Số hóa khâu điều phối để giữ lấy thời gian vàng
VN-SEEMS 115 là hệ thống công nghệ hỗ trợ điều phối cấp cứu ngoại viện, kết nối việc tiếp nhận tin báo, định vị hiện trường, điều động xe, sơ cứu, vận chuyển và bàn giao bệnh nhân trong một quy trình số hóa. Tại Hải Phòng, Sở Y tế tổ chức hội nghị triển khai ứng dụng công nghệ thông tin này sáng 6/11 tại Trung tâm Cấp cứu 115 thành phố. Đây là hướng đi cần thiết: cấp cứu ngoại viện là bước đầu có thể quyết định khả năng sống còn và mức độ di chứng sau tai nạn hay sự cố y tế khẩn cấp. Trước đây, điều phối thủ công, thiếu định vị xe theo thời gian thực và chưa nắm chắc năng lực tiếp nhận của bệnh viện khiến việc tận dụng “thời gian vàng” gặp trở ngại. Số hóa không tự làm xe chạy nhanh hơn, nhưng có thể giảm những khoảng chờ do thiếu thông tin, chậm phân công hoặc phối hợp rời rạc.
Quy mô hoạt động cho thấy bài toán không nhỏ: trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Cấp cứu 115 Hải Phòng thực hiện 8.330 chuyến, vận chuyển 5.620 bệnh nhân; các bệnh viện và 30 trung tâm y tế thực hiện thêm 3.560 chuyến cấp cứu. Với tần suất như vậy, một quy trình chung và dữ liệu cập nhật có giá trị thực tế hơn việc chỉ trang bị công nghệ riêng lẻ cho từng đơn vị.
Một hành trình cấp cứu, nhiều đầu mối cùng kết nối
Điểm đáng chú ý của VN-SEEMS 115 là cách hệ thống nối sáu nhóm tham gia: người dân, Tổng đài 115, kíp cấp cứu ngoại viện, bệnh viện, cơ quan chức năng và cơ quan quản lý. Bản đồ GIS cùng định vị Vietmap hoạt động 24/7; thiết bị GPS trên xe cứu thương gửi dữ liệu mỗi 3 giây, giúp hệ thống gợi ý xe gần hiện trường và hiển thị hành trình. Đây là cải thiện có ý nghĩa trong điều phối cấp cứu: người tiếp nhận có cơ sở chọn phương tiện phù hợp, còn tổng đài có thể theo dõi tiến độ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các cuộc gọi cập nhật.
Quy trình được số hóa 100%, với các trạng thái từ nhận lệnh, xuất phát, tới hiện trường, tới bệnh viện đến bàn giao và đóng ca. Kíp xe cập nhật tiến trình bằng thao tác trên hệ thống; trung tâm cảnh báo có thể phát tín hiệu đỏ nếu cơ sở y tế không phản hồi lệnh trong 2 phút, xe dừng lâu hoặc mất GPS. Người báo tin cũng có thể theo dõi vị trí xe đang đến, tương tự ứng dụng gọi xe. Minh bạch này giúp người dân biết việc hỗ trợ đang diễn ra đến đâu, dù hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, kết nối và phản ứng của từng mắt xích.
Công nghệ chỉ phát huy khi vận hành thông suốt
Phần mềm là nền tảng, không phải lời bảo đảm rằng mọi ca cấp cứu sẽ đến nhanh hơn ngay lập tức. Để hệ thống hoạt động đúng như thiết kế, Trung tâm Cấp cứu 115 cần làm chủ quy trình trên nền tảng web CAD và duy trì trực 24/7; các cơ sở y tế phải chuẩn hóa dữ liệu về bệnh viện, xe, kíp y tế, lái xe, đồng thời lắp thiết bị GPS và sẵn sàng nhận lệnh theo phân quyền. Nhà cung cấp cũng cần phối hợp về hạ tầng, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và an toàn vận hành. Nếu thông tin về xe hay khả năng tiếp nhận của bệnh viện không được cập nhật, hệ thống số có thể chuyển sự thiếu chính xác thành quyết định sai nhanh hơn.
Việc triển khai nằm trong kế hoạch thí điểm ứng dụng công nghệ thông tin năm 2026; trước đó, ngày 2/11/2026, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 446 về phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026–2030. Kế hoạch đặt mục tiêu 100% xã, phường, đặc khu có mạng lưới phối hợp phù hợp; ít nhất 75% nhân viên y tế trạm y tế cấp xã được tập huấn, đồng thời phổ cập kiến thức sơ cứu cho tối thiểu 3% dân số. Thành phố cũng đặt mục tiêu phấn đấu xe cứu thương xuất phát không quá 5 phút sau quyết định điều xe trong các ca nguy kịch tại điểm trực đủ điều kiện.
Thước đo cuối cùng là thời gian người bệnh được tiếp cận
VN-SEEMS 115 đưa điều phối cấp cứu khỏi cách làm rời rạc, hướng tới một quy trình có thể theo dõi từ lúc nhận tin đến khi bàn giao bệnh nhân. Giá trị lớn nhất của thay đổi này không nằm ở bản đồ hay màn hình cảnh báo, mà ở khả năng giảm chậm trễ và phối hợp đúng nguồn lực vào đúng thời điểm. Tuy vậy, mục tiêu rút ngắn thời gian chỉ thành hiện thực khi dữ liệu được cập nhật, nhân viên được đào tạo và các cơ sở phản hồi đúng hạn. Hải Phòng đã có nền tảng công nghệ và kế hoạch mở rộng mạng lưới; bước tiếp theo là chứng minh hiệu quả bằng thời gian xử lý thực tế và chất lượng hỗ trợ người bệnh. Nếu làm được điều đó, số hóa 100% sẽ không chỉ là tỷ lệ quy trình trên hệ thống, mà trở thành cải thiện thiết thực cho từng cuộc gọi cấp cứu.
