. Tại Wellington, đoàn công tác Đà Nẵng tham dự tọa đàm Da Nang – New Zealand Nexus, trao đổi cơ hội hợp tác với đại diện các cơ quan, doanh nghiệp, giới học thuật và cộng đồng người Việt. Đoàn do Phó Bí thư Thành ủy Ngô Xuân Thắng dẫn đầu, với sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu và Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Phan Minh Giang. Trước tọa đàm, đoàn làm việc với Đại sứ quán Việt Nam để chuẩn bị kết nối trực tiếp. Đây là bước đi đúng hướng: quan hệ cấp quốc gia đã tạo nền tảng, nhưng hiệu quả ở cấp địa phương phải được đo bằng dự án có nội dung, đơn vị phụ trách và đối tác cụ thể. Đại sứ quán sẵn sàng làm cầu nối cho các địa phương, trường đại học và doanh nghiệp.
Công nghệ Đà Nẵng cần gắn với nghiên cứu và thị trường
Đà Nẵng giới thiệu không gian phát triển mới sau sáp nhập cùng lợi thế về hạ tầng, khu công nghệ cao, khu thương mại tự do và định hướng Trung tâm Tài chính quốc tế. Thành phố cũng nêu các hướng có thể kết nối với đối tác New Zealand: trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số và hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nhưng danh mục tiềm năng chỉ có ý nghĩa khi được nối với năng lực nghiên cứu, doanh nghiệp và vốn đầu tư. Định hướng hợp tác vì thế nhấn mạnh kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và quỹ đầu tư, đồng thời mở rộng sang dữ liệu lớn, Internet vạn vật, robot, tự động hóa và tín chỉ carbon. Đối thoại cũng đặt ra bài toán nguồn nước cho đô thị, công nghiệp và các cơ sở công nghệ tiêu thụ nhiều năng lượng giữa biến đổi khí hậu. Nghiên cứu quản lý tổng hợp lưu vực Vu Gia – Thu Bồn cho thấy phát triển công nghệ cần đi cùng giới hạn tài nguyên, thay vì xem môi trường là việc xử lý sau.
Giáo dục New Zealand có thể mở rộng từ đào tạo giáo viên
Một hướng hợp tác giáo dục đáng chú ý là chương trình liên kết đào tạo thạc sĩ TESOL giữa Đại học Victoria Wellington và Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng, dự kiến triển khai từ năm 2027. Đà Nẵng cũng ưu tiên bồi dưỡng tiếng Anh cho giáo viên phổ thông, không chỉ giáo viên ngoại ngữ mà cả giáo viên các môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục song ngữ. Đây là lựa chọn thực tế hơn những tuyên bố hợp tác chung chung: nâng năng lực đội ngũ có thể tác động trực tiếp đến lớp học và tạo nền móng cho trao đổi học thuật lâu dài. Các đại biểu còn nhấn mạnh vai trò rộng hơn của đại học: đào tạo nhân lực, đưa nghiên cứu đến gần doanh nghiệp để thương mại hóa sản phẩm, đồng thời tạo không gian sáng tạo cho học sinh, sinh viên và cộng đồng. Nếu những mắt xích này được nối liền, giáo dục New Zealand có thể đóng góp vào hệ sinh thái đổi mới của thành phố, chứ không chỉ dừng ở một chương trình cấp bằng.
Phát triển xanh và việc cần làm sau đối thoại
Định hướng thứ ba là mở rộng hợp tác về phát triển xanh và bền vững, dựa trên kinh nghiệm New Zealand trong nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, công nghệ sạch, kinh tế tuần hoàn và thích ứng khí hậu. Gợi ý trao đổi tri thức hai chiều về hạt giống, công nghệ nông nghiệp và giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu có thể đem lại lợi ích gần với sinh kế và chuỗi cung ứng thực phẩm. Đà Nẵng cũng quan tâm phát triển hoạt động tín chỉ carbon, còn du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng kết hợp khám chữa bệnh chất lượng cao được xem là một hướng phục vụ khách quốc tế. Tuy nhiên, điểm quyết định nằm ở khâu tiếp nối: lãnh đạo thành phố yêu cầu biến ý tưởng thành chương trình có địa chỉ, nội dung và đối tác thực hiện; Sở Ngoại vụ được giao làm đầu mối tiếp nhận thông tin, phối hợp thúc đẩy hợp tác sau tọa đàm. Phía Māori dự kiến có các đoàn đến Việt Nam trong năm 2027, trong đó có đoàn lãnh đạo các bộ tộc vào khoảng tháng 3. Tọa đàm đã mở cửa; để quan hệ thực chất, thành phố cần sớm xác định dự án ưu tiên và người chịu trách nhiệm.
